Chapter 37
अध्यायः 37
Rudra Saṃhitā, Chapter 37
Shlokas (73)
+ Add ShlokaRudra-samhita - Chapter 37 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 1
ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा सर्वदेवैश्च कृता शंभोर्नुतिः परा ॥ शिवाच्च सा वरं प्राप्ता शृणु ह्यादरतो मुने ॥ १ ॥
brahmovAca ॥ ityuktvA sarvadevaizca kRtA zaMbhornutiH parA ॥ zivAcca sA varaM prAptA zRNu hyAdarato mune ॥ 1 ॥
Brahmā said: O sage, thus I have told you about the prayer to Śiva offered by all the devas. How Satī obtained a boon from Śiva, you shall now listen with respect.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 2
अथो सती पुनः शुक्लपक्षेऽष्टम्यामुपोषिता ॥ आश्विने मासि सर्वेशं पूजयामास भक्तितः ॥२॥
atho satI punaH zuklapakSe'STamyAmupoSitA ॥ Azvine mAsi sarvezaM pUjayAmAsa bhaktitaH ॥2॥
Then, in the month of Āśvina (September-October), Satī observed a fast on the eighth day of the bright half and worshipped Śiva with great devotion.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 3
इति नंदाव्रते पूर्णे नवम्यां दिनभागतः ॥ तस्यास्तु ध्यानमग्नायाः प्रत्यक्षमभवद्धरः ॥ ३ ॥
iti naMdAvrate pUrNe navamyAM dinabhAgataH ॥ tasyAstu dhyAnamagnAyAH pratyakSamabhavaddharaH ॥ 3 ॥
When her Nandā rites were concluded on the ninth day (Navamī), while she was engrossed in meditation, Śiva became visible to her.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 4
सर्वाङ्गसुन्दरो गौरः पंचवक्त्रस्त्रिलोचनः॥ चंद्रभालः प्रसन्नात्मा शितिकंठश्चतुर्भुज ॥ ४ ॥
sarvAGgasundaro gauraH paMcavaktrastrilocanaH॥ caMdrabhAlaH prasannAtmA zitikaMThazcaturbhuja ॥ 4 ॥
He was fair-complexioned, handsome in appearance, had five faces॥ 1॥ and three eyes॥ 2॥. The crescent moon adorned His forehead. He was in a joyous mood.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 5
त्रिशूलब्रह्मकवराभयधृग्भस्मभास्वरः ॥ स्वर्धुन्या विलसच्छीर्षस्सकलाङ्गमनोहरः ॥ ५ ॥
trizUlabrahmakavarAbhayadhRgbhasmabhAsvaraH ॥ svardhunyA vilasacchIrSassakalAGgamanoharaH ॥ 5 ॥
He had four arms and His neck was blue॥ 3॥ in colour. He was holding trident and an amulet (Brahmakavaca) for protection. He was brilliant with dust. His head was comely with the celestial river Gaṅgā. He was gay in all parts of his body.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 6
महालावण्यधामा च कोटिचन्द्रसमाननः ॥ कोटिस्मरसमाकांतिस्सर्वथा स्त्रीप्रियाकृतिः ॥ ६ ॥
mahAlAvaNyadhAmA ca koTicandrasamAnanaH ॥ koTismarasamAkAMtissarvathA strIpriyAkRtiH ॥ 6 ॥
He was the abode of great beauty. His face shone with the brilliance of ten million moons. His lustre matched that of ten million cupids. In every respect His features were such as appeal to all women.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 7
प्रत्यक्षतो हरं वीक्ष्य सती सेदृविधं प्रभुम् ॥ ववन्दे चरणौ तस्य सुलज्जावनतानना ॥ ७ ॥
pratyakSato haraM vIkSya satI sedRvidhaM prabhum ॥ vavande caraNau tasya sulajjAvanatAnanA ॥ 7 ॥
On seeing Śiva directly in such a form she bent her head from shyness and she knelt at his feet.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 8
अथ प्राह महादेवस्सतीं सद्व्रतधारिणीम् ॥ तामिच्छन्नपि भार्यार्थं तपश्चर्याफलप्रदः ॥ ८ ॥
