॥ सुब्रह्मण्य उवाच ॥ एकादशेह्नि सम्प्राप्ते यो विधिस्समुदाहृतः ॥ तं वक्ष्ये मुनिशार्दूल यतीनां स्नेहतस्तव ॥ १ ॥

॥ subrahmaNya uvAca ॥ ekAdazehni samprApte yo vidhissamudAhRtaH ॥ taM vakSye munizArdUla yatInAM snehatastava ॥ 1 ॥

सम्मार्ज्य वेदीमालिप्य कृत्वा पुण्याहवाचनम् ॥ प्रोक्ष्य पश्चिममारभ्य पूर्वान्तम्पञ्च च क्रमात्॥ २ ॥

sammArjya vedImAlipya kRtvA puNyAhavAcanam ॥ prokSya pazcimamArabhya pUrvAntampaJca ca kramAt॥ 2 ॥

मण्डलान्युत्तराशास्यः कुर्यात्स्वयमवस्थितः॥ प्रादेशमात्रं संकल्प्य चतुरस्रं च मध्यतः ॥ ३ ॥

maNDalAnyuttarAzAsyaH kuryAtsvayamavasthitaH॥ prAdezamAtraM saMkalpya caturasraM ca madhyataH ॥ 3 ॥

बिन्दुत्रिकोणषट्कोणवृत्ताकाराणि च क्रमात् ॥ शंखं च पुरतस्थाप्य पूजोक्तक्रममार्गतः ॥ ४ ॥

bindutrikoNaSaTkoNavRttAkArANi ca kramAt ॥ zaMkhaM ca puratasthApya pUjoktakramamArgataH ॥ 4 ॥

प्राणानायम्य संकल्प्य पूजयित्वा सुरेश्वरी ॥ देवताः पञ्च पूर्वोक्ता अतिवाहिकरूपिणीः ॥ ५ ॥

prANAnAyamya saMkalpya pUjayitvA surezvarI ॥ devatAH paJca pUrvoktA ativAhikarUpiNIH ॥ 5 ॥

संत्यज्योत्तरतो दर्भान् यश्च संस्पृशते ततः ॥ पश्चिमादि समारभ्य षडुत्थासनमार्गतः ॥ ६ ॥

saMtyajyottarato darbhAn yazca saMspRzate tataH ॥ pazcimAdi samArabhya SaDutthAsanamArgataH ॥ 6 ॥

मण्डलानि च तेष्वन्तः पुष्पाण्याधाय पीठवत् ॥ ॐ ह्री मित्युक्त्वाग्निरूपान्तामतिवाहिकदेवताम् ॥ ७ ॥

maNDalAni ca teSvantaH puSpANyAdhAya pIThavat ॥ OM hrI mityuktvAgnirUpAntAmativAhikadevatAm ॥ 7 ॥

आवाहयामि नम इत्यन्तं सर्वत्र भावयेत् ॥ दर्शयेत्स्थापनाद्यास्तु मुद्राः प्रत्येकमादरात् ॥ ८ ॥

AvAhayAmi nama ityantaM sarvatra bhAvayet ॥ darzayetsthApanAdyAstu mudrAH pratyekamAdarAt ॥ 8 ॥

ह्रांह्रीमित्यादिना कुर्य्यादासामंगानि च क्रमात् ॥ पाशांकुशाभयाभीष्टपाणिचन्द्रोपलप्रभाः ॥ ९ ॥

hrAMhrImityAdinA kuryyAdAsAmaMgAni ca kramAt ॥ pAzAMkuzAbhayAbhISTapANicandropalaprabhAH ॥ 9 ॥

रक्तांगुलीयकच्छायरञ्जिताखिलदिङ्मुखा ॥ रक्ताम्बरधराः कारपदपंकजशोभिताः ॥ १०॥

raktAMgulIyakacchAyaraJjitAkhiladiGmukhA ॥ raktAmbaradharAH kArapadapaMkajazobhitAH ॥ 10॥

त्रिनेत्रोल्लासिवदनपूर्णचन्द्रमनोहराः ॥ माणिक्य मुकुटोद्भासिचन्द्रलेखावतंसिताः॥ ११ ॥

trinetrollAsivadanapUrNacandramanoharAH ॥ mANikya mukuTodbhAsicandralekhAvataMsitAH॥ 11 ॥

