नारद उवाच ॥ ब्रह्मन् शंभुवर प्राज्ञ सम्यगुक्तं त्वयानघ ॥ शिवाशिवचरित्रं च पावितं जन्म मे हितम् ॥ १ ॥

nArada uvAca ॥ brahman zaMbhuvara prAjJa samyaguktaM tvayAnagha ॥ zivAzivacaritraM ca pAvitaM janma me hitam ॥ 1 ॥

इदानीं वद दक्षस्तु तपः कृत्वा दृढव्रतः ॥ कं वरं प्राप देव्यास्तु कथं सा दक्षजाऽभवत् ॥ २ ॥

idAnIM vada dakSastu tapaH kRtvA dRDhavrataH ॥ kaM varaM prApa devyAstu kathaM sA dakSajA'bhavat ॥ 2 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ शृणु नारद धन्यस्त्वं मुनिभिर्भक्तितोखिलैः ॥ यथा तेपे तपो दक्षो वरं प्राप च सुव्रतः ॥ ३ ॥

brahmovAca ॥ zRNu nArada dhanyastvaM munibhirbhaktitokhilaiH ॥ yathA tepe tapo dakSo varaM prApa ca suvrataH ॥ 3 ॥

मदाज्ञप्तस्सुधीर्दक्षस्समाधाय महाधिपः ॥ अपाद्यष्टुं च तां देवीं तत्कामो जगदंबिकाम् ॥ ४ ॥

madAjJaptassudhIrdakSassamAdhAya mahAdhipaH ॥ apAdyaSTuM ca tAM devIM tatkAmo jagadaMbikAm ॥ 4 ॥

क्षीरोदोत्तरतीरस्थां तां कृत्वा हृदयस्थिताम् ॥ तपस्तप्तुं समारेभे द्रुष्टुं प्रत्यक्षतोम्बिकाम् ॥ ५ ॥

kSIrodottaratIrasthAM tAM kRtvA hRdayasthitAm ॥ tapastaptuM samArebhe druSTuM pratyakSatombikAm ॥ 5 ॥

दिव्यवर्षेण दक्षस्तु सहस्राणां त्रयं समाः ॥ तपश्चचार नियतस्सं यतात्मा दृढव्रतः ॥ ॥ ६ ॥

divyavarSeNa dakSastu sahasrANAM trayaM samAH ॥ tapazcacAra niyatassaM yatAtmA dRDhavrataH ॥ ॥ 6 ॥

मारुताशी निराहारो जलाहारी च पर्णभुक् ॥ एवं निनाय तं कालं चिंतयन्तां जगन्मयीम् ॥ ७ ॥

mArutAzI nirAhAro jalAhArI ca parNabhuk ॥ evaM ninAya taM kAlaM ciMtayantAM jaganmayIm ॥ 7 ॥

दुर्गाध्यानसमासक्तश्चिरं कालं तपोरतः ॥ नियमैर्बहुभिर्देवीमाराधयति सुव्रतः ॥ ८ ॥

durgAdhyAnasamAsaktazciraM kAlaM taporataH ॥ niyamairbahubhirdevImArAdhayati suvrataH ॥ 8 ॥

ततो यमादियुक्तस्य दक्षस्य मुनिसत्तम ॥ जगदम्बा पूजयतः प्रत्यक्षमभवच्छिवा ॥ ९ ॥

tato yamAdiyuktasya dakSasya munisattama ॥ jagadambA pUjayataH pratyakSamabhavacchivA ॥ 9 ॥

ततः प्रत्यक्षतो दृष्ट्वा जगदम्बां जगन्मयीम् ॥ कृतकृत्यमथात्मानं मेने दक्षः प्रजापतिः ॥ 2-2-12-१० ॥

tataH pratyakSato dRSTvA jagadambAM jaganmayIm ॥ kRtakRtyamathAtmAnaM mene dakSaH prajApatiH ॥ 2-2-12-10 ॥

सिंहस्थां कालिकां कृष्णां चारुवक्त्रां चतुर्भुजाम् ॥ वरदाभयनीलाब्जखड्गहस्तां मनोहराम् ॥ ११ ॥

siMhasthAM kAlikAM kRSNAM cAruvaktrAM caturbhujAm ॥ varadAbhayanIlAbjakhaDgahastAM manoharAm ॥ 11 ॥

आरक्तनयनां चारुमुक्तकेशीं जगत्प्रसूम् । तुष्टाव वाग्भिश्चित्राभिः सुप्रणम्याथ सुप्रभाम् ॥ १२ ॥

