नारद उवाच ॥ ब्रह्मन् तात महाप्राज्ञ वद नो वदतां वर॥ गते विष्णौ किमभवदकार्षीत्किं विधे भवान्॥१॥

nArada uvAca ॥ brahman tAta mahAprAjJa vada no vadatAM vara॥ gate viSNau kimabhavadakArSItkiM vidhe bhavAn॥1॥

ब्रह्मोवाच ॥ विप्रनन्दनवर्य त्वं सावधानतया शृणु ॥ विष्णौ गते भगवति यदकार्षमहं खलु ॥२॥

brahmovAca ॥ vipranandanavarya tvaM sAvadhAnatayA zRNu ॥ viSNau gate bhagavati yadakArSamahaM khalu ॥2॥

विद्याविद्यात्मिकां शुद्धां परब्रह्मस्वरूपिणीम् ॥ स्तौमि देव जगद्धात्रीं दुर्गां शम्भुप्रियां सदा ॥३॥

vidyAvidyAtmikAM zuddhAM parabrahmasvarUpiNIm ॥ staumi deva jagaddhAtrIM durgAM zambhupriyAM sadA ॥3॥

सर्वत्र व्यापिनीं नित्यां निरालंबां निराकुलाम्॥ त्रिदेवजननीं वंदे स्थूलस्थूलामरूपिणीम्॥ ॥४॥

sarvatra vyApinIM nityAM nirAlaMbAM nirAkulAm॥ tridevajananIM vaMde sthUlasthUlAmarUpiNIm॥ ॥4॥

त्वं चितिः परमानंदा परमात्मस्वरूपिणी ॥ प्रसन्ना भव देवेशि मत्कार्यं कुरु ते नमः ॥५॥

tvaM citiH paramAnaMdA paramAtmasvarUpiNI ॥ prasannA bhava devezi matkAryaM kuru te namaH ॥5॥

ब्रह्मोवाच ॥ एवं संस्तूयमाना सा योगनिद्रा मया मुने ॥ आविर्बभूव प्रत्यक्षं देवर्षे चंडिका मम ॥ ६ ॥

brahmovAca ॥ evaM saMstUyamAnA sA yoganidrA mayA mune ॥ AvirbabhUva pratyakSaM devarSe caMDikA mama ॥ 6 ॥

स्निग्धांजनद्युतिश्चारुरूपा दिव्यचतुर्भुजा ॥ सिंहस्था वरहस्ता च मुक्तामणिकचोत्कटा ॥ ७ ॥

snigdhAMjanadyutizcArurUpA divyacaturbhujA ॥ siMhasthA varahastA ca muktAmaNikacotkaTA ॥ 7 ॥

शरदिंद्वानना शुभ्रचन्द्रभाला त्रिलोचना ॥ सर्वावयवरम्या च कमलांघ्रिनखद्युतिः॥८॥

zaradiMdvAnanA zubhracandrabhAlA trilocanA ॥ sarvAvayavaramyA ca kamalAMghrinakhadyutiH॥8॥

समक्षं तामुमां वीक्ष्य मुने शक्तिं शिवस्य हि ॥ भक्त्या विनततुंगांशः प्रास्तवं सुप्रणम्य वै ॥ ९ ॥

samakSaM tAmumAM vIkSya mune zaktiM zivasya hi ॥ bhaktyA vinatatuMgAMzaH prAstavaM supraNamya vai ॥ 9 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ नमो नमस्ते जगतःप्रवृत्तिनिवृतिरूपे स्थितिसर्गरूपे ॥ चराचराणां भवती सुशक्तिस्सनातनी सर्वविमोहनीति ॥ 2-2-11-१० ॥

brahmovAca ॥ namo namaste jagataHpravRttinivRtirUpe sthitisargarUpe ॥ carAcarANAM bhavatI suzaktissanAtanI sarvavimohanIti ॥ 2-2-11-10 ॥