कुण्डलामृष्टगण्डाश्च पीनोन्नतपयोधराः ॥ हारकेयूरकटककांचीदाममनोहराः ॥ १२ ॥

kuNDalAmRSTagaNDAzca pInonnatapayodharAH ॥ hArakeyUrakaTakakAMcIdAmamanoharAH ॥ 12 ॥

तनुमध्याः पृथुश्रोण्यो रक्तदिव्याम्बरावृताः ॥ माणिक्यमयमंजीरसिंजत्पदसरोरुहाः॥ पादांगुलीयकश्रोणीर्मंजुलातिमनोहराः॥ १३ ॥

tanumadhyAH pRthuzroNyo raktadivyAmbarAvRtAH ॥ mANikyamayamaMjIrasiMjatpadasaroruhAH॥ pAdAMgulIyakazroNIrmaMjulAtimanoharAH॥ 13 ॥

अनुग्रहेण मूर्तेन शिववत्किं नु साध्यते॥ तस्माच्छक्त्यात्ममूर्तेन सर्वं साध्यं महेशवत् ॥ १४ ॥

anugraheNa mUrtena zivavatkiM nu sAdhyate॥ tasmAcchaktyAtmamUrtena sarvaM sAdhyaM mahezavat ॥ 14 ॥

सर्वानुग्रहकर्त्रैव स्वीकृताः पंचमूर्तय॥ सर्वकार्य्यकरा दिव्याः परानुग्रहतत्पराः॥ १५ ॥

sarvAnugrahakartraiva svIkRtAH paMcamUrtaya॥ sarvakAryyakarA divyAH parAnugrahatatparAH॥ 15 ॥

एवं ध्यात्वा तु ताः सर्वा अनुग्रहपराश्शिवाः ॥ पादयोः पाद्यमेतासां दद्याच्छंखोदबिन्दुभिः ॥ १६ ॥

evaM dhyAtvA tu tAH sarvA anugrahaparAzzivAH ॥ pAdayoH pAdyametAsAM dadyAcchaMkhodabindubhiH ॥ 16 ॥

हस्तेष्वाचमनीयं च मौलिष्वर्घ्यं प्रदापयेत्॥ शंखोद बिन्दुभिस्तासां स्नानकर्म च भावयेत्॥ १७ ॥

hasteSvAcamanIyaM ca mauliSvarghyaM pradApayet॥ zaMkhoda bindubhistAsAM snAnakarma ca bhAvayet॥ 17 ॥

रक्ताम्बराणि दिव्यानि सोत्तरीयाणि दापयेत् ॥ मुकुटादीन्यनर्घ्याणि दद्यादाभरणानि च॥ १८ ॥

raktAmbarANi divyAni sottarIyANi dApayet ॥ mukuTAdInyanarghyANi dadyAdAbharaNAni ca॥ 18 ॥

सुवासितं च श्रीखण्डमक्षतांश्चातिशोभनान्॥ सुरभीणि मनोज्ञानि कुसुमानि च दापयेत् ॥ १९ ॥

suvAsitaM ca zrIkhaNDamakSatAMzcAtizobhanAn॥ surabhINi manojJAni kusumAni ca dApayet ॥ 19 ॥

धूपं च परमामोदं साज्यवर्ति च दीपकम्॥ सर्वं समर्पयामीति प्रणवं ह्रीमुपक्रमात् ॥ २०॥

dhUpaM ca paramAmodaM sAjyavarti ca dIpakam॥ sarvaM samarpayAmIti praNavaM hrImupakramAt ॥ 20॥

नमोऽन्तंचततोदद्यात्पायस्तमधुनाप्लुतम्॥ साज्यशर्करयापूपकदलीगुडपूरितम्॥ २१ ॥

namo'ntaMcatatodadyAtpAyastamadhunAplutam॥ sAjyazarkarayApUpakadalIguDapUritam॥ 21 ॥

प्रत्येकं कदलीपत्रे भरितं च सुवासितम् ॥ भूर्भुवस्स्वरिति प्रोच्य प्रोक्ष्णादीनि कारयेत ॥ २२ ॥

pratyekaM kadalIpatre bharitaM ca suvAsitam ॥ bhUrbhuvassvariti procya prokSNAdIni kArayeta ॥ 22 ॥

ॐ ह्रीमिति समुच्चार्य्य नैवेद्यं वह्निजायया ॥ पानीयं नम इत्युक्त्वा परम्प्रेम्णा समर्पयेत् ॥ २३ ॥