atha prAha mahAdevassatIM sadvratadhAriNIm ॥ tAmicchannapi bhAryArthaM tapazcaryAphalapradaH ॥ 8 ॥
Although He desired her to be his wife He wished to bestow on her the fruit of her penance. Thus He spoke to her in the state of her penance.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 9
महादेव उवाच ॥ दक्षनंदिनि प्रीतोस्मि व्रतेनानेन सुव्रते ॥ वरं वरय संदास्ये यत्तवाभिमतं भवेत् ॥ ९ ॥
mahAdeva uvAca ॥ dakSanaMdini prItosmi vratenAnena suvrate ॥ varaM varaya saMdAsye yattavAbhimataM bhavet ॥ 9 ॥
Śiva said: O daughter of Dakṣa, of good rites, I am delighted by these rites you have observed. Choose a boon. I shall grant it whatever it may be.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 10
ब्रह्मोवाच ॥ जानन्नपीह तद्भावं महादेवो जगत्पतिः॥ जगौ वरं वृणीष्वेति तद्वाक्यश्रवणेच्छया ॥ 2-2-17-१० ॥
brahmovAca ॥ jAnannapIha tadbhAvaM mahAdevo jagatpatiH॥ jagau varaM vRNISveti tadvAkyazravaNecchayA ॥ 2-2-17-10 ॥
Brahmā said: Although Śiva, the lord of the universe, knew her desire, he said—“Choose a boon.” It was because He desired to hear her speak.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 11
सापि त्रपावशा युक्ता वक्तुं नो हृदि यत्स्थितम् ॥ शशाक सा त्वभीष्टं यत्तल्लज्जाच्छादितं पुनः ॥११॥
sApi trapAvazA yuktA vaktuM no hRdi yatsthitam ॥ zazAka sA tvabhISTaM yattallajjAcchAditaM punaH ॥11॥
She too, who was highly bashful, could not speak out her mind as it was covered up by bashfulness.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 12
प्रेममग्नाऽभवत्साति श्रुत्वा शिववचः प्रियम् ॥ तज्ज्ञात्वा सुप्रसन्नोभूच्छंकरो भक्तवत्सलः ॥ १२ ॥
premamagnA'bhavatsAti zrutvA zivavacaH priyam ॥ tajjJAtvA suprasannobhUcchaMkaro bhaktavatsalaH ॥ 12 ॥
On realising that she was fully immersed in love on hearing Śiva’s pleasing words, Śaṅkara who was favourably disposed to His devotees was highly pleased.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 13
वरं ब्रूहि वरं ब्रूहि प्राहेति स पुनर्द्रुतम् ॥ सतीभक्तिवशश्शंभुरंतर्यामी सतां गतिः ॥१३॥
varaM brUhi varaM brUhi prAheti sa punardrutam ॥ satIbhaktivazazzaMbhuraMtaryAmI satAM gatiH ॥13॥
He repeatedly urged her “Speak out the boon you wish to choose, speak out the boon.” Śiva, the immanent lord, the goal of the good was drawn to Satī by her devotion.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 14
अथ त्रपां स्वां संधाय यदा प्राह हरं सती ॥ यथेष्टं देहि वरद वरमित्यनिवारकम् ॥ १४ ॥
atha trapAM svAM saMdhAya yadA prAha haraM satI ॥ yatheSTaM dehi varada varamityanivArakam ॥ 14 ॥
Somehow suppressing her bashfulness when Satī spoke “As you please give unto me, O bestower of boons, the desired boon or the bridegroom of my desire, without any hindrance."
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 15
तदा वाक्यस्यावसानमनवेक्ष्य वृषध्वजः ॥ भव त्वं मम भार्येति प्राह तां भक्तवत्सलः ॥१५॥
tadA vAkyasyAvasAnamanavekSya vRSadhvajaH ॥ bhava tvaM mama bhAryeti prAha tAM bhaktavatsalaH ॥15॥
The full-emblemed deity Śiva who is favourably disposed to his devotees, did not wait for the completion of her request and said—“you be my wife.”
