सूत उवाच ॥ श्रीमतीक्ष्वाकुवंशे हि राजा परमधार्मिकः ॥ आसीन्मित्रसहो नाम श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम् ॥ १ ॥

sUta uvAca ॥ zrImatIkSvAkuvaMze hi rAjA paramadhArmikaH ॥ AsInmitrasaho nAma zreSThassarvadhanuSmatAm ॥ 1 ॥

तस्य राज्ञः सुधर्मिष्ठा मदयन्ती प्रिया शुभा॥ दमयन्ती नलस्येव बभूव विदिता सती ॥ २ ॥

tasya rAjJaH sudharmiSThA madayantI priyA zubhA॥ damayantI nalasyeva babhUva viditA satI ॥ 2 ॥

स एकदा हि मृगयास्नेही मित्रसहो नृपः ॥ महद्बलेन संयुक्तो जगाम गहनं वनम् ॥ ३ ॥

sa ekadA hi mRgayAsnehI mitrasaho nRpaH ॥ mahadbalena saMyukto jagAma gahanaM vanam ॥ 3 ॥

विहरंस्तत्र स नृपः कमठाह्वं निशाचरम् ॥ निजघान महादुष्टं साधुपीडाकरं खलम् ॥ ४ ॥

viharaMstatra sa nRpaH kamaThAhvaM nizAcaram ॥ nijaghAna mahAduSTaM sAdhupIDAkaraM khalam ॥ 4 ॥

अथ तस्यानुजः पापी जयेयं छद्मनैव तम्॥ मत्वा जगाम नृपतेरन्तिक च्छद्मकारकः ॥ ५॥

atha tasyAnujaH pApI jayeyaM chadmanaiva tam॥ matvA jagAma nRpaterantika cchadmakArakaH ॥ 5॥

तं विनम्राकृतिं दृष्ट्वा भृत्यतां कर्तुमागतम्॥ चक्रे महानसाध्यक्षमज्ञानात्स महीपतिः॥ ६॥

taM vinamrAkRtiM dRSTvA bhRtyatAM kartumAgatam॥ cakre mahAnasAdhyakSamajJAnAtsa mahIpatiH॥ 6॥

अथ तस्मिन्वने राजा कियत्कालं विहृत्य सः ॥ निवृत्तो मृगयां हित्वा स्वपुरीमाययौ मुदा ॥ ७ ॥

atha tasminvane rAjA kiyatkAlaM vihRtya saH ॥ nivRtto mRgayAM hitvA svapurImAyayau mudA ॥ 7 ॥

पितुः क्षयाहे सम्प्राप्ते निमंत्र्य स्वगुरुं नृपः ॥ वसिष्ठं गृहमानिन्ये भोजयामास भक्तितः ॥ ८॥

pituH kSayAhe samprApte nimaMtrya svaguruM nRpaH ॥ vasiSThaM gRhamAninye bhojayAmAsa bhaktitaH ॥ 8॥

रक्षसा सूदरूपेण संमिश्रितनरामिषम् ॥ शाकामिषं पुरः क्षिप्तं दृष्ट्वा गुरुरथाब्रवीत् ॥ ९ ॥

rakSasA sUdarUpeNa saMmizritanarAmiSam ॥ zAkAmiSaM puraH kSiptaM dRSTvA gururathAbravIt ॥ 9 ॥

गुरुरुवाच ॥ धिक् त्वां नरामिषं राजंस्त्वयैतच्छद्मकारिणा ॥ खलेनोपहृतं मह्यं ततो रक्षो भविष्यसि ॥ १० ॥

gururuvAca ॥ dhik tvAM narAmiSaM rAjaMstvayaitacchadmakAriNA ॥ khalenopahRtaM mahyaM tato rakSo bhaviSyasi ॥ 10 ॥

रक्षःकृतं च विज्ञाय तदैवं स गुरुस्तदा ॥ पुनर्विमृश्य तं शापं चकार द्वादशाब्दिकम् ॥ ११ ॥

rakSaHkRtaM ca vijJAya tadaivaM sa gurustadA ॥ punarvimRzya taM zApaM cakAra dvAdazAbdikam ॥ 11 ॥

स राजानुचितं शापं विज्ञाय क्रोधमूर्छितः ॥ जलांजलिं समादाय गुरुं शप्तुं समुद्यतः ॥ १२ ॥

sa rAjAnucitaM zApaM vijJAya krodhamUrchitaH ॥ jalAMjaliM samAdAya guruM zaptuM samudyataH ॥ 12 ॥

