Chapter 20
अध्यायः 20
Koṭirudra Saṃhitā, Chapter 20
Shlokas (67)
+ Add ShlokaKotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 1
॥ सूत उवाच ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भैमशंकरम् ॥ यस्य श्रवणमात्रेण सर्वाभीष्टं लभेन्नरः ॥ १ ॥
॥ sUta uvAca ॥ ataH paraM pravakSyAmi mAhAtmyaM bhaimazaMkaram ॥ yasya zravaNamAtreNa sarvAbhISTaM labhennaraH ॥ 1 ॥
Sūta said:— 1. Hereafter I shall explain the greatness of Bhimeśvara on hearing which alone a man obtains all desires.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 2
कामरूपाभिधे देशे शंकरो लोककाम्यया ॥ अवतीर्णः स्वयं साक्षात्कल्याणसुखभाजनम् ॥ २ ॥
kAmarUpAbhidhe deze zaMkaro lokakAmyayA ॥ avatIrNaH svayaM sAkSAtkalyANasukhabhAjanam ॥ 2 ॥
With a desire to bless the worlds Śiva himself, the receptacle of welfare and happiness, took his incarnation in Kāmarūpa.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 3
यदर्थमवतीर्णोसौ शंकरो लोकशंकरः॥ शृणुतादरतस्तच्च कथयामि मुनीश्वराः॥ ३॥
yadarthamavatIrNosau zaMkaro lokazaMkaraH॥ zRNutAdaratastacca kathayAmi munIzvarAH॥ 3॥
O great sages, I shall tell you why Śiva, the benefactor of the people, took the incarnation. Please listen with respect.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 4
भीमोनाम महोवीर्यो राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः॥ दुःखदस्सर्वभूतानां धर्मध्वंसकरस्सदा॥ ४॥
bhImonAma mahovIryo rAkSaso'bhUtpurA dvijAH॥ duHkhadassarvabhUtAnAM dharmadhvaMsakarassadA॥ 4॥
O brahmins, formerly there was a Rākṣasa of great virility named Bhīma who harassed all living beings and who spoiled virtuous rites always.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 5
कुंभकर्णात्समुत्पन्नः कर्कट्यां सुमहाबलः॥ सह्ये च पर्वते सोऽपि मात्रा वासं चकार ह॥ ५॥
kuMbhakarNAtsamutpannaH karkaTyAM sumahAbalaH॥ sahye ca parvate so'pi mAtrA vAsaM cakAra ha॥ 5॥
This powerful demon was born of Karkaṭī from Kumbhakarṇa. He took up residence on the Sahya mountain along with his mother.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 6
कुंभकर्णे च रामेण हते लोकभयंकरे॥ राक्षसी पुत्रसंयुक्ता सह्येऽतिष्ठत्स्वयं तदा॥ ६॥
kuMbhakarNe ca rAmeNa hate lokabhayaMkare॥ rAkSasI putrasaMyuktA sahye'tiSThatsvayaM tadA॥ 6॥
When Kumbhakarṇa, the terror of the worlds, was killed by Rāma, the ogress remained on the Sahya alone in the company of her son.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 7
स बाल एकदा भीमः कर्कटीं मातरं द्विजाः॥ पप्रच्छ च खलो लोकदुःखदो भीमविक्रमः॥ ७॥
sa bAla ekadA bhImaH karkaTIM mAtaraM dvijAH॥ papraccha ca khalo lokaduHkhado bhImavikramaH॥ 7॥
O brahmins, once Bhīma, the wicked tormentor of the worlds, of terrible exploits, while yet a boy asked his mother Karkaṭī.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 8
भीम उवाच॥ मातर्मे कः पिता कुत्र कथं वैकाकिनी स्थिता॥ ज्ञातुमिच्छामि तत्सर्वं यथार्थं त्वं वदाधुना ॥ ८ ॥
bhIma uvAca॥ mAtarme kaH pitA kutra kathaM vaikAkinI sthitA॥ jJAtumicchAmi tatsarvaM yathArthaM tvaM vadAdhunA ॥ 8 ॥
Bhīma said:— O mother, who is my father? Where is he? How is it that you are living alone? I wish to know everything. Please tell me the truth.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 9
सूत उवाच ॥ एवं पृष्टा तदा तेन पुत्रेण राक्षसी च सा॥ उवाच पुत्रं सा दुष्टा श्रूयतां कथयाम्यहम् ॥ ९ ॥
sUta uvAca ॥ evaM pRSTA tadA tena putreNa rAkSasI ca sA॥ uvAca putraM sA duSTA zrUyatAM kathayAmyaham ॥ 9 ॥
Sūta said:— Asked thus by her son the defiled ogress spoke to her son. Listen, I shall tell you.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 10