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 16
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य साभीष्टफल भावनम् ॥ तूष्णीं तस्थौ प्रमुदिता वरं प्राप्य मनोगतम् ॥ १६ ॥
etacchrutvA vacastasya sAbhISTaphala bhAvanam ॥ tUSNIM tasthau pramuditA varaM prApya manogatam ॥ 16 ॥
On hearing his words embracing the fruits of her cherished desire she kept silent. She was highly delighted on obtaining the boon (or bridegroom) stationed in her mind.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 17
सकामस्य हरस्याग्रे स्थिता सा चारुहासिनी ॥ अकरोन्निजभावांश्च हावान्कामविवर्द्धनान् ॥ १७ ॥
sakAmasya harasyAgre sthitA sA cAruhAsinI ॥ akaronnijabhAvAMzca hAvAnkAmavivarddhanAn ॥ 17 ॥
She stood smiling sweetly before Śiva who was full of love. She opened her inmost feelings through various subtle gestures that increased notions of love.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 18
ततो भावान्समादाय शृंगाराख्यो रसस्तदा ॥ तयोश्चित्ते विवेशाशु कला हावा यथोदितम् ॥ १८ ॥
tato bhAvAnsamAdAya zRMgArAkhyo rasastadA ॥ tayozcitte vivezAzu kalA hAvA yathoditam ॥ 18 ॥
Taking up these notions, gestures and feelings, the flavour of love called Śṛṅgāra entered their hearts.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 19
तत्प्रवेशात्तु देवर्षे लोकलीलानुसारिणोः ॥ काप्यभिख्या तयोरासीच्चित्रा चन्द्रमसोर्यथा ॥ १९ ॥
tatpravezAttu devarSe lokalIlAnusAriNoH ॥ kApyabhikhyA tayorAsIccitrA candramasoryathA ॥ 19 ॥
O celestial sage, by the advent of the flavour of love, a peculiar glow, in the usual manner of worldly sports, was manifest in them as in the star Citrā and the moon.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 20
रेजे सती हरं प्राप्य स्निग्धभिन्नांजनप्रभा ॥ चन्द्राभ्याशेऽभ्रलेखेव स्फटिकोज्ज्वलवर्ष्मणः ॥2-2-17-२०॥
reje satI haraM prApya snigdhabhinnAMjanaprabhA ॥ candrAbhyAze'bhralekheva sphaTikojjvalavarSmaNaH ॥2-2-17-20॥
In the presence of Śiva whose body shone with the brilliance of crystal, Satī who had the glossy brilliance of split collyrium, shone like a line of cloud near the moon.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 21
अथ सा तमुवाचेदं हरं दाक्षायणी मुहुः ॥ सुप्रसन्ना करौ बद्ध्वा नतका भक्तवत्सलम् ॥ २१ ॥
atha sA tamuvAcedaM haraM dAkSAyaNI muhuH ॥ suprasannA karau baddhvA natakA bhaktavatsalam ॥ 21 ॥
The delighted daughter of Dakṣa with her palms joined frequently in reverence, joyfully spoke to Śiva who is favourably disposed to His devotees.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 22
सत्युवाच ॥ देवदेव महादेव विवाह विधिना प्रभौ ॥ पितुर्मे गोचरीकृत्य मां गृहाण जगत्पते ॥ २२ ॥
satyuvAca ॥ devadeva mahAdeva vivAha vidhinA prabhau ॥ piturme gocarIkRtya mAM gRhANa jagatpate ॥ 22 ॥
Satī said: O great lord of Devas, lord of the universe, please take me with due marital rites in the presence of my father.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 23
॥ ब्रह्मोवाच ॥ एवं सतीवचः श्रुत्वा महेशो भक्तवत्सलः ॥ तथास्त्विति वचः प्राह निरीक्ष्य प्रेमतश्च ताम् ॥ २३ ॥
॥ brahmovAca ॥ evaM satIvacaH zrutvA mahezo bhaktavatsalaH ॥ tathAstviti vacaH prAha nirIkSya prematazca tAm ॥ 23 ॥
Brahmā said: On hearing these words of Satī, Śiva, favourably disposed to His devotees, glanced lovingly at her and said—“So be it.”
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 24
दाक्षायण्यपि तं नत्वा शंभुं विज्ञाप्य भक्तितः ॥ प्राप्ताज्ञा मातुरभ्याशमगान्मोहमुदान्विता ॥ २४ ॥
dAkSAyaNyapi taM natvA zaMbhuM vijJApya bhaktitaH ॥ prAptAjJA mAturabhyAzamagAnmohamudAnvitA ॥ 24 ॥