OM hrImiti samuccAryya naivedyaM vahnijAyayA ॥ pAnIyaM nama ityuktvA parampremNA samarpayet ॥ 23 ॥

तत उद्वासयेत्प्रीत्या पूर्वतो मुनिसत्तम ॥ स्थलं विशोध्य गंडूषाचमनार्घ्याणि दापयेत् ॥ २४ ॥

tata udvAsayetprItyA pUrvato munisattama ॥ sthalaM vizodhya gaMDUSAcamanArghyANi dApayet ॥ 24 ॥

तांबूलं धूप दीपौ च प्रदक्षिणनमस्कृती ॥ विधाय प्रार्थयेदेताश्शिरस्यंजलिमादधत्॥ २५ ॥

tAMbUlaM dhUpa dIpau ca pradakSiNanamaskRtI ॥ vidhAya prArthayedetAzzirasyaMjalimAdadhat॥ 25 ॥

श्रीमातरस्सुप्रसन्ना यतिं शिवपदैषिणम्॥ रक्षणीय म्प्रब्रुवन्तु परमेशपदाब्जयोः॥ २६ ॥

zrImAtarassuprasannA yatiM zivapadaiSiNam॥ rakSaNIya mprabruvantu paramezapadAbjayoH॥ 26 ॥

इति संप्रार्थ्य तास्सर्वा विसृज्य च यथागतम्॥ तासाम्प्रसादमुद्धृत्य कन्यकाभ्यः प्रदापयेत ॥ २७ ॥

iti saMprArthya tAssarvA visRjya ca yathAgatam॥ tAsAmprasAdamuddhRtya kanyakAbhyaH pradApayeta ॥ 27 ॥

गोभ्यो वा जलमध्ये वा निक्षिपेन्नान्यथा क्वचित् ॥ अत्रैव पार्वणं कुर्य्यान्नैकोद्दिष्टं यतेः क्वचित् ॥ २८ ॥

gobhyo vA jalamadhye vA nikSipennAnyathA kvacit ॥ atraiva pArvaNaM kuryyAnnaikoddiSTaM yateH kvacit ॥ 28 ॥

अत्रायं पार्वणश्राद्धे नियमः प्रोच्यते मया ॥ तं शृणुष्व मुनिश्रेष्ठ येन श्रेयो भवेत्ततः॥ २९ ॥

atrAyaM pArvaNazrAddhe niyamaH procyate mayA ॥ taM zRNuSva munizreSTha yena zreyo bhavettataH॥ 29 ॥

कर्ता स्नात्वा धृतप्राण उपवीती समाहितः॥ सपवित्रकरस्त्वस्यां पुण्यतिथ्यामिति ब्रुवन् ॥ ३० ॥

kartA snAtvA dhRtaprANa upavItI samAhitaH॥ sapavitrakarastvasyAM puNyatithyAmiti bruvan ॥ 30 ॥

करिष्ये पार्वणं श्राद्धमिति संकल्प्य चोत्तरे ॥ दद्याद्दर्भानुत्तमांश्च ह्यासनार्थं जलं स्पृशेत्॥ ३१ ॥

kariSye pArvaNaM zrAddhamiti saMkalpya cottare ॥ dadyAddarbhAnuttamAMzca hyAsanArthaM jalaM spRzet॥ 31 ॥

तत्रोपवेशयेद्भक्त्या साभ्यंगं कृतमज्जनान् ॥ आहूय चतुरो विप्राञ्छिवभक्तान्दृढव्रतान् ॥ ३२ ॥

tatropavezayedbhaktyA sAbhyaMgaM kRtamajjanAn ॥ AhUya caturo viprAJchivabhaktAndRDhavratAn ॥ 32 ॥

विश्वेदेवार्थं भवता प्रसादः क्रियतामिति ॥ आत्मने भवता पश्चादन्तरात्मन इत्यपि ॥ ३३ ॥

vizvedevArthaM bhavatA prasAdaH kriyatAmiti ॥ Atmane bhavatA pazcAdantarAtmana ityapi ॥ 33 ॥

परमात्मन इत्येवं प्रोच्य प्रार्थ्यं च तान्यतिः ॥ श्रद्धया चरणन्तेषां कुर्य्याद्याथार्थ्यमादरात् ॥ ३४ ॥

paramAtmana ityevaM procya prArthyaM ca tAnyatiH ॥ zraddhayA caraNanteSAM kuryyAdyAthArthyamAdarAt ॥ 34 ॥