तदा च तत्प्रिया साध्वी मदयन्ती सुधर्मिणी ॥ पतित्वा पादयोस्तस्य शापं तं हि न्यवारयत् ॥ १३ ॥

tadA ca tatpriyA sAdhvI madayantI sudharmiNI ॥ patitvA pAdayostasya zApaM taM hi nyavArayat ॥ 13 ॥

ततो निवृत्तशापस्तु तस्या वचनगौरवात् ॥ तत्याज पादयोरंभः पादौ कल्मषतां गतौ ॥ १४ ॥

tato nivRttazApastu tasyA vacanagauravAt ॥ tatyAja pAdayoraMbhaH pAdau kalmaSatAM gatau ॥ 14 ॥

ततःप्रभृति राजाभूत्स लोकेस्मिन्मुनीश्वराः ॥ कल्मषांघ्रिरिति ख्यातः प्रभावात्तज्जलस्य हि ॥ १५ ॥

tataHprabhRti rAjAbhUtsa lokesminmunIzvarAH ॥ kalmaSAMghririti khyAtaH prabhAvAttajjalasya hi ॥ 15 ॥

राजा मित्रसहः शापाद्गुरो ऋषिवरस्य हि ॥ बभूव राक्षसो घोरो हिंसको वनगोचरः ॥ १६॥

rAjA mitrasahaH zApAdguro RSivarasya hi ॥ babhUva rAkSaso ghoro hiMsako vanagocaraH ॥ 16॥

स बिभ्रद्राक्षसं रूपं कालान्तकयमोपमम् ॥ चखाद विविधाञ्जंतून्मानुषादीन्वनेचरः ॥ १७ ॥

sa bibhradrAkSasaM rUpaM kAlAntakayamopamam ॥ cakhAda vividhAJjaMtUnmAnuSAdInvanecaraH ॥ 17 ॥

स कदाचिद्वने क्वापि रममाणौ किशोरकौ ॥ अपश्यदन्तकाकारो नवोढौ मुनिदम्पती ॥ १८ ॥

sa kadAcidvane kvApi ramamANau kizorakau ॥ apazyadantakAkAro navoDhau munidampatI ॥ 18 ॥

राक्षसः स नराहारः किशोरं मुनिनन्दनम् ॥ जग्धुं जग्राह शापार्त्तो व्याघ्रो मृगशिशुं यथा ॥ १९ ॥

rAkSasaH sa narAhAraH kizoraM muninandanam ॥ jagdhuM jagrAha zApArtto vyAghro mRgazizuM yathA ॥ 19 ॥

कुक्षौ गृहीतं भर्तारं दृष्ट्वा भीता च तत्प्रिया॥ सा चक्रे प्रार्थनं तस्मै वदंती करुणं वचः ॥ २० ॥

kukSau gRhItaM bhartAraM dRSTvA bhItA ca tatpriyA॥ sA cakre prArthanaM tasmai vadaMtI karuNaM vacaH ॥ 20 ॥

प्रार्थ्यमानोऽपि बहुशः पुरुषादः स निर्घृणः॥ चखाद शिर उत्कृत्य विप्रसूनोर्दुराशयः॥ २१॥

prArthyamAno'pi bahuzaH puruSAdaH sa nirghRNaH॥ cakhAda zira utkRtya viprasUnordurAzayaH॥ 21॥

अथ साध्वी च सा दीना विलप्य भृशदुःखिता॥ आहृत्य भर्तुरस्थीनि चितां चक्रे किलोल्बणाम् ॥ २२॥

atha sAdhvI ca sA dInA vilapya bhRzaduHkhitA॥ AhRtya bharturasthIni citAM cakre kilolbaNAm ॥ 22॥

भर्तारमनुगच्छन्ती संविशंती हुताशनम्॥ राजानं राक्षसाकारं सा शशाप द्विजाङ्गना ॥ २३॥

bhartAramanugacchantI saMvizaMtI hutAzanam॥ rAjAnaM rAkSasAkAraM sA zazApa dvijAGganA ॥ 23॥

अद्यप्रभृति नारीषु यदा त्वं संगतो भवेः ॥ तदा मृतिस्तवेत्युक्त्वा विवेश ज्वलनं सती ॥ २४ ॥

adyaprabhRti nArISu yadA tvaM saMgato bhaveH ॥ tadA mRtistavetyuktvA viveza jvalanaM satI ॥ 24 ॥

ज्ञात्वा विप्रसतीशापं मदयन्ती रतिप्रियम् ॥ पतिं निवारयामास वैधव्यादतिबिभ्यती ॥ २६ ॥

jJAtvA viprasatIzApaM madayantI ratipriyam ॥ patiM nivArayAmAsa vaidhavyAdatibibhyatI ॥ 26 ॥

