सूत उवाच ॥ श्रूयतामृषयः श्रेष्ठाः कथयामि यथा श्रुतम् ॥ विष्णुना प्रार्थितो येन संतुष्टः परमेश्वरः ॥ तदाहं कथयाम्यद्य पुण्यं नाम सहस्रकम् ॥ १ ॥

sUta uvAca ॥ zrUyatAmRSayaH zreSThAH kathayAmi yathA zrutam ॥ viSNunA prArthito yena saMtuSTaH paramezvaraH ॥ tadAhaM kathayAmyadya puNyaM nAma sahasrakam ॥ 1 ॥

श्रीविष्णुरुवाच ॥ शिवो हरो मृडो रुद्रः पुष्करः पुष्पलोचनः ॥ अर्थिगम्यः सदाचारः शर्वः शंभुर्महेश्वरः ॥ २ ॥

zrIviSNuruvAca ॥ zivo haro mRDo rudraH puSkaraH puSpalocanaH ॥ arthigamyaH sadAcAraH zarvaH zaMbhurmahezvaraH ॥ 2 ॥

चंद्रापीडश्चंद्रमौलिर्विश्वं विश्वंभरेश्वरः ॥ वेदांतसारसंदोहः कपाली नीललोहितः ॥ ३ ॥

caMdrApIDazcaMdramaulirvizvaM vizvaMbharezvaraH ॥ vedAMtasArasaMdohaH kapAlI nIlalohitaH ॥ 3 ॥

ध्यानाधारोऽपरिच्छेद्यो गौरीभर्त्ता गणेश्वरः ॥ अष्टमूर्तिर्विश्वमूर्तिस्त्रिवर्गस्वर्गसाधनः ॥ ४ ॥

dhyAnAdhAro'paricchedyo gaurIbharttA gaNezvaraH ॥ aSTamUrtirvizvamUrtistrivargasvargasAdhanaH ॥ 4 ॥

ज्ञानगम्यो दृढप्रज्ञो देवदेवस्त्रिलोचनः ॥ वामदेवो महादेवः पटुः परिवृढो दृढः ॥ ५ ॥

jJAnagamyo dRDhaprajJo devadevastrilocanaH ॥ vAmadevo mahAdevaH paTuH parivRDho dRDhaH ॥ 5 ॥

विश्वरूपो विरूपाक्षो वागीशः शुचिसत्तमः ॥ सर्वप्रमाणसंवादी वृषाङ्को वृषवाहनः ॥ ६ ॥

vizvarUpo virUpAkSo vAgIzaH zucisattamaH ॥ sarvapramANasaMvAdI vRSAGko vRSavAhanaH ॥ 6 ॥

ईशः पिनाकी खट्वांगी चित्रवेषश्चिरंतनः ॥ तमोहरो महायोगी गोप्ता ब्रह्मा च धूर्जटिः ॥ ७ ॥

IzaH pinAkI khaTvAMgI citraveSazciraMtanaH ॥ tamoharo mahAyogI goptA brahmA ca dhUrjaTiH ॥ 7 ॥

कालकालः कृत्तिवासाः सुभगः प्रणवात्मकः ॥ उन्नध्रः पुरुषो जुष्यो दुर्वासाः पुरशासनः ॥ ८ ॥

kAlakAlaH kRttivAsAH subhagaH praNavAtmakaH ॥ unnadhraH puruSo juSyo durvAsAH purazAsanaH ॥ 8 ॥

दिव्यायुधः स्कंदगुरुः परमेष्ठीः परात्परः ॥ अनादिमध्यनिधनो गिरीशो गिरिजाधवः ॥ ९ ॥

divyAyudhaH skaMdaguruH parameSThIH parAtparaH ॥ anAdimadhyanidhano girIzo girijAdhavaH ॥ 9 ॥

कुबेरबंधुः श्रीकंठो लोकवर्णोत्तमो मृदुः ॥ समाधिवेद्यः कोदंडी नीलकंठः परस्वधीः ॥ १० ॥

kuberabaMdhuH zrIkaMTho lokavarNottamo mRduH ॥ samAdhivedyaH kodaMDI nIlakaMThaH parasvadhIH ॥ 10 ॥

विशालाक्षो मृगव्याधः सुरेशः सूर्यतापनः ॥ धर्मधाम क्षमाक्षेत्रं भगवान्भगनेत्रभित् ॥ ११ ॥

vizAlAkSo mRgavyAdhaH surezaH sUryatApanaH ॥ dharmadhAma kSamAkSetraM bhagavAnbhaganetrabhit ॥ 11 ॥

उग्रः पशुपतिस्तार्क्ष्यः प्रियभक्तः परंतपः ॥ दाता दयाकरो दक्षः कर्मंदीः कामशासनः ॥ १२ ॥

ugraH pazupatistArkSyaH priyabhaktaH paraMtapaH ॥ dAtA dayAkaro dakSaH karmaMdIH kAmazAsanaH ॥ 12 ॥

श्मशाननिलयः सूक्ष्मः श्मशानस्थो महेश्वरः ॥ लोककर्त्ता मृगपतिर्महाकर्त्ता महौषधिः ॥ १३॥

zmazAnanilayaH sUkSmaH zmazAnastho mahezvaraH ॥ lokakarttA mRgapatirmahAkarttA mahauSadhiH ॥ 13॥

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः॥ नीतिः सुनीतिः शुद्धात्मा सोमः सोमरतः सुखी ॥ १४॥

uttaro gopatirgoptA jJAnagamyaH purAtanaH॥ nItiH sunItiH zuddhAtmA somaH somarataH sukhI ॥ 14॥

सोमपोऽमृतपः सौम्यो महातेजा महाद्युतिः ॥ तेजोमयोऽमृतमयोऽन्नमयश्च सुधापतिः ॥ १५ ॥

somapo'mRtapaH saumyo mahAtejA mahAdyutiH ॥ tejomayo'mRtamayo'nnamayazca sudhApatiH ॥ 15 ॥

अजातशत्रुरालोकः संभाव्यो हव्यवाहनः ॥ लोककरो वेदकरः सूत्रकारः सनातनः ॥ १६ ॥

ajAtazatrurAlokaH saMbhAvyo havyavAhanaH ॥ lokakaro vedakaraH sUtrakAraH sanAtanaH ॥ 16 ॥