पादौ प्रक्षाल्य तेषान्तु प्राङ्मुखानुपवेश्य च ॥ गन्धादिभिरलंकृत्य भोजयेच्च शिवा ग्रतः ॥ ३५ ॥

pAdau prakSAlya teSAntu prAGmukhAnupavezya ca ॥ gandhAdibhiralaMkRtya bhojayecca zivA grataH ॥ 35 ॥

गोमयेनोपलिप्यात्र दर्भान्प्रागग्रकल्पितान् ॥ आस्तीर्य्य संयतप्राणः पिण्डानां च प्रदानकम् ॥ ३६ ॥

gomayenopalipyAtra darbhAnprAgagrakalpitAn ॥ AstIryya saMyataprANaH piNDAnAM ca pradAnakam ॥ 36 ॥

करिष्य इति संकल्प्य मण्डलत्रयमर्च्य च ॥ आत्मानमन्तरात्मानं परमात्मनमप्यतः ॥ ३७ ॥

kariSya iti saMkalpya maNDalatrayamarcya ca ॥ AtmAnamantarAtmAnaM paramAtmanamapyataH ॥ 37 ॥

चतुर्थ्यन्तं वदन्पश्चादिमं पिण्डमितीरयन् ॥ ददामीति च सम्प्रोच्य दद्यात्पिण्डान्स्वभक्तितः ॥ ३८ ॥

caturthyantaM vadanpazcAdimaM piNDamitIrayan ॥ dadAmIti ca samprocya dadyAtpiNDAnsvabhaktitaH ॥ 38 ॥

कुशोदकं ततो दद्याद्यथाविधिविधानतः ॥ तत उत्थाप्य वै कुर्य्यात्प्रदक्षिणनमस्कृती ॥ ३९ ॥

kuzodakaM tato dadyAdyathAvidhividhAnataH ॥ tata utthApya vai kuryyAtpradakSiNanamaskRtI ॥ 39 ॥

ततो दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो दक्षिणां च यथाविधि ॥ नारायणबलिं कुर्य्यात्तस्मिन्नेव स्थले दिने ॥ ४० ॥

tato dattvA brAhmaNebhyo dakSiNAM ca yathAvidhi ॥ nArAyaNabaliM kuryyAttasminneva sthale dine ॥ 40 ॥

रक्षार्थमेव सर्वत्र विष्णोः पूजाविधिः स्मृतः ॥ कुर्य्याद्विष्णोर्महापूजां पायसान्नं निवेदयेत्॥ ४१ ॥

rakSArthameva sarvatra viSNoH pUjAvidhiH smRtaH ॥ kuryyAdviSNormahApUjAM pAyasAnnaM nivedayet॥ 41 ॥

द्वादशाथ समाहूय ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥ केशवादिभिरभ्यर्च्य गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ॥ ४२ ॥

dvAdazAtha samAhUya brAhmaNAnvedapAragAn ॥ kezavAdibhirabhyarcya gandhapuSpAkSatAdibhiH ॥ 42 ॥

उपानच्छत्रवस्त्रादि दत्त्वा तेभ्यो यथाविधि ॥ सन्तोषयेन्महाभक्त्या विविधैर्वच नैश्शुभैः ॥ ४३ ॥

upAnacchatravastrAdi dattvA tebhyo yathAvidhi ॥ santoSayenmahAbhaktyA vividhairvaca naizzubhaiH ॥ 43 ॥

आस्तीर्य्य दर्भान्पूर्वाग्रान्भूस्स्वाहा च भुवस्सुवः ॥ प्रणवादि प्रोच्य भूमौ पायसान्नं बलिं हरेत् ॥ ४४ ॥

AstIryya darbhAnpUrvAgrAnbhUssvAhA ca bhuvassuvaH ॥ praNavAdi procya bhUmau pAyasAnnaM baliM haret ॥ 44 ॥

एकादशाह सुविधिर्मया प्रोक्तो मुनीश्वर ॥ द्वादशाहविधिं वक्ष्ये शृणुष्वादरतो द्विज ॥ ४५ ॥

ekAdazAha suvidhirmayA prokto munIzvara ॥ dvAdazAhavidhiM vakSye zRNuSvAdarato dvija ॥ 45 ॥