Chapter 38
अध्यायः 38
Rudra Saṃhitā, Chapter 38
Shlokas (37)
+ Add ShlokaRudra-samhita - Chapter 38 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 1
नारद उवाच ॥ रुद्रपार्श्वे त्वयि गते किमभूच्चरितं ततः ॥ का वार्ता ह्यभवत्तात किं चकार हरः स्वयम् ॥ १ ॥
nArada uvAca ॥ rudrapArzve tvayi gate kimabhUccaritaM tataH ॥ kA vArtA hyabhavattAta kiM cakAra haraH svayam ॥ 1 ॥
Nārada said: When you approached Śiva, what was it that transpired? What were the events? What did Śiva Himself do?
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 2
ब्रह्मोवाच ॥ अथाहं शिवमानेतुं प्रसन्नः परमेश्वरम् ॥ आसदं हि महादेवं हिमवद्गिरिसंस्थितम् ॥ २ ॥
brahmovAca ॥ athAhaM zivamAnetuM prasannaH paramezvaram ॥ AsadaM hi mahAdevaM himavadgirisaMsthitam ॥ 2 ॥
Brahmā said: I approached lord Śiva who was staying in the Himālayan mountains in order to bring Him (to the house of Dakṣa). I was in a joyous mood.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 3
मां वीक्ष्य लोकस्रष्टारमायांतं वृषभध्वजः ॥ मनसा संशयं चक्रे सतीप्राप्तौ मुहुर्मुहुः ॥ ३ ॥
mAM vIkSya lokasraSTAramAyAMtaM vRSabhadhvajaH ॥ manasA saMzayaM cakre satIprAptau muhurmuhuH ॥ 3 ॥
On seeing me, the creator of the world, approaching, the bull-emblemed Śiva had doubts about the acquisition of Satī.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 4
अथ प्रीत्या हरो लोक गतिमाश्रित्य लीलया ॥ सत्या भक्त्या च मां क्षिप्रमुवाच प्राकृतो यथा ॥ ४ ॥
atha prItyA haro loka gatimAzritya lIlayA ॥ satyA bhaktyA ca mAM kSipramuvAca prAkRto yathA ॥ 4 ॥
Due to His real affection or as a part of His divine sports in conformity with the conventions of the world or due to the devotion of Satī, Śiva immediately spoke to me like an ordinary man.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 5
ईश्वर उवाच ॥ किमकार्षीत्सुरज्येष्ठ सत्यर्थे त्वत्सुतस्स माम् ॥ कथयस्व यथा स्वांतं न दीर्ये मन्मथेन हि ॥ ५ ॥
Izvara uvAca ॥ kimakArSItsurajyeSTha satyarthe tvatsutassa mAm ॥ kathayasva yathA svAMtaM na dIrye manmathena hi ॥ 5 ॥
Śiva said: O eldest of devas, what did your son (Daṣka) do in the matter of Satī. Tell me lest my heart should be severed by the cupid.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 6
धावमानो विप्रयोगो मामेव च सतीं प्रति ॥ अभिहंति सुरज्येष्ठ त्यक्त्वान्यां प्राणधारिणीम् ॥ ६ ॥
dhAvamAno viprayogo mAmeva ca satIM prati ॥ abhihaMti surajyeSTha tyaktvAnyAM prANadhAriNIm ॥ 6 ॥
This anxiety of separation, O eldest of devas, running between Satī and me attacks only me, leaving the other, the woman, who very well sustains her life.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 7
सतीति सततं ब्रह्मन् वद कार्यं करोम्यहम् ॥ अभेदान्मम सा प्राप्या तद्विधे क्रियतां तथा ॥ ७ ॥
satIti satataM brahman vada kAryaM karomyaham ॥ abhedAnmama sA prApyA tadvidhe kriyatAM tathA ॥ 7 ॥
O Brahmā, respect the name Satī. Let me do what shall be done. She is not different from me. She has to be attained by me. O Brahmā, act accordingly.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 8
ब्रह्मोवाच ॥ इति रुद्रोक्तवचनं लोकाचारसुगर्भितम् ॥ श्रुत्वाहं नारदमुने सांत्वयन्नगदं शिवम् ॥ ८ ॥
brahmovAca ॥ iti rudroktavacanaM lokAcArasugarbhitam ॥ zrutvAhaM nAradamune sAMtvayannagadaM zivam ॥ 8 ॥
Brahmā said: O sage Nārada, on hearing the words of Śiva best speaking of His strict adherence to the conventions of the world I told Śiva, consoling Him.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 9
ब्रह्मोवाच ॥ सत्यर्थं यन्मम सुतो वदति स्म वृषध्वज ॥ तच्छ्रणुष्व निजासाध्य सिद्धमित्यवधारय ॥ ९ ॥