महर्षिकपिलाचार्यो विश्वदीप्तिस्त्रिलोचनः ॥ पिनाकपाणिर्भूदेवः स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्सुधीः ॥ १७ ॥

maharSikapilAcAryo vizvadIptistrilocanaH ॥ pinAkapANirbhUdevaH svastidaH svastikRtsudhIH ॥ 17 ॥

धातृधामा धामकरः सर्वगः सर्वगोचरः ॥ ब्रह्मसृग्विश्वसृक्सर्गः कर्णिकारः प्रियः कविः ॥ १८ ॥

dhAtRdhAmA dhAmakaraH sarvagaH sarvagocaraH ॥ brahmasRgvizvasRksargaH karNikAraH priyaH kaviH ॥ 18 ॥

शाखो विशाखो गोशाखः शिवो भिषगनुत्तमः ॥ गंगाप्लवोदको भव्यः पुष्कलः स्थपतिः स्थिरः ॥ १९ ॥

zAkho vizAkho gozAkhaH zivo bhiSaganuttamaH ॥ gaMgAplavodako bhavyaH puSkalaH sthapatiH sthiraH ॥ 19 ॥

विजितात्मा विधेयात्मा भूतवाहनसारथिः ॥ सगणो गणकायश्च सुकीर्तिच्छिन्नसंशयः॥ २०॥

vijitAtmA vidheyAtmA bhUtavAhanasArathiH ॥ sagaNo gaNakAyazca sukIrticchinnasaMzayaH॥ 20॥

कामदेवः कामपालो भस्मोद्धूलितविग्रहः ॥ भस्मप्रियो भस्मशायी कामी कांतः कृतागमः ॥ २१॥

kAmadevaH kAmapAlo bhasmoddhUlitavigrahaH ॥ bhasmapriyo bhasmazAyI kAmI kAMtaH kRtAgamaH ॥ 21॥

समावर्तोऽनिवृत्तात्मा धर्मपुंजः सदाशिवः ॥ अकल्मषश्च पुण्यात्मा चतुर्बाहुर्दुरासदः॥ २२॥

samAvarto'nivRttAtmA dharmapuMjaH sadAzivaH ॥ akalmaSazca puNyAtmA caturbAhurdurAsadaH॥ 22॥

दुर्लभो दुर्गमो दुर्गः सर्वायुधविशारदः ॥ अध्यात्मयोगनिलयः सुतंतुस्तंतुवर्धनः ॥ २३॥

durlabho durgamo durgaH sarvAyudhavizAradaH ॥ adhyAtmayoganilayaH sutaMtustaMtuvardhanaH ॥ 23॥

शुभांगो लोकसारंगो जगदीशो जनार्दनः॥ भस्मशुद्धिकरो मेरुरोजस्वी शुद्धविग्रहः ॥ २४ ॥

zubhAMgo lokasAraMgo jagadIzo janArdanaH॥ bhasmazuddhikaro merurojasvI zuddhavigrahaH ॥ 24 ॥

असाध्यः साधुसाध्यश्च भृत्यमर्कटरूपधृक् ॥ हिरण्यरेताः पौराणो रिपुजीवहरो बली ॥ २५ ॥

asAdhyaH sAdhusAdhyazca bhRtyamarkaTarUpadhRk ॥ hiraNyaretAH paurANo ripujIvaharo balI ॥ 25 ॥

महाह्रदो महागर्तस्सिद्धोवृंदारवंदितः ॥ व्याघ्रचर्मांबरो व्याली महाभूतो महानिधिः ॥ २६ ॥

mahAhrado mahAgartassiddhovRMdAravaMditaH ॥ vyAghracarmAMbaro vyAlI mahAbhUto mahAnidhiH ॥ 26 ॥

अमृतोऽमृवपुः श्रीमान्पाञ्चजन्यः प्रभंजनः ॥ पंचविंशतितत्त्वस्थः पारिजातः परात्परः ॥ २७॥

amRto'mRvapuH zrImAnpAJcajanyaH prabhaMjanaH ॥ paMcaviMzatitattvasthaH pArijAtaH parAtparaH ॥ 27॥

सुलभस्सुव्रतश्शूरो वाङ्मयैकनिधिर्निधिः ॥ वर्णाश्रमगुरुर्वर्णी शत्रुजिच्छत्रुतापनः ॥ २८ ॥

sulabhassuvratazzUro vAGmayaikanidhirnidhiH ॥ varNAzramagururvarNI zatrujicchatrutApanaH ॥ 28 ॥

आश्रमः क्षपणः क्षामो ज्ञानवानचलेश्वरः ॥ प्रमाणभूतो दुर्ज्ञेयः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ २९॥

AzramaH kSapaNaH kSAmo jJAnavAnacalezvaraH ॥ pramANabhUto durjJeyaH suparNo vAyuvAhanaH ॥ 29॥

धनुर्धरो धनुर्वेदो गुणः शशिगुणाकरः॥ सत्यस्सत्यपरोऽदीनो धर्मो गोधर्मशासनः॥ ३०॥

dhanurdharo dhanurvedo guNaH zaziguNAkaraH॥ satyassatyaparo'dIno dharmo godharmazAsanaH॥ 30॥

अनंतदृष्टिरानंदो दंडो दमयिता दमः ॥ अभिचार्य्यो महामायो विश्वकर्म विशारदः॥ ३१॥

anaMtadRSTirAnaMdo daMDo damayitA damaH ॥ abhicAryyo mahAmAyo vizvakarma vizAradaH॥ 31॥

वीतरागो विनीतात्मा तपस्वीभूतभावनः॥ उन्मत्तवेषः प्रच्छन्नो जितकामोऽजितप्रियः॥ ३२॥

vItarAgo vinItAtmA tapasvIbhUtabhAvanaH॥ unmattaveSaH pracchanno jitakAmo'jitapriyaH॥ 32॥

कल्याणप्रकृतिः कल्पः सर्वलोकप्रजापतिः॥ तरस्वी तारको धीमान्प्रधानः प्रभुरव्ययः ॥ ३३॥

kalyANaprakRtiH kalpaH sarvalokaprajApatiH॥ tarasvI tArako dhImAnpradhAnaH prabhuravyayaH ॥ 33॥