या श्रीः सदा केशवमूर्तिमाला विश्वंभरा या सकलं बिभर्ति॥ या त्वं पुरा सृष्टिकरी महेशी हर्त्री त्रिलोकस्य परा गुणेभ्य ॥११॥

yA zrIH sadA kezavamUrtimAlA vizvaMbharA yA sakalaM bibharti॥ yA tvaM purA sRSTikarI mahezI hartrI trilokasya parA guNebhya ॥11॥

या योगिनां वै महिता मनोज्ञा सा त्वं न ते परमाणुसारे ॥ यमादिपूते हृदि योगिनां या या योगिनां ध्यानपथे प्रतीता ॥ १२ ॥

yA yoginAM vai mahitA manojJA sA tvaM na te paramANusAre ॥ yamAdipUte hRdi yoginAM yA yA yoginAM dhyAnapathe pratItA ॥ 12 ॥

या योगिनां वै महिता मनोज्ञा सा त्वं न ते परमाणुसारे ॥ यमादिपूते हृदि योगिनां या या योगिनां ध्यानपथे प्रतीता ॥ १२ ॥

yA yoginAM vai mahitA manojJA sA tvaM na te paramANusAre ॥ yamAdipUte hRdi yoginAM yA yA yoginAM dhyAnapathe pratItA ॥ 12 ॥

विकारबीजं प्रकरोपि नित्यं गुणान्विता सर्वजनेषु नूनम् ॥ त्वं वै गुणानां च शिवे त्रयाणां निदानभूता च ततः परासि ॥ १४ ॥

vikArabIjaM prakaropi nityaM guNAnvitA sarvajaneSu nUnam ॥ tvaM vai guNAnAM ca zive trayANAM nidAnabhUtA ca tataH parAsi ॥ 14 ॥

सत्वं रजस्तामस इत्यमीषां विकारहीना समु वस्तितीर्या ॥ सा त्वं गुणानां जगदेकहेतुं ब्रह्मांतरारंभसि चात्सि पासि ॥ १५ ॥

satvaM rajastAmasa ityamISAM vikArahInA samu vastitIryA ॥ sA tvaM guNAnAM jagadekahetuM brahmAMtarAraMbhasi cAtsi pAsi ॥ 15 ॥

अशेषजगतां बीजे ज्ञेयज्ञानस्वरूपिणि ॥ जगद्धिताय सततं शिवपत्नि नमोस्तु ते ॥१६॥

azeSajagatAM bIje jJeyajJAnasvarUpiNi ॥ jagaddhitAya satataM zivapatni namostu te ॥16॥

ब्रह्मोवाच॥ इत्याकर्ण्य वचः सा मे काली लोक विभाविनी ॥ प्रीत्या मां जगतामूचे स्रष्टारं जनशब्दवत् ॥१७॥

brahmovAca॥ ityAkarNya vacaH sA me kAlI loka vibhAvinI ॥ prItyA mAM jagatAmUce sraSTAraM janazabdavat ॥17॥

देव्युवाच ॥ ब्रह्मन्किमर्थं भवता स्तुताहमवधारय ॥ उच्यतां यदि धृष्योसि तच्छीघ्रं पुरतो मम ॥ १८ ॥

devyuvAca ॥ brahmankimarthaM bhavatA stutAhamavadhAraya ॥ ucyatAM yadi dhRSyosi tacchIghraM purato mama ॥ 18 ॥

प्रत्यक्षमपि जातायां सिद्धिः कार्यस्य निश्चिता ॥ तस्मात्त्वं वांछितं ब्रूहि या करिष्यामि भाविता ॥ १९ ॥

pratyakSamapi jAtAyAM siddhiH kAryasya nizcitA ॥ tasmAttvaM vAMchitaM brUhi yA kariSyAmi bhAvitA ॥ 19 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ शृणु देवि महेशानि कृपां कृत्वा ममोपरि ॥ मनोरथस्थं सर्वज्ञे प्रवदामि त्वदाज्ञया ॥ 2-2-11-२० ॥

brahmovAca ॥ zRNu devi mahezAni kRpAM kRtvA mamopari ॥ manorathasthaM sarvajJe pravadAmi tvadAjJayA ॥ 2-2-11-20 ॥

