Chapter 24
अध्यायः 24
Rudra Saṃhitā, Chapter 24
Shlokas (34)
+ Add ShlokaRudra-samhita - Chapter 24 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 1
नारद उवाच॥ विष्णुशिष्य महाप्राज्ञ विधे लोककर प्रभो ॥ अद्भुतेयं कथा प्रोक्ता शिवलीलामृतान्विता ॥ १ ॥
nArada uvAca॥ viSNuziSya mahAprAjJa vidhe lokakara prabho ॥ adbhuteyaM kathA proktA zivalIlAmRtAnvitA ॥ 1 ॥
Nārada said: O lord Brahmā, O Viṣṇu’s disciple of great intellect, O creator of the world, you have narrated a wonderful story consisting of the nector of Śiva’s divine sports.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 2
ततः किमभवत्तात चरितं तद्वदाधुना ॥ अहं श्रद्धान्वितः श्रोतुं यदि शम्भुकथाश्रयम् ॥ २ ॥ ॥
tataH kimabhavattAta caritaM tadvadAdhunA ॥ ahaM zraddhAnvitaH zrotuM yadi zambhukathAzrayam ॥ 2 ॥ ॥
O dear one, what happened thereafter, please tell me now. I am all attention to a narrative based on Śiva’s life.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 3
ब्रह्मोवाच ॥ शंभौ गते निजस्थाने वेधस्यंतर्हिते मयि ॥ दक्ष प्राहाथ कंदर्पं संस्मरन् मम तद्वचः ॥ ॥ ३ ॥ ॥
brahmovAca ॥ zaMbhau gate nijasthAne vedhasyaMtarhite mayi ॥ dakSa prAhAtha kaMdarpaM saMsmaran mama tadvacaH ॥ ॥ 3 ॥ ॥
Brahmā said: When Śiva had gone back to His place and I, Brahmā had vanished from the scene, Dakṣa remembered my words and spoke to Kāma.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 4
दक्ष उवाच ॥ मद्देहजेयं कंदर्प सद्रूपगुणसंयुता ॥ एनां गृह्णीष्व भार्यार्थं भवतस्सदृशीं गुणैः ॥ ४ ॥
dakSa uvAca ॥ maddehajeyaM kaMdarpa sadrUpaguNasaMyutA ॥ enAM gRhNISva bhAryArthaM bhavatassadRzIM guNaiH ॥ 4 ॥
Dakṣa said: “O Kāma, this girl is born of my body. She is endowed with beauty and good qualities. She fits you admirably. Take her as your wife.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 5
एषा तव महा तेजास्सर्वदा सहचारिणी ॥ भविष्यति यथाकामं धर्मतो वशवर्तिनी ॥ ५ ॥
eSA tava mahA tejAssarvadA sahacAriNI ॥ bhaviSyati yathAkAmaM dharmato vazavartinI ॥ 5 ॥
This powerful girl shall ever be under your righteous control and shall be your constant companion as long as you wish.”
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 6
ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा प्रददौ तस्यै देहस्वेदांबुसम्भवाम् ॥ कंदर्प्पायाग्रतः कृत्वा नाम कृत्वा रतीति ताम् ॥ ६ ॥
brahmovAca ॥ ityuktvA pradadau tasyai dehasvedAMbusambhavAm ॥ kaMdarppAyAgrataH kRtvA nAma kRtvA ratIti tAm ॥ 6 ॥
Brahmā said: Saying so, he presented to him the girl born of his sweat after naming her Rati.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 7
विवाह्य तां स्मरस्सोपि मुमोदातीव नारद ॥ दक्षजां तनयां रम्यां मुनीनामपि मोहिनीम् ॥ ७ ॥
vivAhya tAM smarassopi mumodAtIva nArada ॥ dakSajAM tanayAM ramyAM munInAmapi mohinIm ॥ 7 ॥
O Nārada, after marrying the beautiful daughter of Dakṣa who could enchant even sages, Kāma rejoiced much.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 8
अथ तां वीक्ष्य मदनो रत्याख्यां स्वस्त्रियं शुभाम् ॥ आत्मा गुणेन विद्धोसौ मुमोह रतिरंजितः ॥८ ॥
atha tAM vIkSya madano ratyAkhyAM svastriyaM zubhAm ॥ AtmA guNena viddhosau mumoha ratiraMjitaH ॥8 ॥
On seeing his auspicious wife, Rati, Kāma was pierced by his own arrows and was overpowered by the pleasure of dalliance.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 9
क्षणप्रदाऽभवत्कांता गौरी मृगदृशी मुदा ॥ लोलापांग्यथ तस्यैव भार्या च सदृशी रतौ ॥ ९ ॥
kSaNapradA'bhavatkAMtA gaurI mRgadRzI mudA ॥ lolApAMgyatha tasyaiva bhAryA ca sadRzI ratau ॥ 9 ॥
His wife of fair complexion, tremulous side-glances and fawn-eyes, admirably suited to his love of pleasure offered him ample sports.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 10
तस्या भ्रूयुगलं वीक्ष्य संशयं मदनोकरोत् ॥ उत्सादनं मत्कोदण्डं विधात्रास्यां निवेशितम् ॥ 2-2-4-१० ॥
tasyA bhrUyugalaM vIkSya saMzayaM madanokarot ॥ utsAdanaM matkodaNDaM vidhAtrAsyAM nivezitam ॥ 2-2-4-10 ॥
On seeing her eyebrows the doubt arose in the mind of Kāma.—“These two have been fitted to her to excel my bow, by Brahmā who wants to undo it!”