लोकपालोंऽतर्हितात्मा कल्पादिः कमलेक्षणः ॥ वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञोऽनियमो नियताश्रयः ॥ ३४ ॥

lokapAloM'tarhitAtmA kalpAdiH kamalekSaNaH ॥ vedazAstrArthatattvajJo'niyamo niyatAzrayaH ॥ 34 ॥

चंद्रः सूर्यः शनिः केतुर्वरांगो विद्रुमच्छविः ॥ भक्तिवश्यः परं ब्रह्म मृगबाणापर्णोऽनघः ॥ ३५॥

caMdraH sUryaH zaniH keturvarAMgo vidrumacchaviH ॥ bhaktivazyaH paraM brahma mRgabANAparNo'naghaH ॥ 35॥

अद्रिरद्र्यालयः कांतः परमात्मा जगद्गुरुः॥ सर्वकर्मालयस्तुष्टो मंगल्यो मंगलावृतः ॥ ३६ ॥

adriradryAlayaH kAMtaH paramAtmA jagadguruH॥ sarvakarmAlayastuSTo maMgalyo maMgalAvRtaH ॥ 36 ॥

महातपा दीर्घतपाः स्थविष्ठ स्थविरो ध्रुवः ॥ अहः संवत्सरो व्याप्तिः प्रमाणं परमं तपः ॥ ३७ ॥

mahAtapA dIrghatapAH sthaviSTha sthaviro dhruvaH ॥ ahaH saMvatsaro vyAptiH pramANaM paramaM tapaH ॥ 37 ॥

संवत्सरकरो मंत्रः प्रत्ययः सर्वतापनः ॥ अजः सर्वेश्वरस्सिद्धो महातेजा महाबलः ॥ ३८॥

saMvatsarakaro maMtraH pratyayaH sarvatApanaH ॥ ajaH sarvezvarassiddho mahAtejA mahAbalaH ॥ 38॥

योगी योग्यो महारेता सिद्धिः सर्वादिरग्रहः ॥ वसुर्वसुमनाः सत्यः सर्वपापहरो हरः ॥ ३९ ॥

yogI yogyo mahAretA siddhiH sarvAdiragrahaH ॥ vasurvasumanAH satyaH sarvapApaharo haraH ॥ 39 ॥

सुकीर्ति शोभनस्स्रग्वी वेदांगो वेदविन्मुनिः ॥ भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता लोकनाथो दुराधरः ॥ ४० ॥

sukIrti zobhanassragvI vedAMgo vedavinmuniH ॥ bhrAjiSNurbhojanaM bhoktA lokanAtho durAdharaH ॥ 40 ॥

अमृतश्शाश्वतश्शांतो बाणहस्तः प्रतापवान् ॥ कमंडलुधरो धन्वी ह्यवाङ्मनसगोचरः ॥ ४१ ॥

amRtazzAzvatazzAMto bANahastaH pratApavAn ॥ kamaMDaludharo dhanvI hyavAGmanasagocaraH ॥ 41 ॥

अतींद्रियो महामायस्सर्ववासश्चतुष्पथः ॥ कालयोगी महानादो महोत्साहो महाबलः ॥ ४२ ॥

atIMdriyo mahAmAyassarvavAsazcatuSpathaH ॥ kAlayogI mahAnAdo mahotsAho mahAbalaH ॥ 42 ॥

महाबुद्धिर्महावीर्यो भूतचारी पुरं दरः॥ निशाचरः प्रेतचारी महाशक्तिर्महाद्युतिः ॥ ४३॥

mahAbuddhirmahAvIryo bhUtacArI puraM daraH॥ nizAcaraH pretacArI mahAzaktirmahAdyutiH ॥ 43॥

अनिर्देश्यवपुः श्रीमान्सर्वाचार्यमनोगतिः ॥ बहुश्रुतिर्महामायो नियतात्मा ध्रुवोऽध्रुवः ॥ ४४ ॥

anirdezyavapuH zrImAnsarvAcAryamanogatiH ॥ bahuzrutirmahAmAyo niyatAtmA dhruvo'dhruvaH ॥ 44 ॥

तेजस्तेजो द्युतिधरो जनकः सर्वशासकः ॥ नृत्यप्रियो नृत्यनित्यः प्रकाशात्मा प्रकाशकः ॥ ४५ ॥

tejastejo dyutidharo janakaH sarvazAsakaH ॥ nRtyapriyo nRtyanityaH prakAzAtmA prakAzakaH ॥ 45 ॥

स्पष्टाक्षरो बुधो मंत्रः समानः सारसंप्लवः ॥ युगादिकृद्युगावर्तो गंभीरो वृषवाहनः ॥ ४६॥

spaSTAkSaro budho maMtraH samAnaH sArasaMplavaH ॥ yugAdikRdyugAvarto gaMbhIro vRSavAhanaH ॥ 46॥

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः सुलभः सारशो धनः ॥ तीर्थरूपस्तीर्थनामा तीर्थादृश्यस्तु तीर्थदः ॥ ४७ ॥

iSTo viziSTaH ziSTeSTaH sulabhaH sArazo dhanaH ॥ tIrtharUpastIrthanAmA tIrthAdRzyastu tIrthadaH ॥ 47 ॥

अपांनिधिरधिष्ठानं विजयो जयकालवित् ॥ प्रतिष्ठितः प्रमाणज्ञो हिरण्यकवचो हरिः ॥ ४८ ॥

apAMnidhiradhiSThAnaM vijayo jayakAlavit ॥ pratiSThitaH pramANajJo hiraNyakavaco hariH ॥ 48 ॥

विमोचनस्सुरगणो विद्येशो बिंदुसंश्रयः ॥ वातरूपोऽमलोन्मायी विकर्ता गहनो गुहः ॥ ४९ ॥

vimocanassuragaNo vidyezo biMdusaMzrayaH ॥ vAtarUpo'malonmAyI vikartA gahano guhaH ॥ 49 ॥

