ब्रह्मोवाच ॥ नारद त्वं शृणु मुने शिवागमनसत्तमम् ॥ कैलासे पर्वतश्रेष्ठे कुबेरस्य तपोबलात् ॥ १ ॥

brahmovAca ॥ nArada tvaM zRNu mune zivAgamanasattamam ॥ kailAse parvatazreSThe kuberasya tapobalAt ॥ 1 ॥

निधिपत्व वरं दत्त्वा गत्वा स्वस्थानमुत्तमम् ॥ विचिन्त्य हृदि विश्वेशः कुबेरवरदायकः ॥ २ ॥

nidhipatva varaM dattvA gatvA svasthAnamuttamam ॥ vicintya hRdi vizvezaH kuberavaradAyakaH ॥ 2 ॥

विध्यंगजस्स्वरूपो मे पूर्णः प्रलयकार्यकृत् ॥ तद्रूपेण गमिष्यामि कैलासं गुह्यकालयम् ॥ ३ ॥

vidhyaMgajassvarUpo me pUrNaH pralayakAryakRt ॥ tadrUpeNa gamiSyAmi kailAsaM guhyakAlayam ॥ 3 ॥

रुद्रो हृदयजो मे हि पूर्णांशो ब्रह्मनिष्फलः ॥ हरि ब्रह्मादिभिस्सेव्यो मदभिन्नो निरंजन ॥ ४ ॥

rudro hRdayajo me hi pUrNAMzo brahmaniSphalaH ॥ hari brahmAdibhissevyo madabhinno niraMjana ॥ 4 ॥

तत्स्वरूपेण तत्रैव सुहृद्भूवा विलास्यहम् ॥ कुबेरस्य च वत्स्यामि करिष्यामि तपो महत् ॥ ५ ॥

tatsvarUpeNa tatraiva suhRdbhUvA vilAsyaham ॥ kuberasya ca vatsyAmi kariSyAmi tapo mahat ॥ 5 ॥

इति संचिंत्य रुद्रोऽसौ शिवेच्छां गंतुमुत्सुकः ॥ ननाद तत्र ढक्कां स्वां सुगतिं नादरूपिणीम् ॥ ६ ॥

iti saMciMtya rudro'sau zivecchAM gaMtumutsukaH ॥ nanAda tatra DhakkAM svAM sugatiM nAdarUpiNIm ॥ 6 ॥

त्रैलोक्यामानशे तस्या ध्वनिरुत्साहकारकः ॥ आह्वानगतिसंयुक्तो विचित्रः सांद्रशब्दकः ॥७॥

trailokyAmAnaze tasyA dhvanirutsAhakArakaH ॥ AhvAnagatisaMyukto vicitraH sAMdrazabdakaH ॥7॥

तच्छ्रुत्वा विष्णुब्रह्माद्याः सुराश्च मुनयस्तथा॥ आगमा निगमामूर्तास्सिद्धा जग्मुश्च तत्र वै ॥८॥

tacchrutvA viSNubrahmAdyAH surAzca munayastathA॥ AgamA nigamAmUrtAssiddhA jagmuzca tatra vai ॥8॥

सुरासुराद्यास्सकलास्तत्र जग्मुश्च सोत्सवाः ॥ सर्वेऽपि प्रमथा जग्मुर्यत्र कुत्रापि संस्थिताः ॥ ९ ॥

surAsurAdyAssakalAstatra jagmuzca sotsavAH ॥ sarve'pi pramathA jagmuryatra kutrApi saMsthitAH ॥ 9 ॥

गणपाश्च महाभागास्सर्वलोक नमस्कृताः ॥ तेषां संख्यामहं वच्मि सावधानतया शृणु ॥ 2-1-20-१० ॥

gaNapAzca mahAbhAgAssarvaloka namaskRtAH ॥ teSAM saMkhyAmahaM vacmi sAvadhAnatayA zRNu ॥ 2-1-20-10 ॥

अभ्ययाच्छंखकर्णश्च गणकोट्या गणेश्वरः ॥ दशभिः केकराक्षश्च विकृतोऽष्टाभिरेव च ॥११॥

abhyayAcchaMkhakarNazca gaNakoTyA gaNezvaraH ॥ dazabhiH kekarAkSazca vikRto'STAbhireva ca ॥11॥

चतुःषष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रकः ॥ षड्भिः सर्वान्तकः श्रीमान्दुन्दुभोऽष्टाभिरेव च ॥ १२ ॥

catuHSaSTyA vizAkhazca navabhiH pAriyAtrakaH ॥ SaDbhiH sarvAntakaH zrImAndundubho'STAbhireva ca ॥ 12 ॥

