परमेश्वर उवाच ॥ अन्यच्छृणु हरे विष्णो शासनं मम सुव्रत॥ सदा सर्वेषु लोकेषु मान्यः पूज्यो भविष्यसि॥ १ ॥

paramezvara uvAca ॥ anyacchRNu hare viSNo zAsanaM mama suvrata॥ sadA sarveSu lokeSu mAnyaH pUjyo bhaviSyasi॥ 1 ॥

ब्रह्मणा निर्मिते लोके यदा दुखं प्रजायते ॥ तदा त्वं सर्वदुःखानां नाशाय तत्परो भव ॥ २ ॥

brahmaNA nirmite loke yadA dukhaM prajAyate ॥ tadA tvaM sarvaduHkhAnAM nAzAya tatparo bhava ॥ 2 ॥

सहायं ते करिष्यामि सर्वकार्ये च दुस्सहे ॥ तव शत्रून्हनिष्यामि दुस्साध्यान्परमोत्कटान् ॥ ३ ॥

sahAyaM te kariSyAmi sarvakArye ca dussahe ॥ tava zatrUnhaniSyAmi dussAdhyAnparamotkaTAn ॥ 3 ॥

विविधानवतारांश्च गृहीत्वा कीर्तिमुत्तमाम् ॥ विस्तारय हरे लोके तारणाय परो भव ॥ ४ ॥

vividhAnavatArAMzca gRhItvA kIrtimuttamAm ॥ vistAraya hare loke tAraNAya paro bhava ॥ 4 ॥

गुणरूपो ह्ययं रुद्रो ह्यनेन वपुषा सदा ॥ कार्यं करिष्ये लोकानां तवाशक्यं न संशयः ॥ ५ ॥

guNarUpo hyayaM rudro hyanena vapuSA sadA ॥ kAryaM kariSye lokAnAM tavAzakyaM na saMzayaH ॥ 5 ॥

रुद्रध्येयो भवांश्चैव भवद्ध्येयो हरस्तथा ॥ युवयोरन्तरन्नैव तव रुद्रस्य किंचन ॥ ६ ॥

rudradhyeyo bhavAMzcaiva bhavaddhyeyo harastathA ॥ yuvayorantarannaiva tava rudrasya kiMcana ॥ 6 ॥

वस्तुतश्चापि चैकत्वं वरतोऽपि तथैव च ॥ लीलयापि महाविष्णो सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ७ ॥

vastutazcApi caikatvaM varato'pi tathaiva ca ॥ lIlayApi mahAviSNo satyaM satyaM na saMzayaH ॥ 7 ॥

रुद्रभक्तो नरो यस्तु तव निंदां करिष्यति ॥ तस्य पुण्यं च निखिलं द्रुतं भस्म भविष्यति ॥ ८ ॥

rudrabhakto naro yastu tava niMdAM kariSyati ॥ tasya puNyaM ca nikhilaM drutaM bhasma bhaviSyati ॥ 8 ॥

नरके पतनं तस्य त्वद्द्वेषात्पुरुषोत्तम ॥ मदाज्ञया भवेद्विष्णो सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ९ ॥

narake patanaM tasya tvaddveSAtpuruSottama ॥ madAjJayA bhavedviSNo satyaM satyaM na saMzayaH ॥ 9 ॥

लोकेऽस्मिन्मुक्तिदो नॄणां भुक्तिदश्च विशेषतः ॥ ध्येयः पूज्यश्च भक्तानां निग्रहानुग्रहौ कुरु ॥ 2-1-10-१० ॥

loke'sminmuktido nRRNAM bhuktidazca vizeSataH ॥ dhyeyaH pUjyazca bhaktAnAM nigrahAnugrahau kuru ॥ 2-1-10-10 ॥

इत्युक्त्वा मां च धातारं हस्ते धृत्वा स्वयं हरिम् ॥ कथयामास दुःखेषु सहायो भव सर्वदा ॥ ११ ॥

ityuktvA mAM ca dhAtAraM haste dhRtvA svayaM harim ॥ kathayAmAsa duHkheSu sahAyo bhava sarvadA ॥ 11 ॥

सर्वाध्यक्षश्च सर्वेषु भुक्तिमुक्तिप्रदायकः ॥ भव त्वं सर्वथा श्रेष्ठस्सर्वकामप्रसाधकः ॥ १२ ॥

sarvAdhyakSazca sarveSu bhuktimuktipradAyakaH ॥ bhava tvaM sarvathA zreSThassarvakAmaprasAdhakaH ॥ 12 ॥

सर्वेषां प्राणरूपश्च भव त्वं च ममाज्ञया ॥ संकटे भजनीयो हि स रुद्रो मत्तनुर्हरे ॥ १३ ॥

sarveSAM prANarUpazca bhava tvaM ca mamAjJayA ॥ saMkaTe bhajanIyo hi sa rudro mattanurhare ॥ 13 ॥