AraktanayanAM cArumuktakezIM jagatprasUm । tuSTAva vAgbhizcitrAbhiH supraNamyAtha suprabhAm ॥ 12 ॥

दक्ष उवाच ॥ जगदेव महामाये जगदीशे महेश्वरि ॥ कृपां कृत्वा नमस्तेस्तु दर्शितं स्ववपुर्मम॥१३॥

dakSa uvAca ॥ jagadeva mahAmAye jagadIze mahezvari ॥ kRpAM kRtvA namastestu darzitaM svavapurmama॥13॥

प्रसीद भगवत्याद्ये प्रसीद शिवरूपिणम् ॥ प्रसीद भक्तवरदे जगन्माये नमोस्तु ते ॥१४॥

prasIda bhagavatyAdye prasIda zivarUpiNam ॥ prasIda bhaktavarade jaganmAye namostu te ॥14॥

ब्रह्मोवाच ॥ इति स्तुता महेशानी दक्षेण प्रयतात्मना ॥ उवाच दक्षं ज्ञात्वापि स्वयं तस्येप्सितं मुने ॥ १५ ॥

brahmovAca ॥ iti stutA mahezAnI dakSeNa prayatAtmanA ॥ uvAca dakSaM jJAtvApi svayaM tasyepsitaM mune ॥ 15 ॥

देव्युवाच ॥ तुष्टाहं दक्ष भवतस्सद्भक्त्या ह्यनया भृशम् ॥ वरं वृणीष्व स्वाभीष्टं नादेयं विद्यते तव ॥१६॥

devyuvAca ॥ tuSTAhaM dakSa bhavatassadbhaktyA hyanayA bhRzam ॥ varaM vRNISva svAbhISTaM nAdeyaM vidyate tava ॥16॥

ब्रह्मोवाच ॥ जगदम्बावचश्श्रुत्वा ततो दक्षः प्रजापतिः ॥ सुप्रहृष्टतरः प्राह नामं नामं च तां शिवाम् ॥१७॥

brahmovAca ॥ jagadambAvacazzrutvA tato dakSaH prajApatiH ॥ suprahRSTataraH prAha nAmaM nAmaM ca tAM zivAm ॥17॥

दक्ष उवाच॥ जगदम्बा महामाये यदि त्वं वरदा मम॥ मद्वचः शृणु सुप्रीत्या मम कामं प्रपूरय॥१८॥

dakSa uvAca॥ jagadambA mahAmAye yadi tvaM varadA mama॥ madvacaH zRNu suprItyA mama kAmaM prapUraya॥18॥

मम स्वामी शिवो यो हि स जातो ब्रह्मणस्तुतः ॥ रुद्रनामा पूर्णरूपावतारः परमात्मनः ॥ १९॥

mama svAmI zivo yo hi sa jAto brahmaNastutaH ॥ rudranAmA pUrNarUpAvatAraH paramAtmanaH ॥ 19॥

तवावतारो नो जातः का तत्पत्नी भवेदतः ॥ तं मोहय महेशानमवतीर्य क्षितौ शिवे ॥2-2-12-२० ॥

tavAvatAro no jAtaH kA tatpatnI bhavedataH ॥ taM mohaya mahezAnamavatIrya kSitau zive ॥2-2-12-20 ॥

त्वदृते तस्य मोहाय न शक्तान्या कदाचन ॥ तस्मान्मम सुता भूत्वा हरजायाभवाऽधुना ॥२१॥

tvadRte tasya mohAya na zaktAnyA kadAcana ॥ tasmAnmama sutA bhUtvA harajAyAbhavA'dhunA ॥21॥

इत्थं कृत्वा सुलीला च भव त्वं हर मोहिनी ॥ ममैवैष वरो देवि सत्यमुक्तं तवाग्रतः ॥२२॥

itthaM kRtvA sulIlA ca bhava tvaM hara mohinI ॥ mamaivaiSa varo devi satyamuktaM tavAgrataH ॥22॥

केवलं स्वार्थमिति च सर्वेषां जगतामपि ॥ ब्रह्मविष्णुशिवानां च ब्रह्मणा प्रेरितो ह्यहम् ॥ २३ ॥

kevalaM svArthamiti ca sarveSAM jagatAmapi ॥ brahmaviSNuzivAnAM ca brahmaNA prerito hyaham ॥ 23 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्याकर्ण्य प्रजेशस्य वचनं जगदम्बिका ॥ प्रत्युवाच विहस्येति स्मृत्वा तं मनसा शिवम्॥ २४॥

brahmovAca ॥ ityAkarNya prajezasya vacanaM jagadambikA ॥ pratyuvAca vihasyeti smRtvA taM manasA zivam॥ 24॥

