सुब्रह्मण्य उवाच ॥ क्षौरस्नानविधिं वक्ष्ये वामदेव महामुने ॥ यस्य सद्यो विधानेन शुद्धिस्स्याद्यतिनः परा ॥ १ ॥

subrahmaNya uvAca ॥ kSaurasnAnavidhiM vakSye vAmadeva mahAmune ॥ yasya sadyo vidhAnena zuddhissyAdyatinaH parA ॥ 1 ॥

योगपट्टप्रकारस्य विधिम्प्राप्य मुनीश्वर॥ स शिष्यस्स्याद्व्रती पूर्णः क्षौरकर्म्मोद्यतो भवेत्॥ २ ॥

yogapaTTaprakArasya vidhimprApya munIzvara॥ sa ziSyassyAdvratI pUrNaH kSaurakarmmodyato bhavet॥ 2 ॥

गुरुं नत्वा विशेषेण लब्धानुज्ञस्ततो गुरोः॥ शिरस्संक्षाल्य चाचम्य सवासाः क्षौरमाचरेत्॥ ३ ॥

guruM natvA vizeSeNa labdhAnujJastato guroH॥ zirassaMkSAlya cAcamya savAsAH kSauramAcaret॥ 3 ॥

क्षालयेद्वसनं पश्चान्मृदम्भोभिः क्षुरादिकम्॥ तद्धस्तौ च मृदालिप्य क्षालयेति मृदं ददेत् ॥ ४ ॥

kSAlayedvasanaM pazcAnmRdambhobhiH kSurAdikam॥ taddhastau ca mRdAlipya kSAlayeti mRdaM dadet ॥ 4 ॥

स्थापितम्प्रोक्षितन्तोयैश्शिवं शिवमितीरयन् ॥ स्वनेत्रे पिहिते चैवानामांगुष्ठाभिमंत्रिते ॥ ५ ॥

sthApitamprokSitantoyaizzivaM zivamitIrayan ॥ svanetre pihite caivAnAmAMguSThAbhimaMtrite ॥ 5 ॥

अस्त्रेणोन्मील्य संदृश्य क्षुरा दिक्षौ रसाधनम् ॥ अभिमन्त्र्य द्वादशाथ प्रोक्षयेदस्त्रमंत्रतः ॥ ६ ॥

astreNonmIlya saMdRzya kSurA dikSau rasAdhanam ॥ abhimantrya dvAdazAtha prokSayedastramaMtrataH ॥ 6 ॥

क्षुरं गृहीत्वा तारेण दक्षभागे निकृन्तयेत् ॥ केशांश्च कांश्चि दग्रेषु वप्त्वा सर्वं च वापयेत् ॥ ७ ॥

kSuraM gRhItvA tAreNa dakSabhAge nikRntayet ॥ kezAMzca kAMzci dagreSu vaptvA sarvaM ca vApayet ॥ 7 ॥

पृथिव्यां पर्णमादाय विक्षिपेन्न भुवः स्थले ॥ श्मश्रूणि हस्तपादस्थनखानि च निकृंतयेत् ॥ ८ ॥

pRthivyAM parNamAdAya vikSipenna bhuvaH sthale ॥ zmazrUNi hastapAdasthanakhAni ca nikRMtayet ॥ 8 ॥

बिल्वाश्वत्थतुलस्यादिस्थाने संगृह्य मृतिकाम् ॥ द्विषट्वारं निमज्याप्सु तीरं गत्वोपविश्य च ॥ ९ ॥

bilvAzvatthatulasyAdisthAne saMgRhya mRtikAm ॥ dviSaTvAraM nimajyApsu tIraM gatvopavizya ca ॥ 9 ॥

शुद्धे देशे तु संस्थाप्य मृदं त्रेधा विभज्य च ॥ एवम्पुनस्त्रिधा कृत्वा प्रोक्ष्यास्त्रेणाभिमन्त्रयेत् ॥ १० ॥

zuddhe deze tu saMsthApya mRdaM tredhA vibhajya ca ॥ evampunastridhA kRtvA prokSyAstreNAbhimantrayet ॥ 10 ॥

तत्रैकां मृदमादाय दापयित्वान्यपाणिना ॥ करौ द्वादशधा लिप्य प्रत्येकं केन क्षालयेत् ॥ ११ ॥

tatraikAM mRdamAdAya dApayitvAnyapANinA ॥ karau dvAdazadhA lipya pratyekaM kena kSAlayet ॥ 11 ॥

पुनरेकाम्पादयोश्च मुखे चान्यां करे क्रमात् ॥ संलिप्याक्षाल्य चाम्भोभिः पुनश्च जलमाविशेत् ॥ १२ ॥

punarekAmpAdayozca mukhe cAnyAM kare kramAt ॥ saMlipyAkSAlya cAmbhobhiH punazca jalamAvizet ॥ 12 ॥