कर्कट्युवाच ॥ पिता ते कुम्भकर्णश्च रावणानुज एव च ॥ रामेण मारितस्सोयं भ्रात्रा सह महाबलः ॥ १० ॥
karkaTyuvAca ॥ pitA te kumbhakarNazca rAvaNAnuja eva ca ॥ rAmeNa mAritassoyaM bhrAtrA saha mahAbalaH ॥ 10 ॥
Karkaṭī said:— Your father was Kumbhakarṇa the younger brother of Rāvaṇa. That powerful demon was killed by Rāma along with his brother.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 11
अत्रागतः कदाचिद्वै कुम्भकर्णस्य राक्षसः ॥ मद्भोगं कृतवांस्तात प्रसह्य बलवान्पुरा ॥ ११॥
atrAgataH kadAcidvai kumbhakarNasya rAkSasaH ॥ madbhogaM kRtavAMstAta prasahya balavAnpurA ॥ 11॥
Once that powerful demon Kumbhakarṇa had been here. He caught me forcefully and enjoyed me.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 12
लंकां स गतवान्मां च त्यक्त्वात्रैव महाबलः ॥ मया न दृष्ट्वा सा लंका ह्यत्रैव निवसाम्यहम् ॥ १२ ॥
laMkAM sa gatavAnmAM ca tyaktvAtraiva mahAbalaH ॥ mayA na dRSTvA sA laMkA hyatraiva nivasAmyaham ॥ 12 ॥
That powerful demon left me here itself and returned to Laṅkā. That Laṅkā was not visited by me. I have been staying here alone.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 13
पिता मे कर्कटो नाम माता मे पुष्कसी मता ॥ भर्ता मम विराधो हि रामेण निहतः पुरा ॥ १३ ॥
pitA me karkaTo nAma mAtA me puSkasI matA ॥ bhartA mama virAdho hi rAmeNa nihataH purA ॥ 13 ॥
My father was Karkaṭa and my mother Puṣkasī. My husband Virādha was killed by Rāma.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 14
पित्रोः पार्श्वे स्थिता चाहं निहते स्वामिनि प्रिये ॥ पितरौ मे मृतौ चात्र ऋषिणा भस्मसात्कृतौ ॥ १४ ॥
pitroH pArzve sthitA cAhaM nihate svAmini priye ॥ pitarau me mRtau cAtra RSiNA bhasmasAtkRtau ॥ 14 ॥
When my husband was killed I stayed with my parents. My parents are dead now, reduced to ashes by a certain sage.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 15
भक्षणार्थं गतौ तत्र कुद्धेन सुमहात्मना॥ सुतीक्ष्णेन सुतपसाऽगस्त्यशिष्येण वै तदा॥ १५॥
bhakSaNArthaM gatau tatra kuddhena sumahAtmanA॥ sutIkSNena sutapasA'gastyaziSyeNa vai tadA॥ 15॥
When they had been there for food, the infuriated disciple of Agastya, the noble Sutīkṣṇa of good penance reduced them to ashes.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 16
साऽहमेकाकिनी जाता दुःखिता पर्वते पुरा॥ निवसामि स्म दुःखार्ता निरालंबा निराश्रया॥ १६॥
sA'hamekAkinI jAtA duHkhitA parvate purA॥ nivasAmi sma duHkhArtA nirAlaMbA nirAzrayA॥ 16॥
That was why I happened to be alone on this mountain, miserable and helpless.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 17
एतस्मिन्समये ह्यत्र राक्षसो रावणानुजः॥ आगत्य कृतवान्संगं मां विहाय गतो हि सः॥ १७॥
etasminsamaye hyatra rAkSaso rAvaNAnujaH॥ Agatya kRtavAnsaMgaM mAM vihAya gato hi saH॥ 17॥
It was during this period that Kumbhakarṇa the younger brother of Rāvaṇa came here and had his sexual intercourse with me. He left me alone and went away.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 18
ततस्त्वं च समुत्पन्नो महाबलपराक्रमः॥ अवलंब्य पुनस्त्वां च कालक्षेपं करोम्यहम्॥ १७॥
tatastvaM ca samutpanno mahAbalaparAkramaH॥ avalaMbya punastvAM ca kAlakSepaM karomyaham॥ 17॥
You were born after that. You have great strength and exploit. Depending on you I spend my days here.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 19
सूत उवाच॥ इति श्रुत्वा वचस्तस्या भीमो भीमपराक्रमः॥ कुद्धश्च चिंतयामास किं करोमि हरिं प्रति॥ १९॥
sUta uvAca॥ iti zrutvA vacastasyA bhImo bhImaparAkramaH॥ kuddhazca ciMtayAmAsa kiM karomi hariM prati॥ 19॥
Sūta said:— On hearing this, Bhīma of terrible exploits was angry and thought “What am I to do against Viṣṇu?