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 11
कटाक्षाणामाशुगतिं दृष्ट्वा तस्या द्विजोत्तम॥ आशु गन्तुं निजास्त्राणां श्रद्दधे न च चारुताम् ॥ ११ ॥
kaTAkSANAmAzugatiM dRSTvA tasyA dvijottama॥ Azu gantuM nijAstrANAM zraddadhe na ca cArutAm ॥ 11 ॥
O best of Brahmins, On seeing her rapid-roving glances he did not retain his faith in his arrows in the matter of swift action.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 12
तस्याः स्वभावसुरभिधीरश्वासानिलं तथा ॥ आघ्राय मदनः श्रद्धां त्यक्तवान् मलयांतिके ॥ १२ ।
tasyAH svabhAvasurabhidhIrazvAsAnilaM tathA ॥ AghrAya madanaH zraddhAM tyaktavAn malayAMtike ॥ 12 ।
Inhaling the naturally sweet fragrance of her steady breath Kāma abandoned his faith in the Malaya breeze.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 13
पूर्णेन्दुसदृशं वक्त्रं दृष्ट्वा लक्ष्मसुलक्षितम् ॥ न निश्चिकाय मदनो भेदं तन्मुखचन्द्रयोः ॥ १३ ॥
pUrNendusadRzaM vaktraM dRSTvA lakSmasulakSitam ॥ na nizcikAya madano bhedaM tanmukhacandrayoH ॥ 13 ॥
Seeing her face resembling the full moon with all characteristic marks, Kāma was unable to find any difference between her face and the moon.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 14
सुवर्ण पद्मकलिकातुल्यं तस्याः कुचद्वयम् ॥ रेजे चूचुकयुग्मेन भ्रमरेणेव वेष्टितम् ॥ १४ ॥
suvarNa padmakalikAtulyaM tasyAH kucadvayam ॥ reje cUcukayugmena bhramareNeva veSTitam ॥ 14 ॥
Her pair of breasts resembled the buds of golden lotus with nipples shining like bees hovering round them.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 15
दृढपीनोन्नतं तस्यास्तनमध्यं विलंबिनीम् ॥ आनाभिप्रतलं मालां तन्वीं चन्द्रायितां शुभाम् ॥ १५॥
dRDhapInonnataM tasyAstanamadhyaM vilaMbinIm ॥ AnAbhipratalaM mAlAM tanvIM candrAyitAM zubhAm ॥ 15॥
Her firm, full, and elevated bosom, Adorned with a garland that gracefully hangs down to her navel, Slender in form, shining with a moon-like glow, She appeared auspicious and beautiful.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 16
ज्यां पुष्पधनुषः कामः षट्पदावलिसंभ्रमाम् ॥ विसस्मार च यस्मात्तां विसृज्यैनां निरीक्षते ॥१६॥
jyAM puSpadhanuSaH kAmaH SaTpadAvalisaMbhramAm ॥ visasmAra ca yasmAttAM visRjyainAM nirIkSate ॥16॥
Certainly Kāma had set aside and forgotten the string of his flowery bow with tumultuous buzzing hums of bees because his eyes were riveted to the auspicious necklace with eyelets of peacock’s tail suspended over her firm protruding plump breasts down to her umbilical part.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 17
गम्भीरनाभिरंध्रांतश्चतुःपार्श्वत्वगादृतम् ॥ आननाब्जेऽक्षणद्वंद्वमारक्तकफलं यथा ॥ १७ ॥
gambhIranAbhiraMdhrAMtazcatuHpArzvatvagAdRtam ॥ AnanAbje'kSaNadvaMdvamAraktakaphalaM yathA ॥ 17 ॥
His eyes covering the skin with their glances around her deep navel shone like red plums.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 18
मध्येन वपुषा निसर्गाष्टापदप्रभा ॥ रुक्मवेदीव ददृशे कामेन रमणी हि सा ॥ १८ ॥
madhyena vapuSA nisargASTApadaprabhA ॥ rukmavedIva dadRze kAmena ramaNI hi sA ॥ 18 ॥
That lovely woman of slender waist with a natural golden complexion appeared like a golden platform to Kāma.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 19
रंभास्तंभायतं स्निग्धं यदूरुयुगलं मृदु ॥ निजशक्तिसमं कामो वीक्षांचक्रे मनोहरम् ॥ १९ ॥