brahmovAca ॥ satyarthaM yanmama suto vadati sma vRSadhvaja ॥ tacchraNuSva nijAsAdhya siddhamityavadhAraya ॥ 9 ॥
Brahmā said: O bull-emblemed God, hear what my son told me regarding Satī. Rest assured that what you wanted to achieve has been achieved.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 10
देया तस्मै मया पुत्री तदर्थं परिकल्पिता ॥ ममाभीष्टमिदं कार्यं त्वद्वाक्यादधिकं पुनः ॥ 2-2-18-१० ॥
deyA tasmai mayA putrI tadarthaM parikalpitA ॥ mamAbhISTamidaM kAryaM tvadvAkyAdadhikaM punaH ॥ 2-2-18-10 ॥
Dakṣa has said “My daughter shall go to Him. She has been intended for Him. This has been my desire.” Now that you also say, it is all the more necessary that it shall be carried out.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 11
मत्पुत्र्याराधितश्शंभुरेतदर्थं स्वयं पुनः ॥ सोप्यन्विष्यति मां यस्मात्तदा देया मया हरे ॥ ११ ॥
matputryArAdhitazzaMbhuretadarthaM svayaM punaH ॥ sopyanviSyati mAM yasmAttadA deyA mayA hare ॥ 11 ॥
For this purpose Śiva had been propitiated by my daughter. Now He too seeks her. Hence She has to be offered to Him by me.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 12
शुभे लग्न सुमुहूर्ते समागच्छतु सोंतिकम् ॥ तदा दास्यामि तनयां भिक्षार्थं शंभवे विधे ॥ १२॥
zubhe lagna sumuhUrte samAgacchatu soMtikam ॥ tadA dAsyAmi tanayAM bhikSArthaM zaMbhave vidhe ॥ 12॥
Let Him come to me in an auspicious conjunction of stars. Then, O Brahmā, I shall offer my daughter to Him in the form of Alms.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 13
इत्युवाच स मां दक्षस्तस्मात्त्वं वृषभध्वज ॥ शुभे मुहूर्ते तद्वेश्म गच्छ तामानयस्व च ॥ १३॥
ityuvAca sa mAM dakSastasmAttvaM vRSabhadhvaja ॥ zubhe muhUrte tadvezma gaccha tAmAnayasva ca ॥ 13॥
Translation not available.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 14
ब्रह्मोवाच ॥ इति श्रुत्वा मम वचो लौकिकी गतिमाश्रितः ॥ उवाच विहसन्रुद्रो मुने मां भक्तवत्सलः॥ १४॥
brahmovAca ॥ iti zrutvA mama vaco laukikI gatimAzritaH ॥ uvAca vihasanrudro mune mAM bhaktavatsalaH॥ 14॥
Brahmā said: O bull-emblemed God, Dakṣa has told me so. Go to his house in an auspicious hour and bring her here.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 15
रुद्र उवाच ॥ गमिष्ये भवता सार्द्धं नारदेन च तद्गृहम् ॥ अहमेव जगत्स्रष्टस्तस्मात्त्वं नारदं स्मर ॥ १५॥
rudra uvAca ॥ gamiSye bhavatA sArddhaM nAradena ca tadgRham ॥ ahameva jagatsraSTastasmAttvaM nAradaM smara ॥ 15॥
Rudra said: O sage, on hearing these words of mine, Rudra, who is favourably disposed to His devotees, spoke with a smile, strictly adhering to the conventions of the world.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 16
मरीच्यादीन् स्वपुत्रांश्च मानसानपि संस्मर ॥ तैः सार्द्धं दक्षनिलयं गमिष्ये सगणो विधे ॥ १६ ॥
marIcyAdIn svaputrAMzca mAnasAnapi saMsmara ॥ taiH sArddhaM dakSanilayaM gamiSye sagaNo vidhe ॥ 16 ॥
Remember your mental as well as physical sons—Marīci and others. O Brahmā, with all my attendants and with them I shall go to Dakṣa’s house.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 17
ब्रह्मोवाच ॥ इत्याज्ञप्तोहमीशेन लोकाचारपरेण ह ॥ संस्मरं नारदं त्वां च मरीच्यदीन्सुतांस्तथा ॥ १७ ॥
brahmovAca ॥ ityAjJaptohamIzena lokAcArapareNa ha ॥ saMsmaraM nAradaM tvAM ca marIcyadInsutAMstathA ॥ 17 ॥
Brahmā said: Thus commanded by Śiva following the conventions of the world, I remembered you, Nārada and the other sons—Marīci etc.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 18
ततस्समागतास्सर्वे मानसास्तनयास्त्वया ॥ मम स्मरणमात्रेण हृष्टास्ते द्रुतमादरात् ॥ १८ ॥