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 20
पितानेन हतो मे हि तथा मातामहो ह्यपि॥ विराधश्च हतोऽनेन दुःखं बहुतरं कृतम्॥ २० ॥
pitAnena hato me hi tathA mAtAmaho hyapi॥ virAdhazca hato'nena duHkhaM bahutaraM kRtam॥ 20 ॥
My father was killed by him and so my grand parents. Virādha too was killed by him. Many miseries have been inflicted on us.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 21
तत्पुत्रोहं भवेयं चेद्धरिं तं पीडयाम्यहम्॥ इति कृत्वा मतिं भीमस्तपस्तप्तुं महद्ययौ॥ २१॥
tatputrohaM bhaveyaM ceddhariM taM pIDayAmyaham॥ iti kRtvA matiM bhImastapastaptuM mahadyayau॥ 21॥
If I am the true son of my mother I shall surely harass Viṣṇu. Thinking thus Bhīma went to perform a great penance.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 22
ब्रह्माणां च समुद्दिश्य वर्षाणां च सहस्रकम् ॥ मनसा ध्यानमाश्रित्य तपश्चक्रे महत्तदा॥ २२॥
brahmANAM ca samuddizya varSANAM ca sahasrakam ॥ manasA dhyAnamAzritya tapazcakre mahattadA॥ 22॥
With Brahmā as the goal of his meditation he performed a great penance for a thousand years.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 23
ऊर्ध्वबाहुश्चैकपादस्सूर्य्ये दृष्टिं दधत्पुरा॥ संस्थितस्स बभूवाथ भीमो राक्षसपुत्रकः ॥ २३॥
UrdhvabAhuzcaikapAdassUryye dRSTiM dadhatpurA॥ saMsthitassa babhUvAtha bhImo rAkSasaputrakaH ॥ 23॥
He kept his arms lifted up; he stood on a single foot. He fixed his vision at the sun. Bhīma the son of Kumbhakarṇa remained like this.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 24
शिरसस्तस्य संजातं तेजः परमदारुणम् ॥ तेन दग्धास्तदा देवा ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ २४ ॥
zirasastasya saMjAtaM tejaH paramadAruNam ॥ tena dagdhAstadA devA brahmANaM zaraNaM yayuH ॥ 24 ॥
A terrible fiery splendour arose from his head. Scorched by it the gods sought refuge in Brahmā.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 25
प्रणम्य वेधसं भक्त्या तुष्टुवुर्विविधैः स्तवैः ॥ दुःखं निवेदयांचकुर्ब्रह्मणे ते सवासवाः ॥ २५ ॥
praNamya vedhasaM bhaktyA tuSTuvurvividhaiH stavaiH ॥ duHkhaM nivedayAMcakurbrahmaNe te savAsavAH ॥ 25 ॥
The gods including Indra bowed to Brahmā with devotion and eulogised him with different hymns. They mentioned their miserable plight to him.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 26
देवा ऊचुः ॥ ब्रह्मन्वै रक्षसस्तेजो लोकान्पीडितुमुद्यतम् ॥ यत्प्रार्थ्यते च दुष्टेन तत्त्वं देहि वरं विधे ॥ २६॥
devA UcuH ॥ brahmanvai rakSasastejo lokAnpIDitumudyatam ॥ yatprArthyate ca duSTena tattvaM dehi varaM vidhe ॥ 26॥
The gods said:— O Brahmā, the fiery splendour of the demon has risen to harass the worlds. O Brahmā, grant the boon to this wicked Rākṣasa.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 27
नोचेदद्य वयं दग्धास्तीव्रतत्तेजसा पुनः ॥ यास्यामस्संक्षयं सर्वे तस्मात्तं देहि प्रार्थितम् ॥ २७ ॥
nocedadya vayaM dagdhAstIvratattejasA punaH ॥ yAsyAmassaMkSayaM sarve tasmAttaM dehi prArthitam ॥ 27 ॥
If not, we shall be scorched by his terrible fiery splendour and court ruin. Hence grant him his prayer.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 28
