ब्रह्मोवाच ॥ अथैकदा पितुः पार्श्वे तिष्ठंतीं तां सतीमहम् ॥ त्वया सह मुनेद्राक्षं सारभूतां त्रिलोकके ॥ १ ॥

brahmovAca ॥ athaikadA pituH pArzve tiSThaMtIM tAM satImaham ॥ tvayA saha munedrAkSaM sArabhUtAM trilokake ॥ 1 ॥

पित्रा नमस्कृतं वीक्ष्य सत्कृतं त्वां च मां सती ॥ प्रणनाम मुदा भक्त्या लोकलीलानुसारिणी ॥ २ ॥

pitrA namaskRtaM vIkSya satkRtaM tvAM ca mAM satI ॥ praNanAma mudA bhaktyA lokalIlAnusAriNI ॥ 2 ॥

प्रणामांते सतीं वीक्ष्य दक्षदत्तशुभासने ॥ स्थितोहं नारद त्वं च विनतामहमागदम् ॥ ३ ॥

praNAmAMte satIM vIkSya dakSadattazubhAsane ॥ sthitohaM nArada tvaM ca vinatAmahamAgadam ॥ 3 ॥

त्वामेव यः कामयते यन्तु कामयसे सति ॥ तमाप्नुहि पतिं देवं सर्वज्ञं जगदीश्वरम् ॥४॥

tvAmeva yaH kAmayate yantu kAmayase sati ॥ tamApnuhi patiM devaM sarvajJaM jagadIzvaram ॥4॥

यो नान्यां जगृहे नापि गृह्णाति न ग्रहीष्यति ॥ जायां स ते पतिर्भूयादनन्यसदृशश्शुभे॥५॥

yo nAnyAM jagRhe nApi gRhNAti na grahISyati ॥ jAyAM sa te patirbhUyAdananyasadRzazzubhe॥5॥

इत्युक्त्वा सुचिरं तां वै स्थित्वा दक्षालये पुनः॥ विसृष्टौ तेन संयातौ स्वस्थानं तौ च नारद ॥६॥

ityuktvA suciraM tAM vai sthitvA dakSAlaye punaH॥ visRSTau tena saMyAtau svasthAnaM tau ca nArada ॥6॥

दक्षोभवच्च सुप्रीतः तदाकर्ण्य गतज्वरः ॥ आददे तनयां स्वां तां मत्वा हि परमेश्वरीम्॥७॥

dakSobhavacca suprItaH tadAkarNya gatajvaraH ॥ Adade tanayAM svAM tAM matvA hi paramezvarIm॥7॥

इत्थं विहारै रुचिरैः कौमारैर्भक्तवत्सला ॥ जहाववस्थां कौमारीं स्वेच्छाधृतनराकृतिः ॥८॥

itthaM vihArai ruciraiH kaumArairbhaktavatsalA ॥ jahAvavasthAM kaumArIM svecchAdhRtanarAkRtiH ॥8॥

बाल्यं व्यतीत्य सा प्राप किञ्चिद्यौवनतां सती ॥ अतीव तपसांगेन सर्वांगेषु मनोहरा ॥९॥

bAlyaM vyatItya sA prApa kiJcidyauvanatAM satI ॥ atIva tapasAMgena sarvAMgeSu manoharA ॥9॥

दक्षस्तां वीक्ष्य लोकेशः प्रोद्भिन्नांतर्वयस्थिताम् ॥ चिंतयामास भर्गाय कथं दास्य इमां सुताम् ॥ 2-2-15-१ ०॥

dakSastAM vIkSya lokezaH prodbhinnAMtarvayasthitAm ॥ ciMtayAmAsa bhargAya kathaM dAsya imAM sutAm ॥ 2-2-15-1 0॥

अथ सापि स्वयं भर्गं प्राप्तुमैच्छत्तदान्वहम् ॥ पितुर्मनोगतिं ज्ञात्वा मातुर्निकटमागमत् ॥ ११ ॥

atha sApi svayaM bhargaM prAptumaicchattadAnvaham ॥ piturmanogatiM jJAtvA mAturnikaTamAgamat ॥ 11 ॥