tatassamAgatAssarve mAnasAstanayAstvayA ॥ mama smaraNamAtreNa hRSTAste drutamAdarAt ॥ 18 ॥
Immediately after I remembered them, all of my mental sons and you arrived in a happy mood.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 19
विष्णुस्समागतस्तूर्णं स्मृतो रुद्रेण शैवराट् ॥ सस्वसैन्यः कमलया गरुडारूढं एव च ॥ १९॥
viSNussamAgatastUrNaM smRto rudreNa zaivarAT ॥ sasvasainyaH kamalayA garuDArUDhaM eva ca ॥ 19॥
Remembered by Śiva, Viṣṇu, the foremost of Śiva’s devotees, came there along with the Goddess Lakṣmī seated on Garuḍa॥ 1॥ and accompanied by his army.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 20
अध चैत्रसिते पक्षे नक्षत्रे भगदैवते ॥ त्रयोदश्यां दिने भानौ निगच्छत्स महेश्वरः ॥2-2-18-२०॥
adha caitrasite pakSe nakSatre bhagadaivate ॥ trayodazyAM dine bhAnau nigacchatsa mahezvaraH ॥2-2-18-20॥
In the bright half of the month of Caitra (March-April) on the thirteenth day when the star was Uttarā Phalguni on a Sunday, lord Śiva started.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 21
सर्वैस्सुरगणैस्सार्द्धं ब्रह्मविष्णु पुरस्सरैः ॥ तथा तैर्मुनिभिर्गच्छन् स बभौ पथि शंकरः ॥ २१ ॥
sarvaissuragaNaissArddhaM brahmaviSNu purassaraiH ॥ tathA tairmunibhirgacchan sa babhau pathi zaMkaraH ॥ 21 ॥
Going ahead, with all the devas, led by Brahmā and Viṣṇu and accompanied by the sages, Śiva shone brilliantly.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 22
मार्गे समुत्सवो जातो देवादीनां च गच्छताम् ॥ तथा हरगणानां च सानंदमनसामति ॥ २२ ॥
mArge samutsavo jAto devAdInAM ca gacchatAm ॥ tathA haragaNAnAM ca sAnaMdamanasAmati ॥ 22 ॥
Great festivities were arranged by Devas and the attendants of Śiva who were in the happiest mood, on their way.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 23
गजगोव्याघ्रसर्पाश्च जटा चंद्रकला तथा ॥ जग्मुः सर्वे भूषणत्वं यथायोग्यं शिवेच्छया ॥ २० ॥
gajagovyAghrasarpAzca jaTA caMdrakalA tathA ॥ jagmuH sarve bhUSaNatvaM yathAyogyaM zivecchayA ॥ 20 ॥
The hides of elephant and tiger, the serpents, the crescent moon and the matted hair, all became fitting ornaments and embellishments at Śiva’s will.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 24
ततः क्षणेन बलिना बलीवर्देन योगिना ॥ स विष्णुप्रमुखः प्रीत्या प्राप दक्षालयं हरः ॥ २४ ॥
tataH kSaNena balinA balIvardena yoginA ॥ sa viSNupramukhaH prItyA prApa dakSAlayaM haraH ॥ 24 ॥
Then in a trice, Śiva reached Dakṣa’s abode seated on his speedy bull and along with Viṣṇu and others.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 25
ततो दक्षो विनीतात्मा संप्रहृष्टतनूरुहः ॥ प्रययौ सन्मुखं तस्य संयुक्तस्सकलैर्निजैः ॥२५॥
tato dakSo vinItAtmA saMprahRSTatanUruhaH ॥ prayayau sanmukhaM tasya saMyuktassakalairnijaiH ॥25॥
With great humility and boundless joy, Dakṣa along with his people welcomed Him.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 26
सर्वे सुरगणास्तत्र स्वयं दक्षेण सत्कृताः ॥ पार्श्वे श्रेष्ठं च मुनिभिरुपविष्टा यथाक्रमम् ॥ २६ ॥
sarve suragaNAstatra svayaM dakSeNa satkRtAH ॥ pArzve zreSThaM ca munibhirupaviSTA yathAkramam ॥ 26 ॥
The Devas and their attendants were honoured by Dakṣa. The sages were seated in their due order.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 27
परिवार्याखिलान्देवान्गणांश्च मुनिभिर्यथा ॥ दक्षस्समानयामास गृहाभ्यंतरतश्शिवम् ॥२७॥
parivAryAkhilAndevAngaNAMzca munibhiryathA ॥ dakSassamAnayAmAsa gRhAbhyaMtaratazzivam ॥27॥
Then Dakṣa took Śiva within the house along with the devas and the sages.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 28