सूत उवाच ॥ इति तेषां वचश्श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ जगाम च वरं दातुं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ २८ ॥
sUta uvAca ॥ iti teSAM vacazzrutvA brahmA lokapitAmahaH ॥ jagAma ca varaM dAtuM vacanaM cedamabravIt ॥ 28 ॥
Sūta said:- On hearing their words, Brahmā the grandfather of the universe went there to grant him the boon and spoke thus.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 29
ब्रह्मोवाच ॥ प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते ॥ इति श्रुत्वा विधेर्वाक्यमब्रवीद्राक्षसो हि सः ॥ २९ ॥
brahmovAca ॥ prasanno'smi varaM brUhi yatte manasi vartate ॥ iti zrutvA vidhervAkyamabravIdrAkSaso hi saH ॥ 29 ॥
Brahmā said:— “I am delighted with you. Mention the boon you desire in your mind.” On hearing the words of Brahmā the Rākṣasa said.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 30
भीम उवाच ॥ यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वर स्त्वया ॥ अतुलं च बलं मेऽद्य देहि त्वं कमलासन ॥ ३० ॥
bhIma uvAca ॥ yadi prasanno deveza yadi deyo vara stvayA ॥ atulaM ca balaM me'dya dehi tvaM kamalAsana ॥ 30 ॥
Brahmā said:— O lord of gods, if you are delighted, if a boon is to be granted by you, O Lotus-seated one, grant me unequalled strength.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 31
सूत उवाच ॥ इत्युक्त्वा तु नमश्चक्रे ब्रह्मणे स हि राक्षसः ॥ ब्रह्मा चापि तदा तस्मै वरं दत्त्वा गृहं ययौ॥ ३१॥
sUta uvAca ॥ ityuktvA tu namazcakre brahmaNe sa hi rAkSasaH ॥ brahmA cApi tadA tasmai varaM dattvA gRhaM yayau॥ 31॥
Sūta said:— After saying this, the Rākṣasa made obeisance to Brahmā. After granting him the boon, Brahmā returned to his abode.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 32
राक्षसो गृहमागत्य ब्रह्माप्तातिबलस्तदा ॥ मातरं प्रणिपत्याशु स भीमः प्राह गर्ववान्॥ ३२॥
rAkSaso gRhamAgatya brahmAptAtibalastadA ॥ mAtaraM praNipatyAzu sa bhImaH prAha garvavAn॥ 32॥
The Rākṣasa Bhīma who acquired great strength from Brahmā returned to his house puffed up with pride. After bowing to his mother he said.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 33
भीम उवाच ॥ पश्य मातर्बलं मेऽद्य करोमि प्रलयं महत् ॥ देवानां शक्रमुख्यानां हरेर्वै तत्सहायिनः ॥ ३३ ॥
bhIma uvAca ॥ pazya mAtarbalaM me'dya karomi pralayaM mahat ॥ devAnAM zakramukhyAnAM harervai tatsahAyinaH ॥ 33 ॥
Brahmā said:— O mother, observe my strength. I shall work up a havoc among the gods including their chief Indra and also Viṣṇu who goes to help them.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 34
॥ सूत उवाच ॥ इत्युक्त्वा प्रथमं भीमो जिग्ये देवान्सवासवान् ॥ स्थानान्निस्सारयामास स्वात्स्वात्तान्भीमविक्रमः ॥ ३४ ॥
॥ sUta uvAca ॥ ityuktvA prathamaM bhImo jigye devAnsavAsavAn ॥ sthAnAnnissArayAmAsa svAtsvAttAnbhImavikramaH ॥ 34 ॥
After saying this, Bhīma of terrible exploit conquered the gods including Indra at the outset and ousted them from their respective positions.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 35
ततो जिग्ये हरिं युद्धे प्रार्थितं निर्जरैरपि ॥ ततो जेतुं रसां दैत्यः प्रारंभं कृतवान्मुदा ॥ ३५ ॥
tato jigye hariM yuddhe prArthitaM nirjarairapi ॥ tato jetuM rasAM daityaH prAraMbhaM kRtavAnmudA ॥ 35 ॥