जालंको हि द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः ॥ सप्तभिस्समदः श्रीमाँस्तथैव विकृताननः ॥ १३ ॥

jAlaMko hi dvAdazabhiH koTibhirgaNapuMgavaH ॥ saptabhissamadaH zrImA~stathaiva vikRtAnanaH ॥ 13 ॥

पंचभिश्च कपाली हि षड्भिः सन्दारकश्शुभः ॥ कोटिकोटिभिरेवेह कण्डुकः कुण्डकस्तथा ॥१४॥

paMcabhizca kapAlI hi SaDbhiH sandArakazzubhaH ॥ koTikoTibhireveha kaNDukaH kuNDakastathA ॥14॥

विष्टंभोऽष्टाभिरगमदष्टभिश्चन्द्रतापनः ॥ १५ ॥

viSTaMbho'STAbhiragamadaSTabhizcandratApanaH ॥ 15 ॥

महाकेशस्सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः ॥ १६ ॥

mahAkezassahasreNa koTInAM gaNapo vRtaH ॥ 16 ॥

कुण्डी द्वादशभिर्वाहस्तथा पर्वतकश्शुभः ॥ कालश्च कालकश्चैव महाकालः शतेन वै ॥ १७ ॥

kuNDI dvAdazabhirvAhastathA parvatakazzubhaH ॥ kAlazca kAlakazcaiva mahAkAlaH zatena vai ॥ 17 ॥

अग्निकश्शतकोट्या वै कोट्याभिमुख एव च ॥ आदित्यमूर्द्धा कोट्या च तथा चैव धनावहः ॥ १८ ॥

agnikazzatakoTyA vai koTyAbhimukha eva ca ॥ AdityamUrddhA koTyA ca tathA caiva dhanAvahaH ॥ 18 ॥

सन्नाहश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्तथा ॥ अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या सुमंत्रकः ॥ १९ ॥

sannAhazca zatenaiva kumudaH koTibhistathA ॥ amoghaH kokilazcaiva koTikoTyA sumaMtrakaH ॥ 19 ॥

काकपादोऽपरः षष्ट्या षष्ट्या संतानकः प्रभुः ॥ महाबलश्च नवभिर्मधु पिंगश्च पिंगलः ॥2-1-20-२०॥

kAkapAdo'paraH SaSTyA SaSTyA saMtAnakaH prabhuH ॥ mahAbalazca navabhirmadhu piMgazca piMgalaH ॥2-1-20-20॥

नीलो नवत्या देवेशं पूर्णभद्रस्तथैव च ॥ कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः ॥ २१ ॥

nIlo navatyA devezaM pUrNabhadrastathaiva ca ॥ koTInAM caiva saptAnAM caturvaktro mahAbalaH ॥ 21 ॥

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिर्वृतः ॥ तत्राजगाम सर्वेशः कैलासगमनाय वै ॥। २२ ॥

koTikoTisahasrANAM zatairviMzatibhirvRtaH ॥ tatrAjagAma sarvezaH kailAsagamanAya vai ॥। 22 ॥

काष्ठागूढश्चतुष्षष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा ॥ कोटिभिस्सप्तभिश्चैत्रो नकुलीशस्त्वयं प्रभुः ॥ २३ ॥

kASThAgUDhazcatuSSaSTyA sukezo vRSabhastathA ॥ koTibhissaptabhizcaitro nakulIzastvayaM prabhuH ॥ 23 ॥

नीलो नवत्या देवेशं पूर्णभद्रस्तथैव च ॥ कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः ॥ २१ ॥

nIlo navatyA devezaM pUrNabhadrastathaiva ca ॥ koTInAM caiva saptAnAM caturvaktro mahAbalaH ॥ 21 ॥

अशनिर्भानुकश्चैव चतुष्षष्ट्या सनातनः ॥ नंदीश्वरो गणाधीशः शतकोट्या महाबलः ॥ २५ ॥

azanirbhAnukazcaiva catuSSaSTyA sanAtanaH ॥ naMdIzvaro gaNAdhIzaH zatakoTyA mahAbalaH ॥ 25 ॥

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलः ॥ सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः ॥ २६ ॥

ete cAnye ca gaNapA asaMkhyAtA mahAbalaH ॥ sarve sahasrahastAzca jaTAmukuTadhAriNaH ॥ 26 ॥