The daughter of Dakṣa bowed to Śiva with devotion, sought and received His consent and returned to her mother with a fascinating gaiety.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 25
हरोपि हिमवत्प्रस्थं प्रविश्य च निजाश्रमम् ॥ दाक्षायणीवियोगाद्वै कृच्छ्रध्यानपरोऽभवत् ॥२५॥
haropi himavatprasthaM pravizya ca nijAzramam ॥ dAkSAyaNIviyogAdvai kRcchradhyAnaparo'bhavat ॥25॥
Śiva returned to His hermitage on the ridges of the Himālayas and began meditations though with difficulty, as He still felt the pangs of love in separation from Satī, the daughter of Dakṣa.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 26
समाधाय मनः शंभुर्लौकिकीं गतिमाश्रितः ॥ चिंतयामास देवर्षे मनसा मां वृषध्वजः ॥ २६ ॥
samAdhAya manaH zaMbhurlaukikIM gatimAzritaH ॥ ciMtayAmAsa devarSe manasA mAM vRSadhvajaH ॥ 26 ॥
Calming his mind somehow, O celestial sage, Śiva, the bull-emblemed deity, thought of me in the usual conventions of the world.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 27
ततस्संचिंत्यमानोहं महेशेन त्रिशूल्रिना ॥ पुरस्तात्प्राविशं तूर्णं हरसिद्धिप्रचोदितः ॥ २७ ॥
tatassaMciMtyamAnohaM mahezena trizUlrinA ॥ purastAtprAvizaM tUrNaM harasiddhipracoditaH ॥ 27 ॥
Being thus thought of by the trident-bearing Śiva, I approached Him immediately prodded by Śiva’s power of meditation.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 28
यत्रासौ हिमवत्प्रस्थे तद्वियोगी हरः स्थितः ॥ सरस्वतीयुतस्तात तत्रैव समुपस्थितः ॥ २८ ॥
yatrAsau himavatprasthe tadviyogI haraH sthitaH ॥ sarasvatIyutastAta tatraiva samupasthitaH ॥ 28 ॥
Accompanied by Sarasvatī I reached that place on the Himālayan ridge where Śiva stayed pining in the anguish of love for Satī.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 29
सरस्वतीयुतं मां च देवर्षे वीक्ष्य स प्रभुः ॥ उत्सुकः प्रेमबद्धश्च सत्या शंभुरुवाच ह ॥२९॥
sarasvatIyutaM mAM ca devarSe vIkSya sa prabhuH ॥ utsukaH premabaddhazca satyA zaMbhuruvAca ha ॥29॥
O celestial sage, seeing me in the company of Sarasvatī, lord Śiva who was entangled in the clutches of Satī’s love said thus:
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 30
शंभुरुवाच ॥ अहं ब्रह्मन्स्वार्थपरः परिग्रहकृतौ च यत् ॥ तदा स्वत्वमिवस्वार्थे प्रतिभाति ममाधुना ॥2-2-17-३०॥
zaMbhuruvAca ॥ ahaM brahmansvArthaparaH parigrahakRtau ca yat ॥ tadA svatvamivasvArthe pratibhAti mamAdhunA ॥2-2-17-30॥
Śiva said: O Brahmā, since, in the matter of accepting a wife I showed a little selfishness, I have a feeling of possession in everything connected with self-interest.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 31
अहमाराधितस्सत्याद्दाक्षायण्याथ भक्तितः ॥ तस्यै वरो मया दत्तो नंदाव्रतप्रभावतः ॥३१॥
ahamArAdhitassatyAddAkSAyaNyAtha bhaktitaH ॥ tasyai varo mayA datto naMdAvrataprabhAvataH ॥31॥
I have been propitiated by Satī, the daughter of Dakṣa with devotion. Thanks to the sacred Nandā rites, I have given her a boon.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 32
भर्ता भवेति च तया मत्तो ब्रह्मन् वरो वृतः ॥ मम भार्या भवेत्युक्तं मया तुष्टेन सर्वथा ॥३२॥
bhartA bhaveti ca tayA matto brahman varo vRtaH ॥ mama bhAryA bhavetyuktaM mayA tuSTena sarvathA ॥32॥
O Brahmā, the boon “O be my husband” was sought of me by her. Glad at heart in every respect I had told her “Be my wife.”
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 33
अथावदत्तदा मां सा सती दाक्षायणी त्विति ॥ पितुर्मे गोचरीकृत्य मां गृहाण जगत्पते ॥३३॥
athAvadattadA mAM sA satI dAkSAyaNI tviti ॥ piturme gocarIkRtya mAM gRhANa jagatpate ॥33॥
Then Satī, the daughter of Dakṣa told me like this—“O lord of the universe, please accept me in the presence of my father.”