raMbhAstaMbhAyataM snigdhaM yadUruyugalaM mRdu ॥ nijazaktisamaM kAmo vIkSAMcakre manoharam ॥ 19 ॥
Kāma looked at her thighs lovely like the stump of a plantain as though they were his javelin.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 20
आरक्तपार्ष्णिपादाग्रप्रांतभागं पदद्वयम् ॥ अनुरागमिवाऽनेन मित्रं तस्या मनोभवः ॥ 2-2-4-२० ॥
AraktapArSNipAdAgraprAMtabhAgaM padadvayam ॥ anurAgamivA'nena mitraM tasyA manobhavaH ॥ 2-2-4-20 ॥
The heels, the tips and the sides of her feet were reddish in tinge. With them she looked as the comrade of the Cupid.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 21
तस्याः करयुगं रक्तं नखरैः किंशुकोपमैः ॥ वृत्ताभिरंगुलीभिश्च सूक्ष्माग्राभिर्मनोहरम् ॥२१॥
tasyAH karayugaM raktaM nakharaiH kiMzukopamaiH ॥ vRttAbhiraMgulIbhizca sUkSmAgrAbhirmanoharam ॥21॥
Her red hands with nails like Kiṃśuka flowers and with well-rounded tapering fingers were very beautiful.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 22
तद्बाहुयुगुलं कांतं मृणालयुगलायतम् ॥ मृदु स्निग्धं चिरं राजत्कांतिलोहप्रवालवत् ॥२२॥
tadbAhuyugulaM kAMtaM mRNAlayugalAyatam ॥ mRdu snigdhaM ciraM rAjatkAMtilohapravAlavat ॥22॥
Her arms were fine like the lotus-stalk. They were glossy and soft. They resembled corals putting forth beams of splendour.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 23
नीलनीरदसंकाशः केशपाशो मनोहरः ॥ चमरीवाल भरवद्विभाति स्म स्मरप्रियः ॥२३॥
nIlanIradasaMkAzaH kezapAzo manoharaH ॥ camarIvAla bharavadvibhAti sma smarapriyaH ॥23॥
Her glossy hair resembled the blue cloud and the fluffy tail of the Camarī dear. Thus shone the wife of Kāma.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 24
एतादृशीं रतिं नाम्ना प्रालेयाद्रिसमुद्भवाम्॥ गंगामिव महादेवो जग्राहोत्फुल्ललोचनः ॥२४॥
etAdRzIM ratiM nAmnA prAleyAdrisamudbhavAm॥ gaMgAmiva mahAdevo jagrAhotphullalocanaH ॥24॥
Just as Lord Śiva accepted Gaṅgā oozing from the snowy mountain, Kāma married her.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 25
चक्रपद्मां चारुबाहुं मृणालशकलान्विताम् ॥ भ्रूयुग्मविभ्रमव्राततनूर्मिपरिराजिताम् ॥ २५ ॥
cakrapadmAM cArubAhuM mRNAlazakalAnvitAm ॥ bhrUyugmavibhramavrAtatanUrmiparirAjitAm ॥ 25 ॥
he carried a discus and a lotus in her hand. She had arms fine as the lotus-stalk. She had wavelets of her eyebows. Her side-glances rose up and down like gentle tides. She had eyes resembling a blue lotus. The curly locks of hair on her body were like the mossy growth in the river.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 26
कटाक्षपाततुंगौघां स्वीयनेत्रोत्पलान्विताम् ॥ तनुलोमांबुशैवालां मनोद्रुमविलासिनीम् ॥ २६ ॥
kaTAkSapAtatuMgaughAM svIyanetrotpalAnvitAm ॥ tanulomAMbuzaivAlAM manodrumavilAsinIm ॥ 26 ॥
The curly locks of hair on her body were like the mossy growth in the river. She shone with her mind expanded like the tree.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 27
निम्ननाभिह्रदां क्षामां सर्वांगरमणीयिकाम् ॥ सर्वलावण्यसदनां शोभमानां रमामिव ॥ २७ ॥
nimnanAbhihradAM kSAmAM sarvAMgaramaNIyikAm ॥ sarvalAvaNyasadanAM zobhamAnAM ramAmiva ॥ 27 ॥
Her deep navel resembled the deep eddy. Thus shone Rati with her beautiful body. In fact she appeared to be the abode of beauty itself like Ramā (Goddess Lakṣmī).