अन्यां मृदम्भागयित्वा शिरसि द्वादश क्रमात् ॥ आलिप्य मृदमास्यान्तनिमज्य च पुनः पुनः ॥ १३ ॥

anyAM mRdambhAgayitvA zirasi dvAdaza kramAt ॥ Alipya mRdamAsyAntanimajya ca punaH punaH ॥ 13 ॥

तीरं गत्वा तु गंडूषान्षोडशाचमनं द्विधा ॥ प्राणानायम्य च पुनः प्रणवं द्व्यष्टसंख्यया ॥ १४ ॥

tIraM gatvA tu gaMDUSAnSoDazAcamanaM dvidhA ॥ prANAnAyamya ca punaH praNavaM dvyaSTasaMkhyayA ॥ 14 ॥

मृदमन्यां पुनस्त्रेधा विभज्य च तदेकया ॥ कटिशौचं पादशौचं विधायाचम्य च द्विधा ॥ १५ ॥

mRdamanyAM punastredhA vibhajya ca tadekayA ॥ kaTizaucaM pAdazaucaM vidhAyAcamya ca dvidhA ॥ 15 ॥

प्रणवेनाथ षोडश प्राणानायम्य वाग्यतः ॥ पुनरन्यां स्वोरुदेशे त्रिधा विन्यस्य चोमिति ॥ १६ ॥

praNavenAtha SoDaza prANAnAyamya vAgyataH ॥ punaranyAM svorudeze tridhA vinyasya comiti ॥ 16 ॥

प्रोक्ष्याभिमंत्रयेत्सप्त स्वपाण्योस्तलमेकधा ॥ त्रिधालिप्याथ सम्पश्येत्सूर्य्यमूर्तिं च पावनीम् ॥ १७ ॥

prokSyAbhimaMtrayetsapta svapANyostalamekadhA ॥ tridhAlipyAtha sampazyetsUryyamUrtiM ca pAvanIm ॥ 17 ॥

स्वकक्षयोः समालिप्य व्यत्यस्ताभ्यामथान्यया ॥ पाणिभ्याञ्च मृदा शिष्यस्सुमतिर्दृढमानसः ॥ १८ ॥

svakakSayoH samAlipya vyatyastAbhyAmathAnyayA ॥ pANibhyAJca mRdA ziSyassumatirdRDhamAnasaH ॥ 18 ॥

गृहीत्वान्यां मृदं शुद्धां तथासौ गुरुभक्तिमान् ॥ शिर आरभ्य पादान्तं विलिप्यादित्यदृष्टया ॥ १९ ॥

gRhItvAnyAM mRdaM zuddhAM tathAsau gurubhaktimAn ॥ zira Arabhya pAdAntaM vilipyAdityadRSTayA ॥ 19 ॥

समुत्थाय ततोऽसौ वै दण्डमादाय भूतले ॥ स्वगुरुं मन्त्रदम्भक्त्या संस्मरेज्ज्ञाननिष्ठया ॥ २० ॥

samutthAya tato'sau vai daNDamAdAya bhUtale ॥ svaguruM mantradambhaktyA saMsmarejjJAnaniSThayA ॥ 20 ॥

ततस्साम्बं महेशानं शंकरं चन्द्रशेखरम्॥ संस्मरेद्भक्तितश्शिष्य सर्वेश्वर्यपतिं शिवम् ॥ २१ ॥

tatassAmbaM mahezAnaM zaMkaraM candrazekharam॥ saMsmaredbhaktitazziSya sarvezvaryapatiM zivam ॥ 21 ॥

त्रिवारम्प्रणमेत्प्रीत्या साष्टांगं च गुरु शिवम् ॥ पञ्चाङ्गेनैकवारञ्च समुत्थाय च वन्दयेत् ॥ २२ ॥

trivArampraNametprItyA sASTAMgaM ca guru zivam ॥ paJcAGgenaikavAraJca samutthAya ca vandayet ॥ 22 ॥

तीर्थं प्रविश्य तन्मध्ये निमज्योन्मज्य ताम्मृदम् ॥ स्कन्धे संस्थाप्य पूर्वोक्तप्रकारेण विलेपयेत् ॥ २३ ॥

tIrthaM pravizya tanmadhye nimajyonmajya tAmmRdam ॥ skandhe saMsthApya pUrvoktaprakAreNa vilepayet ॥ 23 ॥

तत्रावशिष्टं संगृह्य जलमध्ये प्रविश्य च ॥ विलोड्य सम्यक् तां तत्र सर्वांगेषु विलिप्य च ॥ २४ ॥

tatrAvaziSTaM saMgRhya jalamadhye pravizya ca ॥ viloDya samyak tAM tatra sarvAMgeSu vilipya ca ॥ 24 ॥