अनपत्यो विनिर्विण्णो राज्यभोगेषु पार्थिवः ॥ विसृज्य सकलां लक्ष्मीं वनमेव जगाम ह ॥ २७ ॥

anapatyo vinirviNNo rAjyabhogeSu pArthivaH ॥ visRjya sakalAM lakSmIM vanameva jagAma ha ॥ 27 ॥

स्वपृष्ठतः समायान्तीं ब्रह्महत्यां सुदुःखदाम् ॥ ददर्श विकटाकारां तर्जयन्ती मुहुर्मुहुः ॥ २८ ॥

svapRSThataH samAyAntIM brahmahatyAM suduHkhadAm ॥ dadarza vikaTAkArAM tarjayantI muhurmuhuH ॥ 28 ॥

तस्या निर्भद्रमन्विच्छन् राजा निर्विण्णमानसः ॥ चकार नानोपायान्स जपव्रतमखादिकान् ॥ २९ ॥

tasyA nirbhadramanvicchan rAjA nirviNNamAnasaH ॥ cakAra nAnopAyAnsa japavratamakhAdikAn ॥ 29 ॥

नानोपायैर्यदा राज्ञस्तीर्थस्नानादिभिर्द्विजाः ॥ न निवृत्ता ब्रह्महत्या मिथिलां स ययौ तदा ॥ ३०॥

nAnopAyairyadA rAjJastIrthasnAnAdibhirdvijAH ॥ na nivRttA brahmahatyA mithilAM sa yayau tadA ॥ 30॥

बाह्योद्यानगतस्तस्याश्चितया परयार्दितः॥ ददर्श मुनिमायान्तं गौतमं पार्थिवश्च सः॥ ३१॥

bAhyodyAnagatastasyAzcitayA parayArditaH॥ dadarza munimAyAntaM gautamaM pArthivazca saH॥ 31॥

अभिसृत्य स राजेन्द्रो गौतमं विमलाशयम् ॥ तद्दर्शनाप्तकिंचित्कः प्रणनाम मुहुर्मुहुः॥ ३२॥

abhisRtya sa rAjendro gautamaM vimalAzayam ॥ taddarzanAptakiMcitkaH praNanAma muhurmuhuH॥ 32॥

अथ तत्पृष्टकुशलो दीर्घमुष्णं च निश्वसन् ॥ तत्कृपादृष्टिसंप्राप्तसुख प्रोवाच तं नृपः ॥ ३३ ॥

atha tatpRSTakuzalo dIrghamuSNaM ca nizvasan ॥ tatkRpAdRSTisaMprAptasukha provAca taM nRpaH ॥ 33 ॥

राजोवाच ॥ मुने मां बाधते ह्येषा ब्रह्महत्या दुरत्यया ॥ अलक्षिता परैस्तात तर्जयंती पदेपदे ॥ ३४ ॥

rAjovAca ॥ mune mAM bAdhate hyeSA brahmahatyA duratyayA ॥ alakSitA paraistAta tarjayaMtI padepade ॥ 34 ॥

यन्मया शापदग्धेन विप्रपुत्रश्च भक्षितः ॥ तत्पापस्य न शान्तिर्हि प्रायश्चित्तसहस्रकैः ॥ ३५॥

yanmayA zApadagdhena vipraputrazca bhakSitaH ॥ tatpApasya na zAntirhi prAyazcittasahasrakaiH ॥ 35॥

नानोपायाः कृता मे हि तच्छान्त्यै भ्रमता मुने ॥ न निवृत्ता ब्रह्महत्या मम पापात्मनः किमु ॥ ३६ ॥

nAnopAyAH kRtA me hi tacchAntyai bhramatA mune ॥ na nivRttA brahmahatyA mama pApAtmanaH kimu ॥ 36 ॥

अद्य मे जन्मसाफल्यं संप्राप्तमिव लक्षये ॥ यतस्त्वद्दर्शनादेव ममानन्दभरोऽभवत् ॥ ३७ ॥

adya me janmasAphalyaM saMprAptamiva lakSaye ॥ yatastvaddarzanAdeva mamAnandabharo'bhavat ॥ 37 ॥

अद्य मे तवपादाब्ज शरणस्य कृतैनसः ॥ शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम् ॥ ३८ ॥

adya me tavapAdAbja zaraNasya kRtainasaH ॥ zAMtiM kuru mahAbhAga yenAhaM sukhamApnuyAm ॥ 38 ॥

सूत उवाच ॥ इति राज्ञा समादिष्टो गौतमः करुणार्द्रधीः ॥ समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम् ॥ ३९॥

sUta uvAca ॥ iti rAjJA samAdiSTo gautamaH karuNArdradhIH ॥ samAdideza ghorANAmaghAnAM sAdhu niSkRtim ॥ 39॥