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 34
तदप्यंगीकृतं ब्रह्मन्मया तद्भक्ति तुष्टितः ॥ सा गता भवनं मातुरहमत्रागतो विधे ॥३४॥
tadapyaMgIkRtaM brahmanmayA tadbhakti tuSTitaH ॥ sA gatA bhavanaM mAturahamatrAgato vidhe ॥34॥
O Brahmā, that too I granted her as I was satisfied with her devotion, She returned to her mother’s house, O Brahmā and I returned here.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 35
तस्मात्त्वं गच्छ भवनं दक्षस्य मम शासनात् ॥ तां दक्षोपि यथा कन्यां दद्यान्मेऽरं तथा वद ॥ ३५ ॥
tasmAttvaM gaccha bhavanaM dakSasya mama zAsanAt ॥ tAM dakSopi yathA kanyAM dadyAnme'raM tathA vada ॥ 35 ॥
At my bidding you must approach Dakṣa. Speak to him so that he shall give his daughter in marriage to me at once.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 36
सतीवियोगभंगस्स्याद्यथा मे त्वं तथा कुरु ॥ समाश्वासय तं दक्षं सर्वविद्याविशारदः ॥ ३६ ॥
satIviyogabhaMgassyAdyathA me tvaM tathA kuru ॥ samAzvAsaya taM dakSaM sarvavidyAvizAradaH ॥ 36 ॥
Exploit all means to cut short her days of separation. O adept in every lore, console Dakṣa.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 37
॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्युदीर्य महादेवस्सकाशे मे प्रजापतेः ॥ सरस्वतीं विलोक्याशु वियोगवशगोभवत् ॥३७॥
॥ brahmovAca ॥ ityudIrya mahAdevassakAze me prajApateH ॥ sarasvatIM vilokyAzu viyogavazagobhavat ॥37॥
Brahmā said: Saying thus in my presence Lord Śiva looked at Sarasvatī and evinced pangs of separation.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 38
तेनाहमपि चाज्ञप्तः कृतकृत्यो मुदान्वितः ॥ प्रावोचं चेति जगतां नाथं तं भक्तवत्सलम् ॥३८॥
tenAhamapi cAjJaptaH kRtakRtyo mudAnvitaH ॥ prAvocaM ceti jagatAM nAthaM taM bhaktavatsalam ॥38॥
Being thus commanded by him I became contented and delighted. I said this to the lord of worlds who is favourably disposed to his devotees.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 39
॥ ब्रह्मोवाच ॥ यदात्थ भगवञ्शम्भो तद्विचार्य सुनिश्चितम् ॥ देवानां मुख्यस्स्वार्थो हि ममापि वृषभध्वज॥३९॥
॥ brahmovAca ॥ yadAttha bhagavaJzambho tadvicArya sunizcitam ॥ devAnAM mukhyassvArtho hi mamApi vRSabhadhvaja॥39॥
Brahmā said: O lord Śiva, on considering what you say, this is certain, O bull-emblemed deity, that the chief self-interest of the devas is my interest too.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 40
दक्षस्तुभ्यं सुतां स्वां च स्वयमेव प्रदास्यति ॥ अहं चापि वदिष्यामि त्वद्वाक्यं तत्समक्षतः ॥2-2-17-४० ॥
dakSastubhyaM sutAM svAM ca svayameva pradAsyati ॥ ahaM cApi vadiSyAmi tvadvAkyaM tatsamakSataH ॥2-2-17-40 ॥
Dakṣa himself will offer you his daughter. I too shall mention your desire in his presence.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 41
ब्रह्मोवाच ॥ इत्युदीर्य्य महादेवमहं सर्वेश्वरं प्रभुम् ॥ अगमं दक्षनिलयं स्यंदनेनातिवेगिना ॥४१॥
brahmovAca ॥ ityudIryya mahAdevamahaM sarvezvaraM prabhum ॥ agamaM dakSanilayaM syaMdanenAtiveginA ॥41॥
After saying this to the great lord Brahmā said: I went to Dakṣa’s residence by a speedy flight.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 42
॥ नारद उवाच ॥ विधे प्राज्ञ महाभाग वद नो वदतां वर ॥ सत्यै गृहागतायै स दक्षः किमकरोत्ततः ॥ ४२ ॥
॥ nArada uvAca ॥ vidhe prAjJa mahAbhAga vada no vadatAM vara ॥ satyai gRhAgatAyai sa dakSaH kimakarottataH ॥ 42 ॥
Nārada said: O Brahmā, of great fortune and intellect, O eloquent one, please tell me. When Satī returned to the house what did Dakṣa do thereafter?
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 43
ब्रह्मोवाच ॥ तपस्तप्त्वा वरं प्राप्य मनोभिलषितं सती ॥ गृहं गत्वा पितुर्मातुः प्रणाममकरोत्तदा ॥४३॥
brahmovAca ॥ tapastaptvA varaM prApya manobhilaSitaM satI ॥ gRhaM gatvA piturmAtuH praNAmamakarottadA ॥43॥
Brahmā said: Having concluded the austerities, and secured what she desired as a boon, Satī went home and made obeisance to her father and mother.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 44
मात्रे पित्रेऽथ तत्सर्वं समाचख्यौ महेश्वरात् ॥ वरप्राप्तिः स्वसख्या वै सत्यास्तुष्टस्तु भक्तितः ॥ ४४ ॥
mAtre pitre'tha tatsarvaM samAcakhyau mahezvarAt ॥ varaprAptiH svasakhyA vai satyAstuSTastu bhaktitaH ॥ 44 ॥
Her girl friends informed her mother and father about the acquisition of boon by their friend Satī from lord Śiva who was glad at her devotion.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 45