देव्युवाच॥ तात प्रजापते दक्ष शृणु मे परमं वचः॥ सत्यं ब्रवीमि त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाखिलप्रदा ॥२५॥

devyuvAca॥ tAta prajApate dakSa zRNu me paramaM vacaH॥ satyaM bravImi tvadbhaktyA suprasannAkhilapradA ॥25॥

अहं तव सुता दक्ष त्वज्जायायां महेश्वरी॥ भविष्यामि न संदेहस्त्वद्भक्तिवशवर्तिनी॥२६॥

ahaM tava sutA dakSa tvajjAyAyAM mahezvarI॥ bhaviSyAmi na saMdehastvadbhaktivazavartinI॥26॥

तथा यत्नं करिष्यामि तपः कृत्वा सुदुस्सहम् ॥ हरजाया भविष्यामि तद्वरं प्राप्य चानघ ॥२७॥

tathA yatnaM kariSyAmi tapaH kRtvA sudussaham ॥ harajAyA bhaviSyAmi tadvaraM prApya cAnagha ॥27॥

नान्यथा कार्यसिद्धिर्हि निर्विकारी च स प्रभुः ॥ विधेर्विष्णोश्च संसेव्यः पूर्ण एव सदाशिवः ॥२८॥

nAnyathA kAryasiddhirhi nirvikArI ca sa prabhuH ॥ vidherviSNozca saMsevyaH pUrNa eva sadAzivaH ॥28॥

अहं तस्य सदा दासी प्रिया जन्मनि जन्मनि ॥ मम स्वामी स वै शंभुर्नानारूपधरोपि ह ॥ २९ ॥

ahaM tasya sadA dAsI priyA janmani janmani ॥ mama svAmI sa vai zaMbhurnAnArUpadharopi ha ॥ 29 ॥

वरप्रभावाद्भ्रुकुटेरवतीर्णो विधेस्म च ॥ अहं तद्वरतोपीहावतरिष्ये तदाज्ञया ॥2-2-12-३०॥

varaprabhAvAdbhrukuTeravatIrNo vidhesma ca ॥ ahaM tadvaratopIhAvatariSye tadAjJayA ॥2-2-12-30॥

गच्छ स्वभवनं तात मया ज्ञाता तु दूतिका ॥ हरजाया भविष्यामि भूता ते तनयाचिरात् ॥३१॥

gaccha svabhavanaM tAta mayA jJAtA tu dUtikA ॥ harajAyA bhaviSyAmi bhUtA te tanayAcirAt ॥31॥

गच्छ स्वभवनं तात मया ज्ञाता तु दूतिका ॥ हरजाया भविष्यामि भूता ते तनयाचिरात् ॥३१॥

gaccha svabhavanaM tAta mayA jJAtA tu dUtikA ॥ harajAyA bhaviSyAmi bhUtA te tanayAcirAt ॥31॥

परन्तु पण आधेयो मनसा ते प्रजापते ॥ श्रावयिष्यामि ते तं वै सत्यं जानीहि नो मृषा ॥३३॥

parantu paNa Adheyo manasA te prajApate ॥ zrAvayiSyAmi te taM vai satyaM jAnIhi no mRSA ॥33॥

गच्छ स्वभवनं तात मया ज्ञाता तु दूतिका ॥ हरजाया भविष्यामि भूता ते तनयाचिरात् ॥३१॥

gaccha svabhavanaM tAta mayA jJAtA tu dUtikA ॥ harajAyA bhaviSyAmi bhUtA te tanayAcirAt ॥31॥

एष दत्तस्तव वरः प्रतिसर्गं प्रजापते ॥ अहं तव सुता भूत्वा भविष्यामि हरप्रिया ॥ ३५ ॥

eSa dattastava varaH pratisargaM prajApate ॥ ahaM tava sutA bhUtvA bhaviSyAmi harapriyA ॥ 35 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ एवमुक्त्वा महेशानी दक्षं मुख्यप्रजापतिम् ॥ अंतर्दधे द्रुतं तत्र सम्यग् दक्षस्य पश्यतः ॥३६॥

brahmovAca ॥ evamuktvA mahezAnI dakSaM mukhyaprajApatim ॥ aMtardadhe drutaM tatra samyag dakSasya pazyataH ॥36॥

अंतर्हितायां दुर्गायां स दक्षोपि निजाश्रमम् ॥ जगाम च मुदं लेभे भविष्यति सुतेति सा ॥३७॥

aMtarhitAyAM durgAyAM sa dakSopi nijAzramam ॥ jagAma ca mudaM lebhe bhaviSyati suteti sA ॥37॥