पप्रच्छाज्ञां तपोहेतोश्शंकरस्य विनीतधीः ॥ मातुश्शिवाथ वैरिण्यास्सा सखी परमेश्वरी ॥१२॥

papracchAjJAM tapohetozzaMkarasya vinItadhIH ॥ mAtuzzivAtha vairiNyAssA sakhI paramezvarI ॥12॥

ततस्सती महेशानं पतिं प्राप्तुं दृढव्रता ॥ सा तमाराधयामास गृहे मातुरनुज्ञया ॥ १३॥

tatassatI mahezAnaM patiM prAptuM dRDhavratA ॥ sA tamArAdhayAmAsa gRhe mAturanujJayA ॥ 13॥

आश्विने मासि नन्दायां तिथावानर्च भक्तितः ॥ गुडौदनैस्सलवणैर्हरं नत्वा निनाय तम् ॥ १४॥

Azvine mAsi nandAyAM tithAvAnarca bhaktitaH ॥ guDaudanaissalavaNairharaM natvA ninAya tam ॥ 14॥

कार्तिकस्य चतुर्दश्यामपूपैः पायसैरपि ॥ समाकीर्णैस्समाराध्य सस्मार परमेश्वरम्॥ १५॥

kArtikasya caturdazyAmapUpaiH pAyasairapi ॥ samAkIrNaissamArAdhya sasmAra paramezvaram॥ 15॥

मार्गशीर्षेऽसिताष्टम्यां सतिलैस्सयवौदनैः ॥ पूजयित्वा हरं कीलैर्निनाय दिवसान् सती ॥ १६ ॥

mArgazIrSe'sitASTamyAM satilaissayavaudanaiH ॥ pUjayitvA haraM kIlairninAya divasAn satI ॥ 16 ॥

पौषे तु शुक्लसप्तम्यां कृत्वा जागरणं निशि ॥ अपूजयच्छिवं प्रातः कृशरान्नेन सा सती ॥ १७ ॥

pauSe tu zuklasaptamyAM kRtvA jAgaraNaM nizi ॥ apUjayacchivaM prAtaH kRzarAnnena sA satI ॥ 17 ॥

माघे तु पौर्णमास्यां स कृत्वा जागरणं निशि ॥ आर्द्रवस्त्रा नदीतीरेऽकरोच्छंकरपूजनम् ॥ १८॥

mAghe tu paurNamAsyAM sa kRtvA jAgaraNaM nizi ॥ ArdravastrA nadItIre'karocchaMkarapUjanam ॥ 18॥

तपस्यसितभूतायां कृत्वा जागरणं निशि॥। विशेषतस्समानर्च शैलूषैस्सर्वयामसु ॥ १९॥

tapasyasitabhUtAyAM kRtvA jAgaraNaM nizi॥। vizeSatassamAnarca zailUSaissarvayAmasu ॥ 19॥

चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां पलाशैर्दमनैश्शिवम् ॥ अपूजयद्दिवारात्रौ संस्मरन् सा निनाय तम्॥2-2-15-२०॥

caitre zuklacaturdazyAM palAzairdamanaizzivam ॥ apUjayaddivArAtrau saMsmaran sA ninAya tam॥2-2-15-20॥

राधशुक्लतृतीयायां तिलाहारयवौदनैः॥ पूजयित्वा सती रुद्रं नव्यैर्मासं निनाय तम् ॥२१॥

rAdhazuklatRtIyAyAM tilAhArayavaudanaiH॥ pUjayitvA satI rudraM navyairmAsaM ninAya tam ॥21॥

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां वै रात्रै संपूज्य शंकरम् ॥ वसनैर्बृहतीपुष्पैर्निराहारा निनाय तम् ॥२२॥

jyeSThasya pUrNimAyAM vai rAtrai saMpUjya zaMkaram ॥ vasanairbRhatIpuSpairnirAhArA ninAya tam ॥22॥