सर्वे चंद्रावतंसाश्च नीलकण्ठास्त्रिलोचनाः ॥ हारकुण्डलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः ॥२७॥

sarve caMdrAvataMsAzca nIlakaNThAstrilocanAH ॥ hArakuNDalakeyUramukuTAdyairalaMkRtAH ॥27॥

ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादि गणैर्वृताः ॥ सूर्यकोटिप्रतीकाशास्तत्राजग्मुर्गणेश्वराः ॥२८॥

brahmendraviSNusaMkAzA aNimAdi gaNairvRtAH ॥ sUryakoTipratIkAzAstatrAjagmurgaNezvarAH ॥28॥

एते गणाधिपाश्चान्ये महान्मानोऽमलप्रभाः ॥ जग्मुस्तत्र महाप्रीत्या शिवदर्शनलालसाः ॥२९॥

ete gaNAdhipAzcAnye mahAnmAno'malaprabhAH ॥ jagmustatra mahAprItyA zivadarzanalAlasAH ॥29॥

गत्वा तत्र शिवं दृष्ट्वा नत्वा चक्रुः परां नुतिम् ॥ सर्वे साञ्जलयो विष्णुप्रमुखा नतमस्तकाः ॥2-1-20-३०॥

gatvA tatra zivaM dRSTvA natvA cakruH parAM nutim ॥ sarve sAJjalayo viSNupramukhA natamastakAH ॥2-1-20-30॥

इति विष्ण्वादिभिस्सार्द्धं महेशः परमेश्वरः ॥ कैलासमगमत्प्रीत्या कुबेरस्य महात्मनः ॥ ३१ ॥

iti viSNvAdibhissArddhaM mahezaH paramezvaraH ॥ kailAsamagamatprItyA kuberasya mahAtmanaH ॥ 31 ॥

कुबेरोप्यागतं शंभुं पूजयामास सादरम्॥ भक्त्या नानोपहारैश्च परिवारसमन्वितः ॥३२॥

kuberopyAgataM zaMbhuM pUjayAmAsa sAdaram॥ bhaktyA nAnopahAraizca parivArasamanvitaH ॥32॥

ततो विष्ण्वादिकान्देवान्गणांश्चान्यानपि ध्रुवम् ॥ शिवानुगान्समानर्च शिवतोषणहेतवे ॥ ३३ ॥

tato viSNvAdikAndevAngaNAMzcAnyAnapi dhruvam ॥ zivAnugAnsamAnarca zivatoSaNahetave ॥ 33 ॥

अथ शम्भुस्तमालिंग्य कुबेरं प्रीतमानसः ॥ मूर्ध्निं चाघ्राय संतस्थावलकां निकषाखिलैः ॥ ३४ ॥

atha zambhustamAliMgya kuberaM prItamAnasaH ॥ mUrdhniM cAghrAya saMtasthAvalakAM nikaSAkhilaiH ॥ 34 ॥

शशास विश्वकर्माणं निर्माणार्थं गिरौ प्रभुः ॥ नानाभक्तैर्निवासाय स्वपरेषां यथोचितम् ॥ ३५ ॥

zazAsa vizvakarmANaM nirmANArthaM girau prabhuH ॥ nAnAbhaktairnivAsAya svapareSAM yathocitam ॥ 35 ॥

विश्वकर्मा ततो गत्वा तत्र नानाविधां मुने ॥ रचनां रचयामास द्रुतं शम्भोरनुज्ञया ॥ ३६ ॥

vizvakarmA tato gatvA tatra nAnAvidhAM mune ॥ racanAM racayAmAsa drutaM zambhoranujJayA ॥ 36 ॥

अथ शम्भुः प्रमुदितो हरिप्रार्थनया तदा ॥ ३७ ॥

atha zambhuH pramudito hariprArthanayA tadA ॥ 37 ॥

कुबेरानुग्रहं कृत्वा ययौ कैलासपर्वतम् ॥ सुमुहूर्ते प्रविश्यासौ स्वस्थानं परमेश्वरः ॥ ३८ ॥

kuberAnugrahaM kRtvA yayau kailAsaparvatam ॥ sumuhUrte pravizyAsau svasthAnaM paramezvaraH ॥ 38 ॥