माता पिता च वृत्तांतं सर्वं श्रुत्वा सखीमुखात् ॥ आनन्दं परमं लेभे चक्रे च परमोत्सवम् ॥४५॥
mAtA pitA ca vRttAMtaM sarvaM zrutvA sakhImukhAt ॥ AnandaM paramaM lebhe cakre ca paramotsavam ॥45॥
The parents who obtained the news through her friends were very glad and celebrated a great festival.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 46
द्रव्यं ददौ द्विजातिभ्यो यथाभीष्टमुदारधीः॥ अन्येभ्यश्चांधदीनेभ्यो वीरिणी च महामनाः ॥४६॥
dravyaM dadau dvijAtibhyo yathAbhISTamudAradhIH॥ anyebhyazcAMdhadInebhyo vIriNI ca mahAmanAH ॥46॥
The noble Dakṣa gave as much wealth to brahmins as they desired. The noble Vīriṇī gave similar gifts to the blind, the poor and the needy.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 47
वीरिणी तां समालिंग्य स्वसुतां प्रीतिवर्द्धिनीम् ॥ मूर्ध्न्युपाघ्राय मुदिता प्रशशंस मुहुर्मुहुः ॥४७॥
vIriNI tAM samAliMgya svasutAM prItivarddhinIm ॥ mUrdhnyupAghrAya muditA prazazaMsa muhurmuhuH ॥47॥
Vīriṇī embraced her daughter on the head and delightfully praised her frequently.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 48
अथ दक्षः कियत्काले व्यतीते धर्मवित्तमः ॥ चिंतयामास देयेयं स्वसुता शम्भवे कथम् ॥ ४८ ॥
atha dakSaH kiyatkAle vyatIte dharmavittamaH ॥ ciMtayAmAsa deyeyaM svasutA zambhave katham ॥ 48 ॥
After some time had elapsed, Dakṣa, the foremost of those who knew Dharma, thought of the procedure of handing over his daughter to Śiva.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 49
आगतोपि महादेवः प्रसन्नस्स जगाम ह ॥ पुनरेव कथं सोपि सुतार्थेऽत्रागमिष्यति ॥ ४९ ॥
Agatopi mahAdevaH prasannassa jagAma ha ॥ punareva kathaM sopi sutArthe'trAgamiSyati ॥ 49 ॥
The great Lord Śiva had come here himself out of his sheer delight. But he has gone back. How will he come again to woo my daughter?
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 50
प्रास्थाप्योथ मया कश्चिच्छंभोर्निकटमंजसा ॥ नैतद्योग्यं निगृह्णीयाद्यद्येवं विफलार्दना ॥ 2-2-17-५० ॥
prAsthApyotha mayA kazcicchaMbhornikaTamaMjasA ॥ naitadyogyaM nigRhNIyAdyadyevaM viphalArdanA ॥ 2-2-17-50 ॥
Can a person be sent to Śiva immediately? No, this is not proper. If he spurns the offer it will be a fruitless torment.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 51
अथवा पूजयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्॥ मदीयतनया भक्त्या स्वयमेव यथा भवेत्॥५१॥
athavA pUjayiSyAmi tameva vRSabhadhvajam॥ madIyatanayA bhaktyA svayameva yathA bhavet॥51॥
Or else, I shall worship only him — the Bull-bannered Lord (Śiva), so that he may become my husband through the devotion of my own daughterly self.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 52
तथैव पूजितस्सोपि वांछत्यार्यप्रयत्नतः॥ शंभुर्भवतु मद्भर्त्तेत्येवं दत्तवरेणतत्॥५२॥
tathaiva pUjitassopi vAMchatyAryaprayatnataH॥ zaMbhurbhavatu madbharttetyevaM dattavareNatat॥52॥
In the same manner, being worshiped with noble effort and devotion, that very Śambhu (Śiva) desired the same — “Let him be my husband” — and thus the boon was granted.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 53
इति चिंतयतस्तस्य दक्षस्य पुरतोऽन्वहम्॥ उपस्थितोहं सहसा सरस्वत्यन्वितस्तदा।५३॥
iti ciMtayatastasya dakSasya purato'nvaham॥ upasthitohaM sahasA sarasvatyanvitastadA।53॥
Even as Dakṣa was constantly thinking like this, I suddenly appeared before him along with Sarasvatī.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 54
मां दृष्ट्वा पितरं दक्षः प्रणम्यावनतः स्थितः ॥ आसनं च ददौ मह्यं स्वभवाय यथोचितम् ॥५४॥
mAM dRSTvA pitaraM dakSaH praNamyAvanataH sthitaH ॥ AsanaM ca dadau mahyaM svabhavAya yathocitam ॥54॥
On seeing me Dakṣa, my son, paid due respects and stood waiting. He gave me a fitting seat to sit on.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 55
ततो मां सर्वलोकेशं तत्रागमन कारणम् ॥ दक्षः पप्रच्छ स क्षिप्रं चिंताविष्टोपि हर्षितः ॥५५॥
tato mAM sarvalokezaM tatrAgamana kAraNam ॥ dakSaH papraccha sa kSipraM ciMtAviSTopi harSitaH ॥55॥
Dakṣa was worried with thoughts. But he became greatly delighted at my sight. He asked me the purpose of my visit.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 56
दक्ष उवाच ॥ तवात्रागमने हेतुः कः प्रवेशे स सृष्टिकृत् ॥ ममोपरि सुप्रसादं कृत्वाचक्ष्व जगद्गुरो ॥५६॥
dakSa uvAca ॥ tavAtrAgamane hetuH kaH praveze sa sRSTikRt ॥ mamopari suprasAdaM kRtvAcakSva jagadguro ॥56॥
Dakṣa said: O creator, preceptor of the universe, be kind and tell me the purpose of your visit to me?