त्वां यस्समाश्रितो नूनं मामेव स समाश्रितः॥ अंतरं यश्च जानाति निरये पतति ध्रुवम् ॥ १४ ॥

tvAM yassamAzrito nUnaM mAmeva sa samAzritaH॥ aMtaraM yazca jAnAti niraye patati dhruvam ॥ 14 ॥

आयुर्बलं शृणुष्वाद्य त्रिदेवानां विशेषतः ॥ संदेहोऽत्र न कर्त्तव्यो ब्रह्मविष्णु हरात्मनाम् ॥१५ ॥

AyurbalaM zRNuSvAdya tridevAnAM vizeSataH ॥ saMdeho'tra na karttavyo brahmaviSNu harAtmanAm ॥15 ॥

चतुर्युगसहस्राणि ब्रह्मणो दिनमुच्यते ॥ रात्रिश्च तावती तस्य मानमेतत्क्रमेण ह ॥ १६ ॥

caturyugasahasrANi brahmaNo dinamucyate ॥ rAtrizca tAvatI tasya mAnametatkrameNa ha ॥ 16 ॥

तेषां त्रिंशद्दिनेर्मासो द्वादशैस्तैश्च वत्सरः॥ शतवर्षप्रमाणेन ब्रह्मायुः परिकीर्तितम्॥१७॥

teSAM triMzaddinermAso dvAdazaistaizca vatsaraH॥ zatavarSapramANena brahmAyuH parikIrtitam॥17॥

ब्रह्मणो वर्षमात्रेण दिनं वैष्णवमुच्यते ॥ सोऽपि वर्षशतं यावदात्ममानेन जीवति॥१८॥

brahmaNo varSamAtreNa dinaM vaiSNavamucyate ॥ so'pi varSazataM yAvadAtmamAnena jIvati॥18॥

वैष्णवेन तु वर्षेण दिनं रौद्रं भवेद्ध्रुवम्॥ हरो वर्षशते याते नररूपेण संस्थितः॥१९॥

vaiSNavena tu varSeNa dinaM raudraM bhaveddhruvam॥ haro varSazate yAte nararUpeNa saMsthitaH॥19॥

यावदुच्छ्वसितं वक्त्रे सदाशिवसमुद्भवम् ॥ पश्चाच्छक्तिं समभ्येति यावन्निश्वसितं भवेत् ॥ 2-1-10-२० ॥

yAvaducchvasitaM vaktre sadAzivasamudbhavam ॥ pazcAcchaktiM samabhyeti yAvannizvasitaM bhavet ॥ 2-1-10-20 ॥

निःश्वासोच्छ्वसितानां च सर्वेषामेव देहिनाम् ॥ ब्रह्मविष्णुहराणां च गंधर्वोरगरक्षसाम् ॥२१॥

niHzvAsocchvasitAnAM ca sarveSAmeva dehinAm ॥ brahmaviSNuharANAM ca gaMdharvoragarakSasAm ॥21॥

एकविंशसहस्राणि शतैः षड्भिश्शतानि च॥ अहोरात्राणि चोक्तानि प्रमाणं सुरसत्तमौ ॥२२॥

ekaviMzasahasrANi zataiH SaDbhizzatAni ca॥ ahorAtrANi coktAni pramANaM surasattamau ॥22॥

षड्भिच्छवासनिश्वासैः पलमेकं प्रवर्तितम् ॥ घटी षष्टि पलाः प्रोक्ता सा षष्ट्या च दिनं निशा ॥२३॥

SaDbhicchavAsanizvAsaiH palamekaM pravartitam ॥ ghaTI SaSTi palAH proktA sA SaSTyA ca dinaM nizA ॥23॥

निश्वासोच्छ्वासितानां च परिसंख्या न विद्यते ॥ सदाशिवसमुत्थानमेतस्मात्सोऽक्षयः स्मृतः ॥ २४ ॥

nizvAsocchvAsitAnAM ca parisaMkhyA na vidyate ॥ sadAzivasamutthAnametasmAtso'kSayaH smRtaH ॥ 24 ॥

इत्थं रूपं त्वया तावद्रक्षणीयं ममाज्ञया ॥ तावत्सृष्टेश्च कार्यं वै कर्तव्यं विविधैर्गुणैः ॥२५॥

itthaM rUpaM tvayA tAvadrakSaNIyaM mamAjJayA ॥ tAvatsRSTezca kAryaM vai kartavyaM vividhairguNaiH ॥25॥

ब्रह्मोवाच॥ इत्याकर्ण्य वचश्शंभोर्मया च भगवान्हरिः॥ प्रणिपत्य च विश्वेशं प्राह मंदतरं वशी ॥ २६ ॥

brahmovAca॥ ityAkarNya vacazzaMbhormayA ca bhagavAnhariH॥ praNipatya ca vizvezaM prAha maMdataraM vazI ॥ 26 ॥

विष्णुरुवाच ॥ शंकर श्रूयतामेतत्कृपासिंधो जगत्पते ॥ सर्वमेतत्करिष्यामि भवदाज्ञावशानुगः ॥ २७ ॥

viSNuruvAca ॥ zaMkara zrUyatAmetatkRpAsiMdho jagatpate ॥ sarvametatkariSyAmi bhavadAjJAvazAnugaH ॥ 27 ॥