आषाढस्य चतुर्दश्यां शुक्लायां कृष्णवाससा। बृहतीकुसुमैः पूजा रुद्रस्याकारि वै तया ॥२३॥

ASADhasya caturdazyAM zuklAyAM kRSNavAsasA। bRhatIkusumaiH pUjA rudrasyAkAri vai tayA ॥23॥

श्रावणस्य सिताष्टम्यां चतुर्दश्यां च सा शिवम्॥ यज्ञोपवीतैर्वासोभिः पवित्रैरप्यपूजयत् ॥ २४ ॥

zrAvaNasya sitASTamyAM caturdazyAM ca sA zivam॥ yajJopavItairvAsobhiH pavitrairapyapUjayat ॥ 24 ॥

भाद्रे कृष्णत्रयोदश्यां पुष्पैर्नानाविधैः फलैः ॥ संपूज्य च चतुर्दश्यां चकार जलभो जनम् ॥२५॥

bhAdre kRSNatrayodazyAM puSpairnAnAvidhaiH phalaiH ॥ saMpUjya ca caturdazyAM cakAra jalabho janam ॥25॥

नानाविधैः फलैः पुष्पैस्सस्यैस्तत्कालसंभवैः ॥ चक्रे सुनियताहारा जपन्मासे शिवार्चनम् ॥२६॥

nAnAvidhaiH phalaiH puSpaissasyaistatkAlasaMbhavaiH ॥ cakre suniyatAhArA japanmAse zivArcanam ॥26॥

सर्वमासे सर्वदिने शिवार्चनरता सती॥ दृढव्रताभवद्देवी स्वेच्छाधृतनराकृतिः ॥२७॥

sarvamAse sarvadine zivArcanaratA satI॥ dRDhavratAbhavaddevI svecchAdhRtanarAkRtiH ॥27॥

इत्थं नंदाव्रतं कृत्स्नं समाप्य सुसमाहिता ॥ दध्यौ शिवं सती प्रेम्णा निश्चलाभूदनन्यधीः ॥ २८ ॥

itthaM naMdAvrataM kRtsnaM samApya susamAhitA ॥ dadhyau zivaM satI premNA nizcalAbhUdananyadhIH ॥ 28 ॥

एतस्मिन्नंतरे देवा मुनयश्चाखिला मुने ॥ विष्णुं मां च पुरस्कृत्य ययुर्द्रष्टुं सतीतपः ॥ ॥ २९ ॥

etasminnaMtare devA munayazcAkhilA mune ॥ viSNuM mAM ca puraskRtya yayurdraSTuM satItapaH ॥ ॥ 29 ॥

दृष्टागत्य सती देवैर्मूर्ता सिद्धिरिवापरा ॥ शिवध्यानमहामग्ना सिद्धावस्थां गता तदा ॥ 2-2-15-३० ॥

dRSTAgatya satI devairmUrtA siddhirivAparA ॥ zivadhyAnamahAmagnA siddhAvasthAM gatA tadA ॥ 2-2-15-30 ॥

चक्रुः सर्वे सुरास्सत्ये मुदा सांजलयो नतिम् ॥ मुनयश्च नतस्कंधा विष्ण्वाद्याः प्रीतमानसाः ॥ ३१ ॥

cakruH sarve surAssatye mudA sAMjalayo natim ॥ munayazca nataskaMdhA viSNvAdyAH prItamAnasAH ॥ 31 ॥

अथ सर्वे सुप्रसन्ना विष्ण्वाद्याश्च सुरर्षयः ॥ प्रशशंसुस्तपस्तस्यास्सत्यास्तस्मात्सविस्मयाः ॥३२॥

atha sarve suprasannA viSNvAdyAzca surarSayaH ॥ prazazaMsustapastasyAssatyAstasmAtsavismayAH ॥32॥

ततः प्रणम्य तां देवीं पुनस्ते मुनयस्सुराः ॥ जग्मुर्गिरिवरं सद्यः कैलासं शिववल्लभम् ॥ ३३ ॥

tataH praNamya tAM devIM punaste munayassurAH ॥ jagmurgirivaraM sadyaH kailAsaM zivavallabham ॥ 33 ॥