गौतम उवाच ॥ साधु राजेन्द्र धन्योसि महाघेभ्यो भयन्त्यज॥ शिवे शास्तरि भक्तानां क्व भयं शरणैषिणाम्॥ ४०॥

gautama uvAca ॥ sAdhu rAjendra dhanyosi mahAghebhyo bhayantyaja॥ zive zAstari bhaktAnAM kva bhayaM zaraNaiSiNAm॥ 40॥

शृणु राजन्महाभाग क्षेत्रमन्यत्प्रतिष्ठितम् ॥ महापातकसंहारि गोकर्णाख्यं शिवालयम् ॥ ४१ ॥

zRNu rAjanmahAbhAga kSetramanyatpratiSThitam ॥ mahApAtakasaMhAri gokarNAkhyaM zivAlayam ॥ 41 ॥

तत्र स्थितिर्न पापानां महद्भ्यो महतामपि ॥ महाबलाभिधानेन शिवः संनिहितः स्वयम् ॥ ४२॥

tatra sthitirna pApAnAM mahadbhyo mahatAmapi ॥ mahAbalAbhidhAnena zivaH saMnihitaH svayam ॥ 42॥

सर्वेषां शिवलिंगानां सार्वभौमो महाबलः ॥ चतुर्युगे चतुर्वर्णस्सर्वपापापहारकः॥ ४३॥

sarveSAM zivaliMgAnAM sArvabhaumo mahAbalaH ॥ caturyuge caturvarNassarvapApApahArakaH॥ 43॥

पश्चिमाम्बुधितीरस्थं गोकर्णं तीर्थमुत्तमम् ॥ तत्रास्ति शिवलिंगं तन्महापातकनाशकम् ॥ ४४॥

pazcimAmbudhitIrasthaM gokarNaM tIrthamuttamam ॥ tatrAsti zivaliMgaM tanmahApAtakanAzakam ॥ 44॥

तत्र गत्वा महापापाः स्नात्वा तीर्थेषु भूरिशः॥ महाबलं च संपूज्य प्रयाताश्शांकरम्पदम् ॥ ४९ ॥

tatra gatvA mahApApAH snAtvA tIrtheSu bhUrizaH॥ mahAbalaM ca saMpUjya prayAtAzzAMkarampadam ॥ 49 ॥

तथा त्वमपि राजेन्द्र गोकर्ण गिरिशालयम् ॥ गत्वा सम्पूज्य तल्लिंगं कृतकृत्यत्वमाप्नुयाः ॥ ४६ ॥

tathA tvamapi rAjendra gokarNa girizAlayam ॥ gatvA sampUjya talliMgaM kRtakRtyatvamApnuyAH ॥ 46 ॥

तत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वाभ्यर्च्य महाबलम् ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकन्त्वमाप्नुयाः ॥ ४७ ॥

tatra sarveSu tIrtheSu snAtvAbhyarcya mahAbalam ॥ sarvapApavinirmuktaH zivalokantvamApnuyAH ॥ 47 ॥

सूत उवाच ॥ इत्यादिष्टः स मुनिना गौतमेन महात्मना ॥ महाहृष्टमना राजा गोकर्णं प्रत्यपद्यत ॥ ४८ ॥

sUta uvAca ॥ ityAdiSTaH sa muninA gautamena mahAtmanA ॥ mahAhRSTamanA rAjA gokarNaM pratyapadyata ॥ 48 ॥

तत्र तीर्थेषु सुस्नात्वा समभ्यर्च्य महाबलम् ॥ निर्धूताशेषपापौघोऽलभच्छंभोः परम्पदम्॥ ४९॥

tatra tIrtheSu susnAtvA samabhyarcya mahAbalam ॥ nirdhUtAzeSapApaugho'labhacchaMbhoH parampadam॥ 49॥

य इमां शृणुयान्नित्यं महाबलकथां प्रियाम् ॥ त्रिसप्तकुलजैस्सार्द्धं शिवलोके व्रजत्यसौ ॥ ५० ॥

ya imAM zRNuyAnnityaM mahAbalakathAM priyAm ॥ trisaptakulajaissArddhaM zivaloke vrajatyasau ॥ 50 ॥

इति वश्च समाख्यातं माहात्म्यं परमाद्भुतम् ॥ महाबलस्य गिरिशलिंगस्य निखिलाघहृत् ॥ ५१॥

iti vazca samAkhyAtaM mAhAtmyaM paramAdbhutam ॥ mahAbalasya girizaliMgasya nikhilAghahRt ॥ 51॥