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 28
द्वादशाभरणैर्युक्तां शृंगारैः षोडशैर्युताम् ॥ मोहनीं सर्वलोकानां भासयंतीं दिशो दश ॥२८॥
dvAdazAbharaNairyuktAM zRMgAraiH SoDazairyutAm ॥ mohanIM sarvalokAnAM bhAsayaMtIM dizo daza ॥28॥
She had twelve varieties of ornaments. She was an expert in the sixteen types of amorous gestures. She was capable of charming the whole world. She illuminated all the ten quarters.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 29
इति तां मदनो वीक्ष्य रतिं जग्राह सोत्सुकः ॥ रागादुपस्थितां लक्ष्मीं हृषीकेश इवोत्तमाम् ॥२९॥
iti tAM madano vIkSya ratiM jagrAha sotsukaH ॥ rAgAdupasthitAM lakSmIM hRSIkeza ivottamAm ॥29॥
Seeing Rati like this, Kāma eagerly accepted her just as Viṣṇu accepted Lakṣmī who approached him with love.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 30
नोवाच च तदा दक्षं कामो मोदभवात्ततः ॥ विस्मृत्य दारुणं शापं विधिदत्तं विमोहितः॥2-2-4-३०॥
novAca ca tadA dakSaM kAmo modabhavAttataH ॥ vismRtya dAruNaM zApaM vidhidattaM vimohitaH॥2-2-4-30॥
In his height of joy, the deluded Kāma forgot the terrible curse of Brahmā and so he had no occasion to mention about it to Dakṣa.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 31
तदा महोत्सवस्तात बभूव सुखवर्द्धनः ॥ दक्षः प्रीततरश्चासीन्मुमुदे तनया मम ॥ ३१ ॥
tadA mahotsavastAta babhUva sukhavarddhanaH ॥ dakSaH prItatarazcAsInmumude tanayA mama ॥ 31 ॥
Great festivities heightening the pleasure of everyone ensued, O dear one. My son Dakṣa was more delighted than everyone else. He rejoiced.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 32
कामोतीव सुखं प्राप्य सर्वदुःखक्षयं गतः ॥ दक्षजापि रतिः कामं प्राप्य चापि जहर्ष ह ॥३२॥
kAmotIva sukhaM prApya sarvaduHkhakSayaM gataH ॥ dakSajApi ratiH kAmaM prApya cApi jaharSa ha ॥32॥
Having reached the acme of happiness Kāma thought all miseries were at an end. Dakṣa’s daughter Rati was highly delighted on getting Kāma as her husband.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 33
रराज चेतयासार्द्धं भिन्नश्चारुवचः स्मरः ॥ जीमूत इव संध्यायां सौदामन्या मनोज्ञया ॥ ३३ ॥
rarAja cetayAsArddhaM bhinnazcAruvacaH smaraH ॥ jImUta iva saMdhyAyAM saudAmanyA manojJayA ॥ 33 ॥
The sweet-voiced Kāma rejoiced with her like the cloud at sunset mingled with sparkling lightning.
Rudra-samhita - Chapter 24 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 24 · Verse 34
इति रतिपतिरुच्चैर्मोहयुक्तो रतिं तां हृदुपरि जगृहे वै योगदर्शीव विद्याम् ॥ रतिरपि पतिमग्र्यं प्राप्य सा चापि रेजे हरिमिव कमला वै पूर्णचन्द्रोपमास्या ॥३४॥
iti ratipatiruccairmohayukto ratiM tAM hRdupari jagRhe vai yogadarzIva vidyAm ॥ ratirapi patimagryaM prApya sA cApi reje harimiva kamalA vai pUrNacandropamAsyA ॥34॥
Thus Kāma took Rati to his chest in his happy delusion like the Yogin his knowledge. Having secured a fine husband, Rati with face shining like the full moon shone like Lakṣmi having secured Hari.