Then in a battle he conquered Viṣṇu respected even by the gods. Then joyously the Rākṣasa began to conquer the earth.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 36
पुरा सुदक्षिणां तत्र कामरूपेश्वरं प्रभुम् ॥ जेतुं गतस्ततस्तेन युद्धमासीद्भयंकरम् ॥ ३६ ॥
purA sudakSiNAM tatra kAmarUpezvaraM prabhum ॥ jetuM gatastatastena yuddhamAsIdbhayaMkaram ॥ 36 ॥
At first he went to conquer Sudakṣiṇa, the king of Kāmarūpa. Then he fought a terrible battle with him.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 37
भीमोऽथ तं महाराजं प्रभावाद्ब्रह्मणोऽसुरः ॥ जिग्ये वरप्रभावेण महावीरं शिवाश्रयम्॥ ३७॥
bhImo'tha taM mahArAjaM prabhAvAdbrahmaNo'suraH ॥ jigye varaprabhAveNa mahAvIraM zivAzrayam॥ 37॥
Thanks to the powers of Brahmā and that of the boon, the Asura Bhīma conquered that great king though he was a great hero and had the support of Śiva.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 38
स हि जित्वा ततस्तं च कामरूपेश्वरं प्रभुम् ॥ बबंध ताडयामास भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३८ ॥
sa hi jitvA tatastaM ca kAmarUpezvaraM prabhum ॥ babaMdha tADayAmAsa bhImo bhImaparAkramaH ॥ 38 ॥
After conquering the lord of Kāmarūpa, Bhīma of terrible exploit bound him and struck him.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 39
गृहीतं तस्य सर्वस्वं राज्यं सोपस्करं द्विजाः ॥ तेन भीमेन दुष्टेन शिवदासस्य भूपतेः ॥ ३९ ॥
gRhItaM tasya sarvasvaM rAjyaM sopaskaraM dvijAH ॥ tena bhImena duSTena zivadAsasya bhUpateH ॥ 39 ॥
O brahmins, all that belonged to that king who was a servant of Śiva, including his kingdom and its adjuncts was seized by that wicked Bhīma.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 40
राजा चापि सुधर्मिष्ठः प्रियधर्मो हरप्रियः ॥ गृहीतो निगडैस्तेन ह्येकांते स्थापितश्च सः ॥ ४० ॥
rAjA cApi sudharmiSThaH priyadharmo harapriyaH ॥ gRhIto nigaDaistena hyekAMte sthApitazca saH ॥ 40 ॥
The virtuous king, fond of sacred rites, a favourite of Śiva, was bound with fetters and imprisoned in an isolated cell.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 41
तत्र तेन तदा कृत्वा पार्थिवीं मूर्तिमुत्तमाम् ॥ भजनं च शिवस्यैव प्रारब्धी प्रियकाम्यया ॥ ४१ ॥
tatra tena tadA kRtvA pArthivIM mUrtimuttamAm ॥ bhajanaM ca zivasyaiva prArabdhI priyakAmyayA ॥ 41 ॥
There the captive monarch made an excellent earthen idol of Śiva and started its worship with a desire for pleasant results.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 42
गंगायास्तवनं तेन बहुधा च तदा कृतम् ॥ मानसं स्नानकर्मादि कृत्वा शंकरपूजनम् ॥ ४२ ॥
gaMgAyAstavanaM tena bahudhA ca tadA kRtam ॥ mAnasaM snAnakarmAdi kRtvA zaMkarapUjanam ॥ 42 ॥
He eulogised Gaṅgā in various ways. He performed the rites of ablutions and the worship of Śiva.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 43
पार्थिवेन विधानेन चकार नृपसत्तमः ॥ तद्ध्यानं च यथा स्याद्वै कृत्वा च विधिपूर्वकम् ॥ ४३ ॥
pArthivena vidhAnena cakAra nRpasattamaH ॥ taddhyAnaM ca yathA syAdvai kRtvA ca vidhipUrvakam ॥ 43 ॥
He performed meditation duly in accordance with the rules prescribed for the worship of earthen idols.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 44