करणं कारणं कर्ता सर्वबंधविमोचनः ॥ व्यवसायो व्यवस्थानः स्थानदो जगदादिजः ॥ ५० ॥

karaNaM kAraNaM kartA sarvabaMdhavimocanaH ॥ vyavasAyo vyavasthAnaH sthAnado jagadAdijaH ॥ 50 ॥

गुरुदो ललितोऽभेदो भावात्मात्मनि संस्थितः ॥ वीरेश्वरो वीरभद्रो वीरासनविधिर्गुरुः ॥ ५१ ॥

gurudo lalito'bhedo bhAvAtmAtmani saMsthitaH ॥ vIrezvaro vIrabhadro vIrAsanavidhirguruH ॥ 51 ॥

वीरचूडामणिर्वेत्ता चिदानंदो नदीधरः ॥ आज्ञाधारस्त्रिशूली च शिपिविष्टः शिवालयः ॥ ५२ ॥

vIracUDAmaNirvettA cidAnaMdo nadIdharaH ॥ AjJAdhArastrizUlI ca zipiviSTaH zivAlayaH ॥ 52 ॥

बालखिल्यो महावीरस्तिग्मांशुर्बधिरः खगः ॥ अभिरामः सुशरणः सुब्रह्मण्यः सुधापतिः ॥ ५३ ॥

bAlakhilyo mahAvIrastigmAMzurbadhiraH khagaH ॥ abhirAmaH suzaraNaH subrahmaNyaH sudhApatiH ॥ 53 ॥

मघवान्कौशिको गोमान्विरामः सर्वसाधनः ॥ ललाटाक्षो विश्वदेहः सारः संसारचक्रभृत् ॥ ५४ ॥

maghavAnkauziko gomAnvirAmaH sarvasAdhanaH ॥ lalATAkSo vizvadehaH sAraH saMsAracakrabhRt ॥ 54 ॥

अमोघदंडी मध्यस्थो हिरण्यो ब्रह्मवर्चसः ॥ परमार्थः परोमायी शंबरो व्याघ्रलोचनः ॥ ५५ ॥

amoghadaMDI madhyastho hiraNyo brahmavarcasaH ॥ paramArthaH paromAyI zaMbaro vyAghralocanaH ॥ 55 ॥

रुचिर्बहुरुचिर्वेद्यो वाचस्पतिरहस्पतिः ॥ रविर्विरोचनः स्कंदः शास्ता वैवस्वतो यमः ॥ ५६ ॥

rucirbahurucirvedyo vAcaspatirahaspatiH ॥ ravirvirocanaH skaMdaH zAstA vaivasvato yamaH ॥ 56 ॥

युक्तिरुन्नतकीर्तिश्च सानुरागः पुरंजयः ॥ कैलासाधिपतिः कांतः सविता रविलोचनः ॥ ५७ ॥

yuktirunnatakIrtizca sAnurAgaH puraMjayaH ॥ kailAsAdhipatiH kAMtaH savitA ravilocanaH ॥ 57 ॥

विश्वोत्तमो वीतभयो विश्वभर्त्ताऽनिवारितः ॥ नित्यो नियतकल्याणः पुण्यश्रवणकीर्त्तनः ॥ ५८ ॥

vizvottamo vItabhayo vizvabharttA'nivAritaH ॥ nityo niyatakalyANaH puNyazravaNakIrttanaH ॥ 58 ॥

दूरश्रवो विश्वसहो ध्येयो दुःस्वप्ननाशनः ॥ उत्तारणो दुष्कृतिहा विज्ञेयो दुःसहोऽभवः ॥ ५९ ॥

dUrazravo vizvasaho dhyeyo duHsvapnanAzanaH ॥ uttAraNo duSkRtihA vijJeyo duHsaho'bhavaH ॥ 59 ॥

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः किरीटी त्रिदशाधिपः ॥ विश्वगोप्ता विश्वकर्त्ता सुवीरो रुचिरांगदः ॥ ६० ॥

anAdirbhUrbhuvo lakSmIH kirITI tridazAdhipaH ॥ vizvagoptA vizvakarttA suvIro rucirAMgadaH ॥ 60 ॥

जननो जनजन्मादिः प्रीतिमान्नीतिमान्ध्रुवः ॥ वशिष्ठः कश्यपो भानुर्भीमो भीमपराक्रमः॥ ६१॥

janano janajanmAdiH prItimAnnItimAndhruvaH ॥ vaziSThaH kazyapo bhAnurbhImo bhImaparAkramaH॥ 61॥

प्रणवः सत्पथाचारो महाकोशो महाधनः ॥ जन्माधिपो महा देवः सकलागमपारगः ॥ ६२ ॥

praNavaH satpathAcAro mahAkozo mahAdhanaH ॥ janmAdhipo mahA devaH sakalAgamapAragaH ॥ 62 ॥

तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा विभुर्विष्णुर्विभूषणः ॥ ऋषिर्ब्राह्मण ऐश्वर्यजन्ममृत्युजरातिगः ॥ ६३ ॥

tattvaM tattvavidekAtmA vibhurviSNurvibhUSaNaH ॥ RSirbrAhmaNa aizvaryajanmamRtyujarAtigaH ॥ 63 ॥

पंचयज्ञसमुत्पत्तिर्विश्वेशो विमलोदयः ॥ आत्मयोनिरनाद्यंतो वत्सलो भक्तलोकधृक् ॥ ६४ ॥

paMcayajJasamutpattirvizvezo vimalodayaH ॥ AtmayoniranAdyaMto vatsalo bhaktalokadhRk ॥ 64 ॥

गायत्रीवल्लभः प्रांशुर्विश्वावासः प्रभाकरः ॥ शिशुर्गिरिरतः सम्राट् सुषेणः सुरशत्रुहा ॥ ६५ ॥

gAyatrIvallabhaH prAMzurvizvAvAsaH prabhAkaraH ॥ zizurgirirataH samrAT suSeNaH surazatruhA ॥ 65 ॥

अनेमिरिष्टनेमिश्च मुकुन्दो विगतज्वरः ॥ स्वयंज्योतिर्महाज्योतिस्तनुज्योतिरचंचलः ॥ ६६ ॥

anemiriSTanemizca mukundo vigatajvaraH ॥ svayaMjyotirmahAjyotistanujyotiracaMcalaH ॥ 66 ॥