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 57
पुत्रस्नेहात्कार्यवशादथ वा लोककारक॥ ममाश्रमं समायातो हृष्टस्य तव दर्शनात्॥५७॥
putrasnehAtkAryavazAdatha vA lokakAraka॥ mamAzramaM samAyAto hRSTasya tava darzanAt॥57॥
O creator of worlds, is your visit prompted by your love for your son or for any special task that you have come to my hermitage? I am delighted on seeing you.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 58
ब्रह्मोवाच ॥ इति पृष्टस्स्वपुत्रेण दक्षेण मुनिसत्तम ॥ विहसन्नब्रुवं वाक्यं मोदयंस्तं प्रजापतिम् ॥ ५८ ॥
brahmovAca ॥ iti pRSTassvaputreNa dakSeNa munisattama ॥ vihasannabruvaM vAkyaM modayaMstaM prajApatim ॥ 58 ॥
Brahmā said: O excellent sage, being asked thus by my son Dakṣa, I spoke with a smile thereby delighting Dakṣa, the lord of the subjects.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 59
ब्रह्मोवाच ॥ शृणु दक्ष यदर्थं त्वत्समीपमहमागतः ॥ त्वत्तोकस्य हितं मेपि भवतोपि तदीप्सितम् ॥५९ ॥
brahmovAca ॥ zRNu dakSa yadarthaM tvatsamIpamahamAgataH ॥ tvattokasya hitaM mepi bhavatopi tadIpsitam ॥59 ॥
Brahmā said: O Dakṣa, listen. I shall tell you why I have come here. The wholesome benefit of your progeny is what I desire and what you must also desire.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 60
तव पुत्री समाराध्य महादेवं जगत्पतिम् ॥ यो वरः प्रार्थितस्तस्य समयोयमुपागतः ॥ 2-2-17-६० ॥
tava putrI samArAdhya mahAdevaM jagatpatim ॥ yo varaH prArthitastasya samayoyamupAgataH ॥ 2-2-17-60 ॥
Your daughter has propitiated Śiva, the lord of the universe and has secured a boon. The opportune moment for the same has arrived now.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 61
शंभुना तव पुत्र्यर्थं त्वत्सकाशमहं धुवम् ॥ प्रस्थापितोस्मि यत्कृत्यं श्रेय स्तदवधारय ॥ ६१ ॥
zaMbhunA tava putryarthaM tvatsakAzamahaM dhuvam ॥ prasthApitosmi yatkRtyaM zreya stadavadhAraya ॥ 61 ॥
It is certainly for your daughter that I have been sent to you by Śiva. Listen attentively to your duty conducive to your benefit.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 62
वरं दत्त्वा गतो रुद्रस्तावत्प्रभृति शंकरः ॥ त्वत्सुताया वियोगेन न शर्म लभतेंजसा ॥ ६२ ॥
varaM dattvA gato rudrastAvatprabhRti zaMkaraH ॥ tvatsutAyA viyogena na zarma labhateMjasA ॥ 62 ॥
After granting the boon, Śiva returned. But, ever since, he has not had any mental peace due to separation from your daughter.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 63
अलब्धच्छिद्रमदनो जिगाय गिरिशं न यम् ॥ सर्वैः पुष्पमयैर्बाणैर्यत्नं कृत्वापि भूरिशः ॥ ६३ ॥
alabdhacchidramadano jigAya girizaM na yam ॥ sarvaiH puSpamayairbANairyatnaM kRtvApi bhUrizaH ॥ 63 ॥
Kāma could not conquer Śiva as he did not hit at any vulnerable point although he tried it by means of his flower-arrows.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 64
स कामबाणविद्धोपि परित्यज्यात्म चिंतनम् ॥ सतीं विचिंतयन्नास्ते व्याकुलः प्राकृतो यथा ॥ ६४ ॥
sa kAmabANaviddhopi parityajyAtma ciMtanam ॥ satIM viciMtayannAste vyAkulaH prAkRto yathA ॥ 64 ॥
But He, without being hit by Kāma’s arrows, has now abandoned meditation on Ātman and begun to think of Satī. He is as excited as any other ordinary man.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 65
विस्मृत्य प्रश्रुतां वाणीं गणाग्रे विप्रयोगतः ॥ क्व सतीत्येवमभितो भाषते निकृतावपि ॥ ६५ ॥
vismRtya prazrutAM vANIM gaNAgre viprayogataH ॥ kva satItyevamabhito bhASate nikRtAvapi ॥ 65 ॥