प्रणिपातैस्तथा स्तोत्रैर्मुद्रासन पुरस्सरम् ॥ कृत्वा हि सकलं तच्च स भेजे शंकरं मुदा ॥ ४४ ॥
praNipAtaistathA stotrairmudrAsana purassaram ॥ kRtvA hi sakalaM tacca sa bheje zaMkaraM mudA ॥ 44 ॥
He joyously worshipped Śiva after performing obeisances, prayers and the like with the mystic signs and poses.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 45
पंचाक्षरमयीं विद्यां जजाप प्रणवान्विताम् ॥ नान्यत्कार्यं स वै कर्तुं लब्धवानन्तरं तदा ॥ ४५ ॥
paMcAkSaramayIM vidyAM jajApa praNavAnvitAm ॥ nAnyatkAryaM sa vai kartuM labdhavAnantaraM tadA ॥ 45 ॥
He repeated the japas of the five-syllabled mantra with the Praṇava prefixed. He did not get any leisure to do any thing else.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 46
तत्पत्नी च तदा साध्वी दक्षिणा नाम विश्रुता ॥ निधानं पार्थिवं प्रीत्या चकार नृपवल्लभा ॥ ४६ ॥
tatpatnI ca tadA sAdhvI dakSiNA nAma vizrutA ॥ nidhAnaM pArthivaM prItyA cakAra nRpavallabhA ॥ 46 ॥
The king’s beloved wife, the chaste lady, famous as Dakṣiṇā performed the worship of the earthen idol with pleasure.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 47
दंपती त्वेकभावेन शंकरं भक्तशंकरम् ॥ भेजाते तत्र तौ नित्यं शिवाराधनतत्परौ ॥ ४७ ॥
daMpatI tvekabhAvena zaMkaraM bhaktazaMkaram ॥ bhejAte tatra tau nityaM zivArAdhanatatparau ॥ 47 ॥
The couple, devoutly engaged in the propitiation of Śiva worshipped the deity, the benefactor of the devotees with single-mindedness.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 48
राक्षसो यज्ञकर्मादि वरदर्प विमोहितः ॥ लोपयामास तत्सर्वं मह्यं वै दीयतामिति ॥ ४८॥
rAkSaso yajJakarmAdi varadarpa vimohitaH ॥ lopayAmAsa tatsarvaM mahyaM vai dIyatAmiti ॥ 48॥
But the Rākṣasa deluded by the arrogance due to the boon spoiled all sacrificial rites saying, “Let the offerings be made to me.”
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 49
बहुसैन्यसमायुक्तो राक्षसानां दुरात्मनाम ॥ चकार वसुधां सर्वां स्ववशे चर्षिसत्तमाः ॥ ४९ ॥
bahusainyasamAyukto rAkSasAnAM durAtmanAma ॥ cakAra vasudhAM sarvAM svavaze carSisattamAH ॥ 49 ॥
O excellent sages, with a huge army of wicked Rākṣasas he put the entire earth under his control.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 50
वेदधर्मं शास्त्रधर्मं स्मृतिधर्मं पुराणजम् ॥ लोपयित्वा च तत्सर्वं बुभुजे स्वयमूर्जितः ॥ ५० ॥
vedadharmaM zAstradharmaM smRtidharmaM purANajam ॥ lopayitvA ca tatsarvaM bubhuje svayamUrjitaH ॥ 50 ॥
Defiling the Vedic rites and the sacred rituals of Śāstras, Smṛtis and Purāṇas, the powerful demon enjoyed everything himself.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 51
देवाश्च पीडितास्तेन सशक्रा ऋषयस्तथा ॥ अत्यन्तं दुःखमापन्ना लोकान्निस्सारिता द्विजाः ॥ ५१ ॥
devAzca pIDitAstena sazakrA RSayastathA ॥ atyantaM duHkhamApannA lokAnnissAritA dvijAH ॥ 51 ॥
The gods including Indra were harassed by him. The sages were subjected to misery, Brahmins were ousted from the world.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 52
ते ततो विकलास्सर्वे सवासवसुरर्षयः ॥ ब्रह्मविष्णू पुरोधाय शंकरं शरणं ययुः ॥ ५२ ॥