त्रिवारमोमिति प्रोच्य शिवपादाम्बुजं स्मरन् ॥ संसाराम्बुधिसंतारं सदा यद्विधितो हि सः ॥ २५ ॥

trivAramomiti procya zivapAdAmbujaM smaran ॥ saMsArAmbudhisaMtAraM sadA yadvidhito hi saH ॥ 25 ॥

अभिषिच्योमिति जलं विरजाभस्मलोलितम् ॥ अंगोपमार्ज्जनं कृत्वा सुस्नायाद्भस्मना ततः ॥ २६ ॥

abhiSicyomiti jalaM virajAbhasmalolitam ॥ aMgopamArjjanaM kRtvA susnAyAdbhasmanA tataH ॥ 26 ॥

त्रिपुंड्रं च विधायाथ यथोक्तविधिना शुभम् ॥ यथोक्तांगेषु सर्वेषु सावधान तया मुने ॥ २७ ॥

tripuMDraM ca vidhAyAtha yathoktavidhinA zubham ॥ yathoktAMgeSu sarveSu sAvadhAna tayA mune ॥ 27 ॥

ततश्शुद्धमना भूत्वा कुर्य्यान्मध्यंदिनक्रियाः ॥ महेश्वरं नमस्कृत्य गुरूंस्तीर्थादिकानि च ॥ २८ ॥

tatazzuddhamanA bhUtvA kuryyAnmadhyaMdinakriyAH ॥ mahezvaraM namaskRtya gurUMstIrthAdikAni ca ॥ 28 ॥

सम्पूजयेन्महेशानं भक्त्या परमया मुने ॥ साम्बिकं ज्ञानदातारं पातारं त्रिभवस्य वै ॥ २९ ॥

sampUjayenmahezAnaM bhaktyA paramayA mune ॥ sAmbikaM jJAnadAtAraM pAtAraM tribhavasya vai ॥ 29 ॥

ततोसौ दृढचेतस्को यतिः स्ववृषसंस्थितः॥ भिक्षार्थम्प्रव्रजेच्छुद्धो विप्रवर्गेषु साधुषु॥ ३०॥

tatosau dRDhacetasko yatiH svavRSasaMsthitaH॥ bhikSArthampravrajecchuddho vipravargeSu sAdhuSu॥ 30॥

ततस्तत्र च शुद्धात्मा पञ्चधा परिकल्पितम्॥ भैक्ष्यं यथोचितं कुर्य्याद्दूषितान्नं विवर्ज्जयेत् ॥ ३१ ॥

tatastatra ca zuddhAtmA paJcadhA parikalpitam॥ bhaikSyaM yathocitaM kuryyAddUSitAnnaM vivarjjayet ॥ 31 ॥

शौचं स्नानं तथा भिक्षां नित्यमेकान्तसेवनम् ॥ भिक्षौश्चत्वारि कर्म्माणि पञ्चमं नैव विद्यते ॥ ३२ ॥

zaucaM snAnaM tathA bhikSAM nityamekAntasevanam ॥ bhikSauzcatvAri karmmANi paJcamaM naiva vidyate ॥ 32 ॥

अलाबुं वेणुपात्रं च दारवम्मृण्मयन्तथा ॥ भिक्षोश्चत्त्वारि पात्राणि पञ्चमन्नैव विद्यते ॥ ३३ ॥

alAbuM veNupAtraM ca dAravammRNmayantathA ॥ bhikSozcattvAri pAtrANi paJcamannaiva vidyate ॥ 33 ॥

ताम्बूलं तैजसम्पात्रं रेतस्सेकं सितांबरम् ॥ दिवास्वापो हि नक्तान्नं यतीनां षड्विवर्जिताः ॥ ३४ ॥

tAmbUlaM taijasampAtraM retassekaM sitAMbaram ॥ divAsvApo hi naktAnnaM yatInAM SaDvivarjitAH ॥ 34 ॥

साक्षरा विपरीताश्च राक्षसास्त इति स्मृताः॥ तस्माद्वै विपरीतं च कर्म्म नैवाचरेद्यतिः॥ ३५ ॥

sAkSarA viparItAzca rAkSasAsta iti smRtAH॥ tasmAdvai viparItaM ca karmma naivAcaredyatiH॥ 35 ॥

यतिः प्रयत्नतः कुर्य्यात्क्षौरस्नानं च शुद्धये ॥ संस्मरन्मनसा शुद्धं परं ब्रह्म सदाशिवम् ॥ ३६ ॥

yatiH prayatnataH kuryyAtkSaurasnAnaM ca zuddhaye ॥ saMsmaranmanasA zuddhaM paraM brahma sadAzivam ॥ 36 ॥

इत्यैव मुनिशार्द्दूल तव स्नेहान्मयाखिलः ॥ क्षौरस्नानविधिः प्रोक्तः किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३७ ॥

ityaiva munizArddUla tava snehAnmayAkhilaH ॥ kSaurasnAnavidhiH proktaH kimbhUyaH zrotumicchasi ॥ 37 ॥