पिंगलः कपिलश्मश्रुर्भालनेत्रस्त्रयीतनुः ॥ ज्ञानस्कंदो महानीतिर्विश्वोत्पत्तिरुपप्लवः ॥ ६७ ॥

piMgalaH kapilazmazrurbhAlanetrastrayItanuH ॥ jJAnaskaMdo mahAnItirvizvotpattirupaplavaH ॥ 67 ॥

भगो विवस्वानादित्यो गतपारो बृहस्पतिः ॥ कल्याणगुणनामा च पापहा पुण्यदर्शनः ॥ ६८॥

bhago vivasvAnAdityo gatapAro bRhaspatiH ॥ kalyANaguNanAmA ca pApahA puNyadarzanaH ॥ 68॥

उदारकीर्तिरुद्योगी सद्योगी सदसत्त्रपः ॥ नक्षत्रमाली नाकेशः स्वाधिष्ठानः षडाश्रयः ॥ ६९ ॥

udArakIrtirudyogI sadyogI sadasattrapaH ॥ nakSatramAlI nAkezaH svAdhiSThAnaH SaDAzrayaH ॥ 69 ॥

पवित्रः पापहारी च मणिपूरो नभोगतिः ॥ हृत्पुंडरीकमासीनः शक्रः शांतो वृषाकपिः ॥ ७० ॥

pavitraH pApahArI ca maNipUro nabhogatiH ॥ hRtpuMDarIkamAsInaH zakraH zAMto vRSAkapiH ॥ 70 ॥

उष्णो गृहपतिः कृष्णः समर्थोऽनर्थनाशनः ॥ अधर्मशत्रुरज्ञेयः पुरुहूतः पुरुश्रुतः ॥ ७१ ॥

uSNo gRhapatiH kRSNaH samartho'narthanAzanaH ॥ adharmazatrurajJeyaH puruhUtaH puruzrutaH ॥ 71 ॥

ब्रह्मगर्भो बृहद्गर्भो धर्मधेनुर्धनागमः ॥ जगद्धितैषी सुगतः कुमारः कुशलागमः ॥ ७२ ॥

brahmagarbho bRhadgarbho dharmadhenurdhanAgamaH ॥ jagaddhitaiSI sugataH kumAraH kuzalAgamaH ॥ 72 ॥

हिरण्यवर्णो ज्योतिष्मान्नानाभूतरतो ध्वनिः ॥ आरोग्यो नमनाध्यक्षो विश्वामित्रो धनेश्वरः ॥ ७३ ॥

hiraNyavarNo jyotiSmAnnAnAbhUtarato dhvaniH ॥ Arogyo namanAdhyakSo vizvAmitro dhanezvaraH ॥ 73 ॥

ब्रह्मज्योतिर्वसुधामा महाज्योतिरनुत्तमः ॥ मातामहो मातरिश्वा नभस्वान्नागहारधृक् ॥ ७४ ॥

brahmajyotirvasudhAmA mahAjyotiranuttamaH ॥ mAtAmaho mAtarizvA nabhasvAnnAgahAradhRk ॥ 74 ॥

पुलस्त्यः पुलहोऽगस्त्यो जातूकर्ण्यः पराशरः ॥ निरावरणनिर्वारो वैरंच्यो विष्टरश्रवाः ॥ ७५ ॥

pulastyaH pulaho'gastyo jAtUkarNyaH parAzaraH ॥ nirAvaraNanirvAro vairaMcyo viSTarazravAH ॥ 75 ॥

आत्मभूरनिरुद्धोऽत्रिर्ज्ञानमूर्तिर्महायशाः ॥ लोकवीराग्रणीर्वीरश्चण्डः सत्यपराक्रमः ॥ ७६ ॥

AtmabhUraniruddho'trirjJAnamUrtirmahAyazAH ॥ lokavIrAgraNIrvIrazcaNDaH satyaparAkramaH ॥ 76 ॥

व्यालकल्पो महाकल्पः कल्पवृक्षः कलाधरः॥ अलंकरिष्णुरचलो रोचिष्णुर्विक्रमोन्नतः॥ ७७॥

vyAlakalpo mahAkalpaH kalpavRkSaH kalAdharaH॥ alaMkariSNuracalo rociSNurvikramonnataH॥ 77॥

आयुः शब्दपतिर्वाग्मी प्लवनश्शिखिसारथिः॥ असंसृष्टोऽतिथिश्शत्रुः प्रमाथी पादपासनः ॥ ७८॥

AyuH zabdapatirvAgmI plavanazzikhisArathiH॥ asaMsRSTo'tithizzatruH pramAthI pAdapAsanaH ॥ 78॥

वसुश्रवा कव्यवाहः प्रतप्तो विश्वभोजनः ॥ जप्यो जरादिशमनो लोहितश्च तनूनपात्॥ ७९॥

vasuzravA kavyavAhaH pratapto vizvabhojanaH ॥ japyo jarAdizamano lohitazca tanUnapAt॥ 79॥

पृषदश्वो नभोयोनिः सुप्रतीकस्तमिस्रहा ॥ निदाघस्तपनो मेघभक्षः परपुरंजयः ॥ ८० ॥

pRSadazvo nabhoyoniH supratIkastamisrahA ॥ nidAghastapano meghabhakSaH parapuraMjayaH ॥ 80 ॥

सुखानिलस्सुनिष्पन्नस्सुरभिश्शिशिरात्मकः ॥ वसंतो माधवो ग्रीष्मो नभस्यो बीजवाहनः ॥ ८१ ॥

sukhAnilassuniSpannassurabhizzizirAtmakaH ॥ vasaMto mAdhavo grISmo nabhasyo bIjavAhanaH ॥ 81 ॥

अंगिरा गुरुरात्रेयो विमलो विश्वपावनः ॥ पावनः पुरजिच्छक्रस्त्रैविद्यो नववारण ॥ ८२ ॥

aMgirA gururAtreyo vimalo vizvapAvanaH ॥ pAvanaH purajicchakrastraividyo navavAraNa ॥ 82 ॥