te tato vikalAssarve savAsavasurarSayaH ॥ brahmaviSNU purodhAya zaMkaraM zaraNaM yayuH ॥ 52 ॥
Then the dejected gods and sages including Indra, with Brahmā and Viṣṇu at their head, sought refuge in Śiva.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 53
स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकैश्च शंकरं लोक शंकरम् ॥ प्रसन्नं कृतवंतस्ते महाकोश्यास्तटे शुभे ॥ ५३ ॥
stutvA stotrairanekaizca zaMkaraM loka zaMkaram ॥ prasannaM kRtavaMtaste mahAkozyAstaTe zubhe ॥ 53 ॥
On the auspicious banks of the Mahākośī they delighted Śiva, the benefactor of the worlds after eulogising him with various prayers.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 54
कृत्वा च पार्थिवीं मूर्तिं पूजयित्वा विधानतः ॥ तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्नमस्कारादिभिः क्रमात् ॥ ५४ ॥
kRtvA ca pArthivIM mUrtiM pUjayitvA vidhAnataH ॥ tuSTuvurvividhaiH stotrairnamaskArAdibhiH kramAt ॥ 54 ॥
They made the earthen idol and performed worship in accordance with the rules and eulogised him with different prayers and obeisances duly.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 55
एवं स्तुतस्तदा शंभुर्देवानां स्तवनादिभिः ॥ सुप्रसन्नतरो भूत्वा तान्सुरानिदमब्रवीत् ॥ ५५ ॥
evaM stutastadA zaMbhurdevAnAM stavanAdibhiH ॥ suprasannataro bhUtvA tAnsurAnidamabravIt ॥ 55 ॥
Thus eulogised by means of prayers, by the gods, Śiva was much delighted and spoke to the gods.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 56
शिव उवाच ॥ हे हरे हे विधे देवा ऋषयश्चाखिला अहम् ॥ प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूत किं कार्यं करवाणि वः ॥ ५६ ॥
ziva uvAca ॥ he hare he vidhe devA RSayazcAkhilA aham ॥ prasannosmi varaM brUta kiM kAryaM karavANi vaH ॥ 56 ॥
Śiva said:— O Viṣṇu, O Brahmā, O gods, O sages, I am delighted, mention the boon you wish to have. What shall I do for you?
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 57
सूत उवाच ॥ इत्युक्ते च तदा तेन शिवेन वचने द्विजाः ॥ सुप्रणम्य करौ बद्ध्वा देवः ऊचुश्शिवं तदा ॥ ५७ ॥
sUta uvAca ॥ ityukte ca tadA tena zivena vacane dvijAH ॥ supraNamya karau baddhvA devaH UcuzzivaM tadA ॥ 57 ॥
Sūta said:— O brahmins, when these words were mentioned by Śiva, the gods spoke to Śiva after bowing to him with palms joined in reverence.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 58
देवा ऊचुः ॥ सर्वं जानासि देवेश सर्वेषां मनसि स्थितम् ॥ अन्तर्यामी च सर्वस्य नाज्ञातं विद्यते तव ॥ ५८ ॥
devA UcuH ॥ sarvaM jAnAsi deveza sarveSAM manasi sthitam ॥ antaryAmI ca sarvasya nAjJAtaM vidyate tava ॥ 58 ॥
The gods said:— O lord of gods, you know everything in the mind of others. You are the immanent soul. There is nothing unknown to you.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 59
तथापि श्रूयतां नाथ स्वदुःखं ब्रूमहे वयम् ॥ त्वदाज्ञया महादेव कृपादृष्ट्या विलोकय ॥ ५९ ॥
tathApi zrUyatAM nAtha svaduHkhaM brUmahe vayam ॥ tvadAjJayA mahAdeva kRpAdRSTyA vilokaya ॥ 59 ॥
Still at your behest, O lord, we shall mention our grief. Be pleased to hear. O lord, look at us with your merciful eye.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 60