अकरोदखिलान्प्रीत्या सनाथान्भक्तवत्सलः ॥ अथ सर्वे प्रमुदिता विष्णुप्रभृतयस्सुराः ॥ मुनयश्चापरे सिद्धा अभ्यषिंचन्मुदा शिवम् ॥ ३९ ॥

akarodakhilAnprItyA sanAthAnbhaktavatsalaH ॥ atha sarve pramuditA viSNuprabhRtayassurAH ॥ munayazcApare siddhA abhyaSiMcanmudA zivam ॥ 39 ॥

समानर्चुः क्रमात्सर्वे नानोपायनपाणयः॥ नीराजनं समाकार्षुर्महोत्सवपुरस्सरम् ॥ 2-1-20-४० ॥

samAnarcuH kramAtsarve nAnopAyanapANayaH॥ nIrAjanaM samAkArSurmahotsavapurassaram ॥ 2-1-20-40 ॥

तदासीत्सुमनोवृष्टिर्मंगलायतना मुने ॥ सुप्रीता ननृतुस्तत्राप्सरसो गानतत्पराः ॥ ४१ ॥

tadAsItsumanovRSTirmaMgalAyatanA mune ॥ suprItA nanRtustatrApsaraso gAnatatparAH ॥ 41 ॥

जयशब्दो नमश्शब्दस्तत्रासीत्सर्वसंस्कृतः ॥ तदोत्साहो महानासीत्सर्वेषां सुखवर्धनः ॥ ४२ ॥

jayazabdo namazzabdastatrAsItsarvasaMskRtaH ॥ tadotsAho mahAnAsItsarveSAM sukhavardhanaH ॥ 42 ॥

स्थित्वा सिंहासने शंभुर्विराजाधिकं तदा ॥ सर्वैस्संसेवितोऽभीक्ष्णं विष्ण्वाद्यैश्च यथोचितम् ॥ ४३ ॥

sthitvA siMhAsane zaMbhurvirAjAdhikaM tadA ॥ sarvaissaMsevito'bhIkSNaM viSNvAdyaizca yathocitam ॥ 43 ॥

अथ सर्वे सुराद्याश्च तुष्टुवुस्तं पृथक्पृथक् ॥ अर्थ्याभिर्वाग्भिरिष्टाभिश्शकरं लोकशंकरम् ॥ ४४ ॥

atha sarve surAdyAzca tuSTuvustaM pRthakpRthak ॥ arthyAbhirvAgbhiriSTAbhizzakaraM lokazaMkaram ॥ 44 ॥

प्रसन्नात्मा स्तुतिं श्रुत्वा तेषां कामान्ददौ शिवः ॥ मनोभिलषितान्प्रीत्या वरान्सर्वेश्वरः प्रभुः॥४५॥

prasannAtmA stutiM zrutvA teSAM kAmAndadau zivaH ॥ manobhilaSitAnprItyA varAnsarvezvaraH prabhuH॥45॥

शिवाज्ञयाथ ते सर्वे स्वंस्वं धाम ययुर्मुने॥ प्राप्तकामाः प्रमुदिता अहं च विष्णुना सह॥४६॥

zivAjJayAtha te sarve svaMsvaM dhAma yayurmune॥ prAptakAmAH pramuditA ahaM ca viSNunA saha॥46॥

उपवेश्यासने विष्णुं माञ्च शम्भुरुवाच ह ॥ बहु सम्बोध्य सुप्रीत्यानुगृह्य परमेश्वरः ॥४७॥

upavezyAsane viSNuM mAJca zambhuruvAca ha ॥ bahu sambodhya suprItyAnugRhya paramezvaraH ॥47॥

शिव उवाच ॥ हे हरे हे विधे तातौ युवां प्रियतरौ मम ॥ सुरोत्तमौ त्रिजगतोऽवनसर्गकरौ सदा॥४८॥

ziva uvAca ॥ he hare he vidhe tAtau yuvAM priyatarau mama ॥ surottamau trijagato'vanasargakarau sadA॥48॥

गच्छतं निर्भयन्नित्यं स्वस्थानश्च मदाज्ञया ॥ सुखप्रदाताहं वै वाम्विशेषात्प्रेक्षकस्सदा ॥४९॥

gacchataM nirbhayannityaM svasthAnazca madAjJayA ॥ sukhapradAtAhaM vai vAmvizeSAtprekSakassadA ॥49॥

इत्याकर्ण्य वचश्शम्भोस्सुप्रणम्य तदाज्ञया ॥ अहं हरिश्च स्वं धामागमाव प्रीतमानसौ ॥2-1-20-५०॥

ityAkarNya vacazzambhossupraNamya tadAjJayA ॥ ahaM harizca svaM dhAmAgamAva prItamAnasau ॥2-1-20-50॥