सावित्रीसहितश्चाहं सह लक्ष्म्या मुदान्वितः ॥ वासुदेवोपि भगवाञ्जगामाथ हरांतिकम् ॥ ३४ ॥

sAvitrIsahitazcAhaM saha lakSmyA mudAnvitaH ॥ vAsudevopi bhagavAJjagAmAtha harAMtikam ॥ 34 ॥

गत्वा तत्र प्रभुं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सुसंभ्रमाः॥ तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैः करौ बद्ध्वा विनम्रकाः ॥३५॥

gatvA tatra prabhuM dRSTvA supraNamya susaMbhramAH॥ tuSTuvurvividhaiH stotraiH karau baddhvA vinamrakAH ॥35॥

देवा ऊचुः ॥ नमो भगवते तुभ्यं यत एतच्चराचरम् ॥ पुरुषाय महेशाय परेशाय महात्मने ॥३६॥

devA UcuH ॥ namo bhagavate tubhyaM yata etaccarAcaram ॥ puruSAya mahezAya parezAya mahAtmane ॥36॥

आदिबीजाय सर्वेषां चिद्रूपाय पराय च ॥ ब्रह्मणे निर्विकाराय प्रकृतेः पुरुषस्य च ॥३७॥

AdibIjAya sarveSAM cidrUpAya parAya ca ॥ brahmaNe nirvikArAya prakRteH puruSasya ca ॥37॥

य इदं प्रतिपंच्येदं येनेदं विचकास्ति हि ॥ यस्मादिदं यतश्चेदं यस्येदं त्वं च यत्नतः ॥३८॥

ya idaM pratipaMcyedaM yenedaM vicakAsti hi ॥ yasmAdidaM yatazcedaM yasyedaM tvaM ca yatnataH ॥38॥

योस्मात्परस्माच्च परो निर्विकारी महाप्रभुः ॥ ईक्षते यस्स्वात्मनीदं तं नताः स्म स्वयंभुवम् ॥ ३९ ॥

yosmAtparasmAcca paro nirvikArI mahAprabhuH ॥ IkSate yassvAtmanIdaM taM natAH sma svayaMbhuvam ॥ 39 ॥

अविद्धदृक् परः साक्षी सर्वात्मा ऽनेकरूपधृक् ॥ आत्मभूतः परब्रह्म तपंतं शरणं गताः ॥ 2-2-15-४० ॥

aviddhadRk paraH sAkSI sarvAtmA 'nekarUpadhRk ॥ AtmabhUtaH parabrahma tapaMtaM zaraNaM gatAH ॥ 2-2-15-40 ॥

न यस्य देवा ऋषयः सिद्धाश्च न विदुः पदम् ॥ कः पुनर्जंतुरपरो ज्ञातुमर्हति वेदितुम् ॥४१॥

na yasya devA RSayaH siddhAzca na viduH padam ॥ kaH punarjaMturaparo jJAtumarhati veditum ॥41॥

दिदृक्षवो यस्य पदं मुक्तसंगास्सुसाधवः ॥ चरितं सुगतिर्नस्त्वं सलोकव्रतमव्रणम् ॥४२॥

didRkSavo yasya padaM muktasaMgAssusAdhavaH ॥ caritaM sugatirnastvaM salokavratamavraNam ॥42॥

त्वज्जन्मादिविकारा नो विद्यंते केपि दुःखदा ॥ तथापि मायया त्वं हि गृह्णासि कृपया च तान् ॥ ४३ ॥

tvajjanmAdivikArA no vidyaMte kepi duHkhadA ॥ tathApi mAyayA tvaM hi gRhNAsi kRpayA ca tAn ॥ 43 ॥

तस्मै नमः परेशाय तुभ्यमाश्चर्यकर्मणे ॥ नमो गिरां विदूराय ब्रह्मणे परमात्मने ॥ ४४ ॥

tasmai namaH parezAya tubhyamAzcaryakarmaNe ॥ namo girAM vidUrAya brahmaNe paramAtmane ॥ 44 ॥