मनोबुद्धिरहंकारः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालकः ॥ जमदग्निर्बलनिधिर्विगालो विश्वगालवः ॥ ८३ ॥

manobuddhirahaMkAraH kSetrajJaH kSetrapAlakaH ॥ jamadagnirbalanidhirvigAlo vizvagAlavaH ॥ 83 ॥

अघोरोऽनुत्तरो यज्ञः श्रेयो निःश्रेयसप्रदः ॥ शैलो गगनकुंदाभो दानवारिररिंदमः ॥ ८४ ॥

aghoro'nuttaro yajJaH zreyo niHzreyasapradaH ॥ zailo gaganakuMdAbho dAnavArirariMdamaH ॥ 84 ॥

चामुण्डो जनकश्चारुर्निश्शल्यो लोकशल्यधृक् ॥ चतुर्वेदश्चतुर्भावश्चतुरश्चतुर प्रियः ॥ ८५॥

cAmuNDo janakazcArurnizzalyo lokazalyadhRk ॥ caturvedazcaturbhAvazcaturazcatura priyaH ॥ 85॥

आम्नायोऽथ समाम्नायस्तीर्थदेवशिवालयः ॥ बहुरूपो महारूपस्सर्वरूपश्चराचरः ॥ ८६ ॥

AmnAyo'tha samAmnAyastIrthadevazivAlayaH ॥ bahurUpo mahArUpassarvarUpazcarAcaraH ॥ 86 ॥

न्यायनिर्मायको नेयो न्यायगम्यो निरंजनः ॥ सहस्रमूर्द्धा देवेंद्रस्सर्वशस्त्रप्रभंजनः ॥ ८७ ॥

nyAyanirmAyako neyo nyAyagamyo niraMjanaH ॥ sahasramUrddhA deveMdrassarvazastraprabhaMjanaH ॥ 87 ॥

मुंडी विरूपो विकृतो दंडी नादी गुणोत्तमः ॥ पिंगलाक्षो हि बह्वयो नीलग्रीवो निरामयः ॥ ८८॥

muMDI virUpo vikRto daMDI nAdI guNottamaH ॥ piMgalAkSo hi bahvayo nIlagrIvo nirAmayaH ॥ 88॥

सहस्रबाहुस्सर्वेशश्शरण्यस्सर्वलोकधृक्॥ पद्मासनः परं ज्योतिः पारम्पर्य्यफलप्रदः॥ ८९॥

sahasrabAhussarvezazzaraNyassarvalokadhRk॥ padmAsanaH paraM jyotiH pAramparyyaphalapradaH॥ 89॥

पद्मगर्भो महागर्भो विश्वगर्भो विचक्षणः ॥ परावरज्ञो वरदो वरेण्यश्च महास्वनः ॥ ९० ॥

padmagarbho mahAgarbho vizvagarbho vicakSaNaH ॥ parAvarajJo varado vareNyazca mahAsvanaH ॥ 90 ॥

देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः ॥ देवासुरमहा मित्रो देवासुरमहेश्वरः ॥ ९१ ॥

devAsuragururdevo devAsuranamaskRtaH ॥ devAsuramahA mitro devAsuramahezvaraH ॥ 91 ॥

देवासुरेश्वरो दिव्यो देवासुरमहाश्रयाः ॥ देवदेवोऽनयोऽचिंत्यो देवतात्मात्मसंभवः ॥ ९२ ॥

devAsurezvaro divyo devAsuramahAzrayAH ॥ devadevo'nayo'ciMtyo devatAtmAtmasaMbhavaH ॥ 92 ॥

सद्यो महासुरव्याधो देवसिंहो दिवाकरः॥ विबुधामचरः श्रेष्ठः सर्वदेवोत्तमोत्तम॥ ९३॥

sadyo mahAsuravyAdho devasiMho divAkaraH॥ vibudhAmacaraH zreSThaH sarvadevottamottama॥ 93॥

शिवज्ञानरतः श्रीमाञ्शिखी श्रीपर्वतप्रियः॥ वज्रहस्तस्सिद्धखङ्गो नरसिंहनिपातनः ॥ ९४॥

zivajJAnarataH zrImAJzikhI zrIparvatapriyaH॥ vajrahastassiddhakhaGgo narasiMhanipAtanaH ॥ 94॥

ब्रह्मचारी लोकचारी धर्मचारी धनाधिपः ॥ नन्दी नंदीश्वरोऽनंतो नग्नव्रतधरश्शुचिः ॥ ९५ ॥

brahmacArI lokacArI dharmacArI dhanAdhipaH ॥ nandI naMdIzvaro'naMto nagnavratadharazzuciH ॥ 95 ॥

लिंगाध्यक्षः सुराध्यक्षो युगाध्यक्षो युगापहः ॥ स्वधामा स्वगतः स्वर्गी स्वरः स्वरमयः स्वनः ॥ ९६ ॥

liMgAdhyakSaH surAdhyakSo yugAdhyakSo yugApahaH ॥ svadhAmA svagataH svargI svaraH svaramayaH svanaH ॥ 96 ॥

बाणाध्यक्षो बीजकर्ता कर्मकृद्धर्मसंभवः ॥ दंभो लोभोऽथ वै शंभुस्सर्व भूतमहेश्वरः ॥ ९७॥

bANAdhyakSo bIjakartA karmakRddharmasaMbhavaH ॥ daMbho lobho'tha vai zaMbhussarva bhUtamahezvaraH ॥ 97॥

श्मशाननिलयस्त्र्यक्षस्स तुरप्रतिमाकृतिः॥ लोकोत्तरस्फुटोलोकः त्र्यंबको नागभूषणः ॥ ९८॥

zmazAnanilayastryakSassa turapratimAkRtiH॥ lokottarasphuTolokaH tryaMbako nAgabhUSaNaH ॥ 98॥

अंधकारि मखद्वेषी विष्णुकंधरपातनः ॥ हीनदोषोऽक्षयगुणो दक्षारिः पूषदंतभित्॥ ९९॥

aMdhakAri makhadveSI viSNukaMdharapAtanaH ॥ hInadoSo'kSayaguNo dakSAriH pUSadaMtabhit॥ 99॥