He asks His attendants “where is Satī?”, as He suffers from the pang of separation. When they say “No”, He hears the words but soon forgets them and repeats the question.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 66
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 66
मया यद्वांछितं पूर्वं त्वया च मदनेन च ॥ मरीच्याद्यैमुनिवरैस्तत्सिद्धमधुना सुत ॥ ६६ ॥
mayA yadvAMchitaM pUrvaM tvayA ca madanena ca ॥ marIcyAdyaimunivaraistatsiddhamadhunA suta ॥ 66 ॥
O son, what has been desired by me before, by you, by Kāma and the sages—Marīci and others, has been achieved now.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 67
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 67
त्वत्पुत्र्याराधितश्शंभुस्सोपि तस्या विचिंतनात् ॥ अनुशोधयितुं प्रेप्सुर्वर्त्तते हिमवद्गिरौ ॥ ६७ ॥
tvatputryArAdhitazzaMbhussopi tasyA viciMtanAt ॥ anuzodhayituM prepsurvarttate himavadgirau ॥ 67 ॥
Śiva was propitiated by your daughter. He now stays in the Himālayan mountains thinking about her and desirous of getting her in order to console her.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 68
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 68
यथा नानाविधैर्भावैस्सत्त्वात्तेन व्रतेन च ॥ शंभुराराधितस्तेन तथैवाराध्यते सती ॥६८॥
yathA nAnAvidhairbhAvaissattvAttena vratena ca ॥ zaMbhurArAdhitastena tathaivArAdhyate satI ॥68॥
Just as Śiva has been worshipped by her by performing different rites with Sāttvic feelings, so also Satī is being worshipped by Him.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 69
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 69
तस्मात्तु दक्षतनयां शंभ्वर्थं परिकल्पिताम् ॥ तस्मै देह्यविलंबेन कृता ते कृतकृत्यता ॥ ६९ ॥
tasmAttu dakSatanayAM zaMbhvarthaM parikalpitAm ॥ tasmai dehyavilaMbena kRtA te kRtakRtyatA ॥ 69 ॥
Hence, O Dakṣa, offer immediately your daughter to Śiva for whom she has been intended. Thereby you will get contentment and relief.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 70
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 70
अहं तमानयिष्यामि नारदेन त्वदालयम् ॥ तस्मै त्वमेनां संयच्छ तदर्थे परिकल्पिताम् ॥ 2-2-17-७० ॥
ahaM tamAnayiSyAmi nAradena tvadAlayam ॥ tasmai tvamenAM saMyaccha tadarthe parikalpitAm ॥ 2-2-17-70 ॥
Through Nārada I shall bring Him here. Give her to Him for whom she has been intended.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 71
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 71
ब्रह्मोवाच ॥ श्रुत्वा मम वचश्चेति स मे पुत्रोतिहर्षितः ॥ एवमेवेतिमां दक्ष उवाच परिहर्षितः ॥७१ ॥
brahmovAca ॥ zrutvA mama vacazceti sa me putrotiharSitaH ॥ evamevetimAM dakSa uvAca pariharSitaH ॥71 ॥
Brahmā said: On hearing these words of mine, my son Dakṣa was highly delighted. He said delightfully. “It is so. It is so.”
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 72
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 72
ततस्सोहं मुने तत्रागममत्यंतहर्षितः ॥ उत्सुको लोकनिरतो गिरिशो यत्र संस्थितः ॥ ७२ ॥
tatassohaM mune tatrAgamamatyaMtaharSitaH ॥ utsuko lokanirato girizo yatra saMsthitaH ॥ 72 ॥
O sage, I too delightfully went to the place where Śiva was eagerly waiting.
Rudra-samhita - Chapter 37 - Verse 73
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 37 · Verse 73
गते नारद दक्षोपि सदार तनयो ह्यपि ॥ अभवत्पूर्णकामस्तु पीयूषैरिव पूरितः ॥ ७३ ॥ ॥
gate nArada dakSopi sadAra tanayo hyapi ॥ abhavatpUrNakAmastu pIyUSairiva pUritaH ॥ 73 ॥ ॥
At my departure Dakṣa, along his wife and daughter, felt contented as if he had been filled with nectar.