अथ दक्षः प्रसन्नात्मा स्वयं सर्वेश्वरं हरम् ॥ समानर्च विधानेन दत्त्वासनमनुत्तमम् ॥ २८ ॥
atha dakSaH prasannAtmA svayaM sarvezvaraM haram ॥ samAnarca vidhAnena dattvAsanamanuttamam ॥ 28 ॥
The delighted Dakṣa worshipped lord Śiva, after offering him an excellent seat.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 29
ततो विष्णुं च मां विप्रान्सुरान्सर्वान्गणांस्तथा ॥ पूजयामास सद्भक्त्या यथोचितविधानतः ॥ २९ ॥
tato viSNuM ca mAM viprAnsurAnsarvAngaNAMstathA ॥ pUjayAmAsa sadbhaktyA yathocitavidhAnataH ॥ 29 ॥
He worshipped Viṣṇu, me, the brahmins, devas and the Gaṇas of Śiva, with great devotion and in a fitting manner.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 30
कृत्वा यथोचितां पूजां तेषां पूज्यादिभिस्तथा ॥ चकार संविदं दक्षो मुनिभिर्मानसैः पुनः ॥ ॥ 2-2-18-३० ॥
kRtvA yathocitAM pUjAM teSAM pUjyAdibhistathA ॥ cakAra saMvidaM dakSo munibhirmAnasaiH punaH ॥ ॥ 2-2-18-30 ॥
After performing the suitable worship, Dakṣa in the presence of respectable sages announced the marriage agreement.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 31
ततो मां पितरं प्राह दक्षः प्रीत्या हि मत्सुतः ॥ प्रणिपत्य त्वया कर्म कार्यं वैवाहिकं विभो ॥ ३१ ॥
tato mAM pitaraM prAha dakSaH prItyA hi matsutaH ॥ praNipatya tvayA karma kAryaM vaivAhikaM vibho ॥ 31 ॥
Then Dakṣa, my son, knelt before me, his father, with pleasure and said—“O lord, the marriage rites shall be performed by you.”
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 32
ढमित्यहमप्युक्त्वा प्रहृष्टैनांतरात्मना ॥ समुत्थाय ततोऽकार्षं तत्कार्यमखिलं तथा ॥३२॥
DhamityahamapyuktvA prahRSTainAMtarAtmanA ॥ samutthAya tato'kArSaM tatkAryamakhilaM tathA ॥32॥
Saying ‘Amen’ I got up with a delightful heart and performed the preliminary rites.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 33
ततश्शुभे मुहूर्ते हि लग्ने ग्रहबलान्विते ॥ सती निजसुतां दक्षो ददौ हर्षेण शंभवे ॥ ३३ ॥
tatazzubhe muhUrte hi lagne grahabalAnvite ॥ satI nijasutAM dakSo dadau harSeNa zaMbhave ॥ 33 ॥
Then in an auspicious conjunction of stars with the planets in a propitious position, Dakṣa joyfully gave his daughter Satī to Siva.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 34
उद्वाहविधिना सोपि पाणिं जग्राह हर्षितः ॥ दाक्षायण्या वरतनोस्तदानीं वृषभध्वजः ॥ ३४ ॥
udvAhavidhinA sopi pANiM jagrAha harSitaH ॥ dAkSAyaNyA varatanostadAnIM vRSabhadhvajaH ॥ 34 ॥
As a part of the rites of marriage the delighted Śiva grasped the hand of Satī of comely appearance.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 35
अहं हरिस्त्वदाद्या वै मुनयश्च सुरा गणाः ॥ नेमुस्सर्वे संस्तुतिभि स्तोषयामासुरीश्वरम् ॥ ३५ ॥
ahaM haristvadAdyA vai munayazca surA gaNAH ॥ nemussarve saMstutibhi stoSayAmAsurIzvaram ॥ 35 ॥
We all, Viṣṇu, I, you and other sages, bowed to Śiva and delighted Him with laudatory hymns.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 36
समुत्सवो महानासीन्नृत्यगानपुरस्सरः ॥ आनन्दं परमं जग्मुस्सर्वे मुनिगणाः सुराः ॥ ३६ ॥
samutsavo mahAnAsInnRtyagAnapurassaraH ॥ AnandaM paramaM jagmussarve munigaNAH surAH ॥ 36 ॥
There were great festivities with songs and dances. The sages and the devas were in a gay mood.
Rudra-samhita - Chapter 38 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 37
कन्या दत्त्वा कृत्तार्थोऽभूत्तदा दक्षो हि मत्सुतः ॥ शिवाशिवौ प्रसन्नौ च निखिलं मंगलालयम् ॥३७॥
kanyA dattvA kRttArtho'bhUttadA dakSo hi matsutaH ॥ zivAzivau prasannau ca nikhilaM maMgalAlayam ॥37॥
After offering his daughter, Dakṣa, my son, was extremely satisfied, Satī and Śiva were in happy mood. Everything concluded auspiciously.