अरूपायोरुरूपाय परायानंतशक्तये ॥ त्रिलोकपतये सर्वसाक्षिणे सर्वगाय च ॥ ४५ ॥

arUpAyorurUpAya parAyAnaMtazaktaye ॥ trilokapataye sarvasAkSiNe sarvagAya ca ॥ 45 ॥

नम आत्मप्रदीपाय निर्वाणसुखसंपदे ॥ ज्ञानात्मने नमस्तेऽस्तु व्यापकायेश्वराय च ॥४६॥

nama AtmapradIpAya nirvANasukhasaMpade ॥ jJAnAtmane namaste'stu vyApakAyezvarAya ca ॥46॥

नैष्कर्म्येण सुलभ्याय कैवल्यपतये नमः ॥ पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च॥४७॥

naiSkarmyeNa sulabhyAya kaivalyapataye namaH ॥ puruSAya parezAya namaste sarvadAya ca॥47॥

क्षेत्रज्ञायात्मरूपाय सर्वप्रत्ययहेतवे॥४८॥

kSetrajJAyAtmarUpAya sarvapratyayahetave॥48॥

सर्वाध्यक्षाय महते मूलप्रकृतये नमः ॥ पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च ॥ ४९ ॥

sarvAdhyakSAya mahate mUlaprakRtaye namaH ॥ puruSAya parezAya namaste sarvadAya ca ॥ 49 ॥

त्रिनेत्रायेषुवक्त्राय सदाभासाय ते नमः ॥ सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे निष्कारण नमोस्तु ते ॥ 2-2-15-५० ॥

trinetrAyeSuvaktrAya sadAbhAsAya te namaH ॥ sarvendriyaguNadraSTre niSkAraNa namostu te ॥ 2-2-15-50 ॥

त्रिलोककारणायाथापवर्गाय नमोनमः ॥ अपवर्गप्रदायाशु शरणागततारिणे ॥ ५१ ॥

trilokakAraNAyAthApavargAya namonamaH ॥ apavargapradAyAzu zaraNAgatatAriNe ॥ 51 ॥

सर्वाम्नायागमानां चोदधये परमेष्ठिने ॥ परायणाय भक्तानां गुणानां च नमोस्तु ते ॥५२॥

sarvAmnAyAgamAnAM codadhaye parameSThine ॥ parAyaNAya bhaktAnAM guNAnAM ca namostu te ॥52॥

नमो गुणारणिच्छन्न चिदूष्माय महेश्वर ॥ मूढदुष्प्राप्तरूपाय ज्ञानिहृद्वासिने सदा ॥ ५३ ॥

namo guNAraNicchanna cidUSmAya mahezvara ॥ mUDhaduSprAptarUpAya jJAnihRdvAsine sadA ॥ 53 ॥

पशुपाशविमोक्षाय भक्तसन्मुक्तिदाय च ॥ स्वप्रकाशाय नित्यायाऽव्ययायाजस्रसंविदे ॥ ५४ ॥

pazupAzavimokSAya bhaktasanmuktidAya ca ॥ svaprakAzAya nityAyA'vyayAyAjasrasaMvide ॥ 54 ॥

प्रत्यग्द्रष्ट्रैऽविकाराय परमैश्वर्य धारिणे ॥ यं भजन्ति चतुर्वर्गे कामयंतीष्टसद्गतिम् ॥ सोऽभूदकरुणस्त्वं नः प्रसन्नो भव ते नमः ॥ ५५ ॥

pratyagdraSTrai'vikArAya paramaizvarya dhAriNe ॥ yaM bhajanti caturvarge kAmayaMtISTasadgatim ॥ so'bhUdakaruNastvaM naH prasanno bhava te namaH ॥ 55 ॥

एकांतिनः कंचनार्थं भक्ता वांछंति यस्य न ॥ केवलं चरितं ते ते गायंति परमंगलम्॥५६॥

ekAMtinaH kaMcanArthaM bhaktA vAMchaMti yasya na ॥ kevalaM caritaM te te gAyaMti paramaMgalam॥56॥