पूर्णः पूरयिता पुण्यः सुकुमारः सुलोचनः ॥ सन्मार्गमप्रियो धूर्त्तः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ १०० ॥

pUrNaH pUrayitA puNyaH sukumAraH sulocanaH ॥ sanmArgamapriyo dhUrttaH puNyakIrtiranAmayaH ॥ 100 ॥

मनोजवस्तीर्थकरो जटिलो नियमेश्वरः ॥ जीवितांतकरो नित्यो वसुरेता वसुप्रदः ॥ १०१ ॥

manojavastIrthakaro jaTilo niyamezvaraH ॥ jIvitAMtakaro nityo vasuretA vasupradaH ॥ 101 ॥

सद्गतिः सिद्धिदः सिद्धिः सज्जातिः खलकंटकः॥ कलाधरो महाकालभूतः सत्यपरायणः ॥ १०२ ॥

sadgatiH siddhidaH siddhiH sajjAtiH khalakaMTakaH॥ kalAdharo mahAkAlabhUtaH satyaparAyaNaH ॥ 102 ॥

लोकलावण्यकर्ता च लोकोत्तरसुखालयः ॥ चंद्रसंजीवनश्शास्ता लोकग्राहो महाधिपः ॥ १०३ ॥

lokalAvaNyakartA ca lokottarasukhAlayaH ॥ caMdrasaMjIvanazzAstA lokagrAho mahAdhipaH ॥ 103 ॥

लोकबंधुर्लोकनाथः कृतज्ञः कृतिभूषितः ॥ अनपायोऽक्षरः कांतः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १०४ ॥

lokabaMdhurlokanAthaH kRtajJaH kRtibhUSitaH ॥ anapAyo'kSaraH kAMtaH sarvazastrabhRtAM varaH ॥ 104 ॥

तेजोमयो श्रुतिधरो लोकमानी घृणार्णवः ॥ शुचिस्मितः प्रसन्नात्मा ह्यजेयो दुरतिक्रमः ॥ १०५ ॥

tejomayo zrutidharo lokamAnI ghRNArNavaH ॥ zucismitaH prasannAtmA hyajeyo duratikramaH ॥ 105 ॥

ज्योतिर्मयो जगन्नाथो निराकारो जलेश्वरः ॥ तुम्बवीणो महाकायो विशोकश्शोकनाशनः ॥ १०६॥

jyotirmayo jagannAtho nirAkAro jalezvaraH ॥ tumbavINo mahAkAyo vizokazzokanAzanaH ॥ 106॥

त्रिलोकपस्त्रिलोकेशः सर्वशुद्धिरधोक्षजः ॥ अव्यक्तलक्षणो देवो व्यक्तोऽव्यक्तो विशांपतिः॥ १०७॥

trilokapastrilokezaH sarvazuddhiradhokSajaH ॥ avyaktalakSaNo devo vyakto'vyakto vizAMpatiH॥ 107॥

परः शिवो वसुर्नासासारो मानधरो यमः ॥ ब्रह्मा विष्णुः प्रजापालो हंसो हंसगतिर्वयः ॥ १०८॥

paraH zivo vasurnAsAsAro mAnadharo yamaH ॥ brahmA viSNuH prajApAlo haMso haMsagatirvayaH ॥ 108॥

वेधा विधाता धाता च स्रष्टा हर्त्ता चतुर्मुखः ॥ कैलासशिखरावासी सर्वावासी सदागति ॥ १०९ ॥

vedhA vidhAtA dhAtA ca sraSTA harttA caturmukhaH ॥ kailAsazikharAvAsI sarvAvAsI sadAgati ॥ 109 ॥

हिरण्यगर्भो द्रुहिणो भूतपालोऽथ भूपतिः ॥ सद्योगी योगविद्योगीवरदो ब्राह्मणप्रिय ॥ ११० ॥

hiraNyagarbho druhiNo bhUtapAlo'tha bhUpatiH ॥ sadyogI yogavidyogIvarado brAhmaNapriya ॥ 110 ॥

देवप्रियो देवनाथो देवको देवचिंतकः ॥ विषमाक्षो विरूपाक्षो वृषदो वृषवर्धनः ॥ १११ ॥

devapriyo devanAtho devako devaciMtakaH ॥ viSamAkSo virUpAkSo vRSado vRSavardhanaH ॥ 111 ॥

निर्ममो निरहंकारो निर्मोहो निरुपद्रवः॥ दर्पहा दर्पदो दृप्तः सर्वार्थपरिवर्त्तकः ॥ ११२॥

nirmamo nirahaMkAro nirmoho nirupadravaH॥ darpahA darpado dRptaH sarvArthaparivarttakaH ॥ 112॥

सहस्रार्चिर्भूतिभूषः स्निग्धाकृतिरदक्षिणः ॥ भूतभव्यभवन्नाथो विभवो भूतिनाशनः ॥ ११३ ॥

sahasrArcirbhUtibhUSaH snigdhAkRtiradakSiNaH ॥ bhUtabhavyabhavannAtho vibhavo bhUtinAzanaH ॥ 113 ॥

अर्थोऽनर्थो महाकोश परकायैकपंडित ॥ निष्कंटकः कृतानंदो निर्व्याजो व्याजमर्दनः ॥ ११४॥

artho'nartho mahAkoza parakAyaikapaMDita ॥ niSkaMTakaH kRtAnaMdo nirvyAjo vyAjamardanaH ॥ 114॥

सत्त्ववान्सात्त्विकः सत्यः कृतस्नेहः कृतागमः ॥ अकंपितो गुणग्राही नैकात्मानैककर्मकृत्॥ ११५॥

sattvavAnsAttvikaH satyaH kRtasnehaH kRtAgamaH ॥ akaMpito guNagrAhI naikAtmAnaikakarmakRt॥ 115॥

सुप्रीतः सुखदः सूक्ष्मः सुकरो दक्षिणानिलः ॥ नंदिस्कंदो धरो धुर्यः प्रकटः प्रीतिवर्धनः ॥ ११६ ॥

suprItaH sukhadaH sUkSmaH sukaro dakSiNAnilaH ॥ naMdiskaMdo dharo dhuryaH prakaTaH prItivardhanaH ॥ 116 ॥