तदानीमेव सुप्रीतश्शंकरो निधिपम्मुदा ॥ उपवेश्य गृहीत्वा तं कर आह शुभं वचः ॥ ५१ ॥

tadAnImeva suprItazzaMkaro nidhipammudA ॥ upavezya gRhItvA taM kara Aha zubhaM vacaH ॥ 51 ॥

॥ शिव उवाच ॥ तव प्रेम्णा वशीभूतो मित्रतागमनं सखे ॥ स्वस्थानङ्गच्छ विभयस्सहायोहं सदानघ ॥ ५२ ॥

॥ ziva uvAca ॥ tava premNA vazIbhUto mitratAgamanaM sakhe ॥ svasthAnaGgaccha vibhayassahAyohaM sadAnagha ॥ 52 ॥

इत्याकर्ण्य वचश्शम्भोः कुबेरः प्रीतमानसः ॥ तदाज्ञया स्वकं धाम जगाम प्रमुदान्वितः ॥५३॥

ityAkarNya vacazzambhoH kuberaH prItamAnasaH ॥ tadAjJayA svakaM dhAma jagAma pramudAnvitaH ॥53॥

स उवाच गिरौ शम्भुः कैलासे पर्वतोत्तमे॥ सगणो योगनिरतस्स्वच्छन्दो ध्यान तत्परः ॥५४॥

sa uvAca girau zambhuH kailAse parvatottame॥ sagaNo yoganiratassvacchando dhyAna tatparaH ॥54॥

क्वचिद्दध्यौ स्वमात्मानं क्वचिद्योगरतोऽभवत् ॥ इतिहासगणान्प्रीत्यावादीत्स्वच्छन्दमानसः ॥५५॥

kvaciddadhyau svamAtmAnaM kvacidyogarato'bhavat ॥ itihAsagaNAnprItyAvAdItsvacchandamAnasaH ॥55॥

क्वचित्कैलास कुधरसुस्थानेषु महेश्वरः ॥ विजहार गणैः प्रीत्या विविधेषु विहारवित् ॥ ५६ ॥

kvacitkailAsa kudharasusthAneSu mahezvaraH ॥ vijahAra gaNaiH prItyA vividheSu vihAravit ॥ 56 ॥

इत्थं रुद्रस्वरूपोऽसौ शंकरः परमेश्वरः॥ अकार्षीत्स्वगिरौ लीला नाना योगिवरोऽपि यः ॥५७॥

itthaM rudrasvarUpo'sau zaMkaraH paramezvaraH॥ akArSItsvagirau lIlA nAnA yogivaro'pi yaH ॥57॥

नीत्वा कालं कियन्तं सोऽपत्नीकः परमेश्वरः ॥ पश्चादवाप स्वाम्पत्नीन्दक्षपत्नीसमुद्भवाम् ॥५८॥

nItvA kAlaM kiyantaM so'patnIkaH paramezvaraH ॥ pazcAdavApa svAmpatnIndakSapatnIsamudbhavAm ॥58॥

विजहार तया सत्या दक्षपुत्र्या महेश्वरः॥ सुखी बभूव देवर्षे लोकाचारपरायणः ॥५९॥

vijahAra tayA satyA dakSaputryA mahezvaraH॥ sukhI babhUva devarSe lokAcAraparAyaNaH ॥59॥

इत्थं रुद्रावतारस्ते वर्णितोऽयं मुनीश्वर ॥ कैलासागमनञ्चास्य सखित्वान्निधिपस्य हि ॥2-1-20-६०॥

itthaM rudrAvatAraste varNito'yaM munIzvara ॥ kailAsAgamanaJcAsya sakhitvAnnidhipasya hi ॥2-1-20-60॥

तदन्तर्गतलीलापि वर्णिता ज्ञानवर्धिनी ॥ इहामुत्र च या नित्यं सर्वकामफलप्रदा ॥ ६१ ॥

tadantargatalIlApi varNitA jJAnavardhinI ॥ ihAmutra ca yA nityaM sarvakAmaphalapradA ॥ 61 ॥

इमां कथाम्पठेद्यस्तु शृणुयाद्वा समाहितः ॥ इह भुक्तिं समासाद्य लभेन्मुक्तिम्परत्र सः ॥६२॥

imAM kathAmpaThedyastu zRNuyAdvA samAhitaH ॥ iha bhuktiM samAsAdya labhenmuktimparatra saH ॥62॥