राक्षसः कर्कटीपुत्रः कुंभकर्णोद्भवो बली ॥ पीडयत्यनिशं देवान्ब्रह्मदत्तवरोर्जितः ॥ ६० ॥
rAkSasaH karkaTIputraH kuMbhakarNodbhavo balI ॥ pIDayatyanizaM devAnbrahmadattavarorjitaH ॥ 60 ॥
The Rākṣasa, the powerful son of Karkaṭī, begot by Kumbhakarṇa, harasses the gods always, with his strength enhanced by the boon granted by Brahmā.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 61
तमिमं जहि भीमाह्वं राक्षसं दुःखदायकम् ॥ कृपां कुरु महेशान विलंबं न कुरु प्रभो ॥ ६१ ॥
tamimaM jahi bhImAhvaM rAkSasaM duHkhadAyakam ॥ kRpAM kuru mahezAna vilaMbaM na kuru prabho ॥ 61 ॥
Please kill this Rākṣasa who causes much misery. O great lord, be merciful. O lord, do not delay.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 62
सूत उवाच ॥ इत्युक्तस्तु सुरैस्सर्वैश्शंभुवें भक्तवत्सलः ॥ वधं तस्य करिष्यामीत्युक्त्वा देवांस्ततोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥
sUta uvAca ॥ ityuktastu suraissarvaizzaMbhuveM bhaktavatsalaH ॥ vadhaM tasya kariSyAmItyuktvA devAMstato'bravIt ॥ 62 ॥
Sūta said:— Thus requested by the gods, Śiva favourably disposed to his devotees said—“I shall slay him.” He then spoke to the gods.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 63
शंभुरुवाच ॥ कामरूपेश्वरो राजा मदीयो भक्त उत्तमः ॥ तस्मै ब्रूतेति वै देवाः कार्य्यं शीघ्रं भविष्यति ॥ ६३ ॥
zaMbhuruvAca ॥ kAmarUpezvaro rAjA madIyo bhakta uttamaH ॥ tasmai brUteti vai devAH kAryyaM zIghraM bhaviSyati ॥ 63 ॥
Śiva said:— The king of Kāmarūpa is my excellent devotee. O gods, tell him that his task will soon be accomplished by me.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 64
सुदक्षिण महाराज काम रूपेश्वर प्रभो ॥ मद्भक्तस्त्वं विशेषेण कुरु मद्भजनं रतेः ॥ ६४ ॥
sudakSiNa mahArAja kAma rUpezvara prabho ॥ madbhaktastvaM vizeSeNa kuru madbhajanaM rateH ॥ 64 ॥
The great king Sudakṣiṇa, lord of Kāmarūpa, is a special devotee of mine. Let him continue my worship interestedly.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 65
दैत्यं भीमाह्वयं दुष्टं ब्रह्मप्राप्तवरोर्जितम् ॥ हनिष्यामि न संदेहस्त्वत्तिरस्कारकारिणम् ॥ ६५ ॥
daityaM bhImAhvayaM duSTaM brahmaprAptavarorjitam ॥ haniSyAmi na saMdehastvattiraskArakAriNam ॥ 65 ॥
I shall kill Bhīma who is wicked, whose power is enhanced by the boon granted by Brahmā and who has insulted you.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 66
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 66
॥ सूत उवाच ॥ अथ ते निर्जरास्सर्वे तत्र गत्वा मुदान्विताः ॥ तस्मै महानृपायोचुर्यदुक्तं शंभुना च तत् ॥ ६६ ॥
॥ sUta uvAca ॥ atha te nirjarAssarve tatra gatvA mudAnvitAH ॥ tasmai mahAnRpAyocuryaduktaM zaMbhunA ca tat ॥ 66 ॥
Sūta said:— Then the gods went there. The delighted gods informed the great king what lord Śiva had said.
Kotirudra-samhita - Chapter 20 - Verse 67
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 67
तमित्युक्त्वा च वै देवा आनंदं परमं गताः ॥ महर्षयश्च ते सर्वे ययुश्शीप्रं निजाश्रमान् ॥ ६७ ॥
tamityuktvA ca vai devA AnaMdaM paramaM gatAH ॥ maharSayazca te sarve yayuzzIpraM nijAzramAn ॥ 67 ॥
After informing him thus, the gods were highly delighted. The sages then returned to their respective abodes.