अपराजितः सर्वसहो गोविंदः सत्त्ववाहनः ॥ अधृतः स्वधृतः सिद्धः पूतमूर्तिर्यशोधनः ॥ ११७॥

aparAjitaH sarvasaho goviMdaH sattvavAhanaH ॥ adhRtaH svadhRtaH siddhaH pUtamUrtiryazodhanaH ॥ 117॥

वाराहशृंगधृक् शृंगी बलवानेकनायकः ॥ श्रुतिप्रकाशः श्रुतिमाने कबंधुरनेकधृक् ॥ ११८ ॥

vArAhazRMgadhRk zRMgI balavAnekanAyakaH ॥ zrutiprakAzaH zrutimAne kabaMdhuranekadhRk ॥ 118 ॥

श्रीवत्सलः शिवारंभः शांतभद्रः समो यशः ॥ भूयशो भूषणो भूतिर्भूतिकृद्भूतभावनः ॥ ११९॥

zrIvatsalaH zivAraMbhaH zAMtabhadraH samo yazaH ॥ bhUyazo bhUSaNo bhUtirbhUtikRdbhUtabhAvanaH ॥ 119॥

अकंपो भक्तिकायस्तु कालहानिः कलाविभुः ॥ सत्यव्रती महात्यागी नित्यशांतिपरायणः ॥ १२०॥

akaMpo bhaktikAyastu kAlahAniH kalAvibhuH ॥ satyavratI mahAtyAgI nityazAMtiparAyaNaH ॥ 120॥

परार्थवृत्तिर्वरदो विरक्तस्तु विशारदः॥ शुभदः शुभकर्ता च शुभनामा शुभः स्वयम् ॥ १२१ ॥

parArthavRttirvarado viraktastu vizAradaH॥ zubhadaH zubhakartA ca zubhanAmA zubhaH svayam ॥ 121 ॥

अनर्थितो गुणग्राही ह्यकर्ता कनकप्रभः ॥ स्वभावभद्रो मध्यस्थ शत्रुघ्नो विघ्ननाशनः ॥ १२२॥

anarthito guNagrAhI hyakartA kanakaprabhaH ॥ svabhAvabhadro madhyastha zatrughno vighnanAzanaH ॥ 122॥

शिखंडी कवची शूली जटी मुंडी च कुंडली ॥ अमृत्युः सर्वदृक् सिंहस्तेजोराशिर्महामणिः ॥ १२३ ॥

zikhaMDI kavacI zUlI jaTI muMDI ca kuMDalI ॥ amRtyuH sarvadRk siMhastejorAzirmahAmaNiH ॥ 123 ॥

असंख्येयोऽप्रमेयात्मा वीर्यवान् वीर्यकोविदः ॥ वेद्यश्च वै वियोगात्मा सप्तावरमुनीश्वरः ॥ १२४ ॥

asaMkhyeyo'prameyAtmA vIryavAn vIryakovidaH ॥ vedyazca vai viyogAtmA saptAvaramunIzvaraH ॥ 124 ॥

अनुत्तमो दुराधर्षो मधुरः प्रियदर्शनः ॥ सुरेश स्मरणः सर्वः शब्दः प्रतपतां वरः ॥ १२५ ॥

anuttamo durAdharSo madhuraH priyadarzanaH ॥ sureza smaraNaH sarvaH zabdaH pratapatAM varaH ॥ 125 ॥

कालपक्षः कालकालः सुकृती कृतवासुकिः ॥ महेष्वासो महीभर्ता निष्कलंको विशृंखल॥ १२६॥

kAlapakSaH kAlakAlaH sukRtI kRtavAsukiH ॥ maheSvAso mahIbhartA niSkalaMko vizRMkhala॥ 126॥

द्युमणिस्तरणिर्धन्यः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ विश्वतस्संवृतस्तु व्यूढोरस्को महाभुजः ॥ १२७॥

dyumaNistaraNirdhanyaH siddhidaH siddhisAdhanaH ॥ vizvatassaMvRtastu vyUDhorasko mahAbhujaH ॥ 127॥

सर्वयोनिर्निरातंको नरनारायणप्रियः ॥ निर्लेपो यतिसंगात्मा निर्व्यंगो व्यंगनाशनः ॥ १२८॥

sarvayonirnirAtaMko naranArAyaNapriyaH ॥ nirlepo yatisaMgAtmA nirvyaMgo vyaMganAzanaH ॥ 128॥

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोता व्यासमूर्तिर्निरंकुलः ॥ निरवद्यमयोपायो विद्याराशिश्च सत्कृतः ॥ १२९ ॥

stavyaH stavapriyaH stotA vyAsamUrtirniraMkulaH ॥ niravadyamayopAyo vidyArAzizca satkRtaH ॥ 129 ॥

प्रशांतबुद्धिरक्षुण्णः संग्रहो नित्यसुंदरः ॥ वैयाघ्रधुर्यो धात्रीशः संकल्पः शर्वरीपतिः ॥ १३० ॥

prazAMtabuddhirakSuNNaH saMgraho nityasuMdaraH ॥ vaiyAghradhuryo dhAtrIzaH saMkalpaH zarvarIpatiH ॥ 130 ॥

परमार्थगुरुर्दत्तः सूरिराश्रितवत्सलः ॥ सोमो रसज्ञो रसदः सर्वसत्त्वावलंबनः ॥ १३१॥

paramArthagururdattaH sUrirAzritavatsalaH ॥ somo rasajJo rasadaH sarvasattvAvalaMbanaH ॥ 131॥

एवं नाम्नां सहस्रेण तुष्टाव हि हरं हरिः ॥ प्रार्थयामास शम्भुं वै पूजयामास पंकजः ॥ १३२ ॥

evaM nAmnAM sahasreNa tuSTAva hi haraM hariH ॥ prArthayAmAsa zambhuM vai pUjayAmAsa paMkajaH ॥ 132 ॥

ततः स कौतुकी शम्भुश्चकार चरितं द्विजाः ॥ महाद्भुतं सुखकरं तदेव शृणुतादरात् ॥ १३३ ॥

tataH sa kautukI zambhuzcakAra caritaM dvijAH ॥ mahAdbhutaM sukhakaraM tadeva zRNutAdarAt ॥ 133 ॥