मम ध्येयस्सदा त्वं च भविष्यसि न चान्यथा ॥ भवतस्सर्वसामर्थ्यं लब्धं चैव पुरा मया ॥ २८ ॥

mama dhyeyassadA tvaM ca bhaviSyasi na cAnyathA ॥ bhavatassarvasAmarthyaM labdhaM caiva purA mayA ॥ 28 ॥

क्षणमात्रमपि स्वामिंस्तव ध्यानं परं मम ॥ चेतसो दूरतो नैव निर्गच्छतु कदाचन ॥ २९ ॥

kSaNamAtramapi svAmiMstava dhyAnaM paraM mama ॥ cetaso dUrato naiva nirgacchatu kadAcana ॥ 29 ॥

मम भक्तश्च यः स्वामिँस्तव निंदा करिष्यति ॥ तस्य वै निरये वासं प्रयच्छ नियतं ध्रुवम् ॥ 2-1-10-३० ॥

mama bhaktazca yaH svAmi~stava niMdA kariSyati ॥ tasya vai niraye vAsaM prayaccha niyataM dhruvam ॥ 2-1-10-30 ॥

त्वद्भक्तो यो भवेत्स्वामिन्मम प्रियतरो हि सः ॥ एवं वै यो विजानाति तस्य मुक्तिर्न दुर्लभा ॥ ३१ ॥

tvadbhakto yo bhavetsvAminmama priyataro hi saH ॥ evaM vai yo vijAnAti tasya muktirna durlabhA ॥ 31 ॥

महिमा च मदीयोद्य वर्द्धितो भवता ध्रुवम् ॥ कदाचिदगुणश्चैव जायते क्षम्यतामिति ॥ ३२ ॥

mahimA ca madIyodya varddhito bhavatA dhruvam ॥ kadAcidaguNazcaiva jAyate kSamyatAmiti ॥ 32 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ तदा शंभुस्तदीयं हि श्रुत्वा वचनमुत्तमम् ॥ उवाच विष्णुं सुप्रीत्या क्षम्या तेऽगुणता मया ॥ ३३ ॥

brahmovAca ॥ tadA zaMbhustadIyaM hi zrutvA vacanamuttamam ॥ uvAca viSNuM suprItyA kSamyA te'guNatA mayA ॥ 33 ॥

एवमुक्त्वा हरिं नौ स कराभ्यां परमेश्वरः ॥ पस्पर्श सकलांगेषु कृपया तु कृपानिधिः ॥३४॥

evamuktvA hariM nau sa karAbhyAM paramezvaraH ॥ pasparza sakalAMgeSu kRpayA tu kRpAnidhiH ॥34॥

आदिश्य विविधान्धर्मान्सर्वदुःखहरो हरः ॥ ददौ वराननेकांश्चावयोर्हितचिकीर्षया॥ ३५ ॥

Adizya vividhAndharmAnsarvaduHkhaharo haraH ॥ dadau varAnanekAMzcAvayorhitacikIrSayA॥ 35 ॥

ततस्स भगवाञ्छंभुः कृपया भक्तवत्सलः ॥ दृष्टया संपश्यतो शीघ्रं तत्रैवांतरधीयतः ॥ ३६ ॥

tatassa bhagavAJchaMbhuH kRpayA bhaktavatsalaH ॥ dRSTayA saMpazyato zIghraM tatraivAMtaradhIyataH ॥ 36 ॥

तदा प्रकृति लोकेऽस्मिँल्लिंगपूजाविधिः स्मृतः ॥ लिंगे प्रतिष्ठितश्शंभुर्भुक्तिमुक्तिप्रदायकः ॥ ३७ ॥

tadA prakRti loke'smi~lliMgapUjAvidhiH smRtaH ॥ liMge pratiSThitazzaMbhurbhuktimuktipradAyakaH ॥ 37 ॥

लिंगवेदिर्महादेवी लिंगं साक्षान्महेश्वरः ॥ लयनाल्लिंगमित्युक्तं तत्रैव निखिलं जगत् ॥ ३८ ॥

liMgavedirmahAdevI liMgaM sAkSAnmahezvaraH ॥ layanAlliMgamityuktaM tatraiva nikhilaM jagat ॥ 38 ॥

यस्तु लैंगं पठेन्नित्यमाख्यानं लिंगसन्निधौ ॥ षण्मासाच्छिवरूपो वै नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

yastu laiMgaM paThennityamAkhyAnaM liMgasannidhau ॥ SaNmAsAcchivarUpo vai nAtra kAryA vicAraNA ॥ 39 ॥

यस्तु लिंगसमीपे तु कार्यं किंचित्करोति च ॥ तस्य पुण्यफलं वक्तुं न शक्नोमि महामुने ॥ 2-1-10-४० ॥

yastu liMgasamIpe tu kAryaM kiMcitkaroti ca ॥ tasya puNyaphalaM vaktuM na zaknomi mahAmune ॥ 2-1-10-40 ॥