यः पतिस्तव देवेशि ललाटान्मेऽभवत्पुरा ॥ शिवो रुद्राख्यया योगी स वै कैलासमास्थितः ॥२१॥

yaH patistava devezi lalATAnme'bhavatpurA ॥ zivo rudrAkhyayA yogI sa vai kailAsamAsthitaH ॥21॥

तपश्चरति भूतेश एक एवाविकल्पकः ॥ अपत्नीको निर्विकारो न द्वितीयां समीहते ॥ २२ ॥

tapazcarati bhUteza eka evAvikalpakaH ॥ apatnIko nirvikAro na dvitIyAM samIhate ॥ 22 ॥

तं मोहय यथा चान्यां द्वितीयां सति वीक्षते ॥ त्वदृते तस्य नो काचिद्भविष्यति मनोहरा ॥२३॥

taM mohaya yathA cAnyAM dvitIyAM sati vIkSate ॥ tvadRte tasya no kAcidbhaviSyati manoharA ॥23॥

तस्मात्त्वमेव रूपेण भवस्व हरमोहिनी॥ सुता भूत्वा च दक्षस्य रुद्रपत्नी शिवे भव॥२४॥

tasmAttvameva rUpeNa bhavasva haramohinI॥ sutA bhUtvA ca dakSasya rudrapatnI zive bhava॥24॥

यथा धृतशरीरा त्वं लक्ष्मीरूपेण केशवम्॥ आमोदयसि विश्वस्य हितायैतं तथा कुरु॥२५॥

yathA dhRtazarIrA tvaM lakSmIrUpeNa kezavam॥ Amodayasi vizvasya hitAyaitaM tathA kuru॥25॥

कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वाऽनिंदद्वृषध्वजः ॥ स कथं वनितां देवी स्वेच्छया संग्रहीष्यति ॥२६।

kAMtAbhilASamAtraM me dRSTvA'niMdadvRSadhvajaH ॥ sa kathaM vanitAM devI svecchayA saMgrahISyati ॥26।

हरे गृहीतकांते तु कथं सृष्टिश्शुभावहा ॥ आद्यंतमध्ये चैतस्य हेतौ तस्मिन्विरागिणि ॥२७॥

hare gRhItakAMte tu kathaM sRSTizzubhAvahA ॥ AdyaMtamadhye caitasya hetau tasminvirAgiNi ॥27॥

इति चिंतापरो नाहं त्वदन्यं शरणं हितम्॥ कृच्छ्रवांस्तेन विश्वस्य हितायैतत्कुरुष्व मे॥२८॥

iti ciMtAparo nAhaM tvadanyaM zaraNaM hitam॥ kRcchravAMstena vizvasya hitAyaitatkuruSva me॥28॥

न विष्णुस्तस्य मोहाय न लक्ष्मीर्न मनोभवः॥ न चाप्यहं जगन्मातर्नान्यस्त्वां कोपि वै विना ॥२९॥

na viSNustasya mohAya na lakSmIrna manobhavaH॥ na cApyahaM jaganmAtarnAnyastvAM kopi vai vinA ॥29॥

तस्मात्त्वं दक्षजा भूत्वा दिव्यरूपा महेश्वरी ॥ तत्पत्नी भव मद्भक्त्या योगिनं मोहयेश्वरम् ॥2-2-11-३०॥

tasmAttvaM dakSajA bhUtvA divyarUpA mahezvarI ॥ tatpatnI bhava madbhaktyA yoginaM mohayezvaram ॥2-2-11-30॥