अक्षरं परमं ब्रह्मतमव्यक्ताकृतिं विभुम् ॥ अध्यात्मयोगगम्यं त्वां परिपूर्णं स्तुमो वयम् ॥५७॥

akSaraM paramaM brahmatamavyaktAkRtiM vibhum ॥ adhyAtmayogagamyaM tvAM paripUrNaM stumo vayam ॥57॥

अतींद्रियमनाधारं सर्वाधारमहेतुकम् ॥ अनंतमाद्यं सूक्ष्मं त्वां प्रणमामोऽखिलेश्वरम् ॥५८॥

atIMdriyamanAdhAraM sarvAdhAramahetukam ॥ anaMtamAdyaM sUkSmaM tvAM praNamAmo'khilezvaram ॥58॥

हर्यादयोऽखिला देवास्तथा लोकाश्चराचराः ॥ नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृताः ॥५९॥

haryAdayo'khilA devAstathA lokAzcarAcarAH ॥ nAmarUpavibhedena phalgvyA ca kalayA kRtAH ॥59॥

यथार्चिषोग्नेस्सवितुर्यांति निर्यांति वासकृत् ॥ गभस्तयस्तथायं वै प्रवाहो गौण उच्यते ॥2-2-15-६०॥

yathArciSognessavituryAMti niryAMti vAsakRt ॥ gabhastayastathAyaM vai pravAho gauNa ucyate ॥2-2-15-60॥

न त्वं देवो ऽसुरो मर्त्यो न तिर्यङ् न द्विजः प्रभो ॥ न स्त्री न षंढो न पुमान्सदसन्न च किंचन ॥ ६१ ॥

na tvaM devo 'suro martyo na tiryaG na dvijaH prabho ॥ na strI na SaMDho na pumAnsadasanna ca kiMcana ॥ 61 ॥

निषेधशेषस्सर्वं त्वं विश्वकृद्विश्व पालकः ॥ विश्वलयकृद्विश्वात्मा प्रणतास्स्मस्तमीश्वरम् ॥६२॥

niSedhazeSassarvaM tvaM vizvakRdvizva pAlakaH ॥ vizvalayakRdvizvAtmA praNatAssmastamIzvaram ॥62॥

योगरंधितकर्माणो यं प्रपश्यन्ति योगिनः ॥ योगसंभाविते चित्ते योगेशं त्वां नता वयम् ॥ ६३ ॥

yogaraMdhitakarmANo yaM prapazyanti yoginaH ॥ yogasaMbhAvite citte yogezaM tvAM natA vayam ॥ 63 ॥

नमोस्तु तेऽसह्यवेग शक्तित्रय त्रयीमय ॥ नमः प्रसन्नपालाय नमस्ते भूरिशक्तये ॥ ६४ ॥

namostu te'sahyavega zaktitraya trayImaya ॥ namaH prasannapAlAya namaste bhUrizaktaye ॥ 64 ॥

कदिंद्रियाणां दुर्गेशानवाप्य परवर्त्मने ॥ भक्तोद्धाररतायाथ नमस्ते गूढवर्चसे ॥६५॥

kadiMdriyANAM durgezAnavApya paravartmane ॥ bhaktoddhAraratAyAtha namaste gUDhavarcase ॥65॥

यच्छक्त्याहं धियात्मानं हंत वेद न मूढधी ॥ तं दुरत्ययमाहात्म्यं त्वां नतः स्मो महाप्रभुम् ॥ ६६ ॥

yacchaktyAhaM dhiyAtmAnaM haMta veda na mUDhadhI ॥ taM duratyayamAhAtmyaM tvAM nataH smo mahAprabhum ॥ 66 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इति स्तुत्वा महादेवं सर्वे विष्ण्वादिकास्सुराः ॥ तूष्णीमासन्प्रभोरग्रे सद्भक्तिनतकंधराः ॥६७॥

brahmovAca ॥ iti stutvA mahAdevaM sarve viSNvAdikAssurAH ॥ tUSNImAsanprabhoragre sadbhaktinatakaMdharAH ॥67॥