दक्षस्तपति देवेशि क्षीरोदोत्तरतीरगः॥ त्वामुद्दिश्य समाधाय मनस्त्वयि दृढव्रतः ॥३१॥

dakSastapati devezi kSIrodottaratIragaH॥ tvAmuddizya samAdhAya manastvayi dRDhavrataH ॥31॥

ब्रह्मोवाच॥ इत्याकर्ण्य वचस्सा चिंतामाप शिवा तदा॥ उवाच च स्वमनसि विस्मिता जगदम्बिका॥३२॥

brahmovAca॥ ityAkarNya vacassA ciMtAmApa zivA tadA॥ uvAca ca svamanasi vismitA jagadambikA॥32॥

देव्युवाच ॥ अहो सुमहदाश्चर्यं वेदवक्तापि विश्वकृत् ॥ महाज्ञानपरो भूत्वा विधाता किं वदत्ययम् ॥३३॥

devyuvAca ॥ aho sumahadAzcaryaM vedavaktApi vizvakRt ॥ mahAjJAnaparo bhUtvA vidhAtA kiM vadatyayam ॥33॥

विधेश्चेतसि संजातो महामोहोऽसुखावहः ॥ यद्वरं निर्विकारं तं संमोहयितुमिच्छति ॥३४॥

vidhezcetasi saMjAto mahAmoho'sukhAvahaH ॥ yadvaraM nirvikAraM taM saMmohayitumicchati ॥34॥

हरमोहवरं मत्तस्समिच्छति विधिस्त्वयम् ॥ को लाभोस्यात्र स विभुर्निर्मोहो निर्विकल्पकः ॥३५॥

haramohavaraM mattassamicchati vidhistvayam ॥ ko lAbhosyAtra sa vibhurnirmoho nirvikalpakaH ॥35॥

परब्रह्माख्यो यश्शंभुर्निर्गुणो निर्विकारवान् ॥ तस्याहं सर्वदा दासी तदाज्ञावशगा सदा ॥३६॥

parabrahmAkhyo yazzaMbhurnirguNo nirvikAravAn ॥ tasyAhaM sarvadA dAsI tadAjJAvazagA sadA ॥36॥

स एव पूर्णरूपेण रुद्रनामाभवच्छिवः ॥ भक्तोद्धारणहेतोर्हि स्वतंत्रः परमेश्वरः ॥३७॥

sa eva pUrNarUpeNa rudranAmAbhavacchivaH ॥ bhaktoddhAraNahetorhi svataMtraH paramezvaraH ॥37॥

हरेर्विधेश्च स स्वामी शिवान्न्यूनो न कर्हिचित् ॥ योगादरो ह्यमायस्थो मायेशः परतः परः ॥३८॥

harervidhezca sa svAmI zivAnnyUno na karhicit ॥ yogAdaro hyamAyastho mAyezaH parataH paraH ॥38॥

मत्वा तमात्मजं ब्रह्मा सामान्यसुरसंनिभम् ॥ इच्छत्ययं मोहयितुमतोऽज्ञानविमोहितः ॥ ३९ ॥

matvA tamAtmajaM brahmA sAmAnyasurasaMnibham ॥ icchatyayaM mohayitumato'jJAnavimohitaH ॥ 39 ॥

न दद्यां चेद्वरं वेदनीतिर्भ्रष्टा भवेदिति ॥ किं कुर्यां येन न विभुः क्रुद्धस्स्यान्मे महेश्वरः ॥2-2-11-४०॥

na dadyAM cedvaraM vedanItirbhraSTA bhavediti ॥ kiM kuryAM yena na vibhuH kruddhassyAnme mahezvaraH ॥2-2-11-40॥

ब्रह्मो वाच ॥ विचार्य्येत्थं महेशं तं सस्मार मनसा शिवा ॥ प्रापानुज्ञां शिवस्याथोवाच दुर्गा च मां तदा ॥ ४१ ॥

brahmo vAca ॥ vicAryyetthaM mahezaM taM sasmAra manasA zivA ॥ prApAnujJAM zivasyAthovAca durgA ca mAM tadA ॥ 41 ॥

॥ दुर्गोवाच ॥ यदुक्तं भवता ब्रह्मन् समस्तं सत्यमेव तत् ॥ मदृते मोहयित्रीह शंकरस्य न विद्यते ॥ ४२ ॥

॥ durgovAca ॥ yaduktaM bhavatA brahman samastaM satyameva tat ॥ madRte mohayitrIha zaMkarasya na vidyate ॥ 42 ॥

हरेऽगृहीतदारे तु सृष्टिनैषा सनातनी ॥ भविष्यतीति तत्सत्यं भवता प्रतिपादितम् ॥४३ ॥

hare'gRhItadAre tu sRSTinaiSA sanAtanI ॥ bhaviSyatIti tatsatyaM bhavatA pratipAditam ॥43 ॥

ममापि मोहने यन्नो विद्यतेस्य महाप्रभोः ॥ त्वद्वाक्याद्विगुणो मेद्य प्रयत्नोऽभूत्स निर्भरः ॥ ४४ ॥

mamApi mohane yanno vidyatesya mahAprabhoH ॥ tvadvAkyAdviguNo medya prayatno'bhUtsa nirbharaH ॥ 44 ॥

अहं तथा यतिष्यामि यथा दारपरिग्रहम् ॥ हरः करिष्यति विधे स्वयमेव विमोहितः ॥ ४५ ॥

ahaM tathA yatiSyAmi yathA dAraparigraham ॥ haraH kariSyati vidhe svayameva vimohitaH ॥ 45 ॥

सतीमूर्तिमहं धृत्वा तस्यैव वशवर्तिनी ॥ भविष्यामि महाभागा लक्ष्मीर्विष्णोर्यथा प्रिया॥४६॥

satImUrtimahaM dhRtvA tasyaiva vazavartinI ॥ bhaviSyAmi mahAbhAgA lakSmIrviSNoryathA priyA॥46॥

यथा सोपि मयैवेय वशवर्ती सदा भवेत्॥ तथा यत्नं करिष्यामि तस्यैव कृपया विधे॥४७॥

yathA sopi mayaiveya vazavartI sadA bhavet॥ tathA yatnaM kariSyAmi tasyaiva kRpayA vidhe॥47॥

उत्पन्ना दक्षजायायां सतीरूपेण शंकरम्॥ अहं सभाजयिष्यामि लीलया तं पितामह ॥४८॥

utpannA dakSajAyAyAM satIrUpeNa zaMkaram॥ ahaM sabhAjayiSyAmi lIlayA taM pitAmaha ॥48॥

यथान्यजंतुरवनौ वर्तते वनितावशे ॥ मद्भक्त्या स हरो वामावशवर्ती भविष्यति ॥४९॥

yathAnyajaMturavanau vartate vanitAvaze ॥ madbhaktyA sa haro vAmAvazavartI bhaviSyati ॥49॥

सतीमूर्तिमहं धृत्वा तस्यैव वशवर्तिनी ॥ भविष्यामि महाभागा लक्ष्मीर्विष्णोर्यथा प्रिया॥४६॥

satImUrtimahaM dhRtvA tasyaiva vazavartinI ॥ bhaviSyAmi mahAbhAgA lakSmIrviSNoryathA priyA॥46॥

तस्यामंतर्हितायां तु सोहं लोकपितामहः॥ अगमं यत्र स्वसुतास्तेभ्यस्सर्वमवर्णयम् ॥ ५१ ॥

tasyAmaMtarhitAyAM tu sohaM lokapitAmahaH॥ agamaM yatra svasutAstebhyassarvamavarNayam ॥ 51 ॥