व्यास उवाच ॥ गतेऽथ सूते मुनयस्सुविस्मिता विचिन्त्य चान्योन्यमिदन्तु विस्मृतम् ॥ यद्वामदेवस्य मतन्मुनीश्वर प्रत्यूचितन्तत्खलु नष्टमद्य नः ॥ १ ॥

vyAsa uvAca ॥ gate'tha sUte munayassuvismitA vicintya cAnyonyamidantu vismRtam ॥ yadvAmadevasya matanmunIzvara pratyUcitantatkhalu naSTamadya naH ॥ 1 ॥

कदानुभूयान्मुनिवर्यदर्शनम्भावाब्धिदुःखौघहरम्परं हि तत् ॥ महेश्वराराधनपुण्यतोऽधुना मुनीश्वरस्सत्वरमाविरस्तु नः॥ २॥

kadAnubhUyAnmunivaryadarzanambhAvAbdhiduHkhaughaharamparaM hi tat ॥ mahezvarArAdhanapuNyato'dhunA munIzvarassatvaramAvirastu naH॥ 2॥

इति चिन्तासमाविष्टा मुनयो मुनिपुंगवम्॥ व्यासं संपूज्य हृत्पद्मे तस्थुस्तद्दशर्नोत्सुकाः॥ ३॥

iti cintAsamAviSTA munayo munipuMgavam॥ vyAsaM saMpUjya hRtpadme tasthustaddazarnotsukAH॥ 3॥

सम्वत्सरान्ते स पुनः काशीम्प्राप महामुनिः ॥ शिवभक्तिरतो ज्ञानी पुराणार्थप्रकाशकः ॥ ४॥

samvatsarAnte sa punaH kAzImprApa mahAmuniH ॥ zivabhaktirato jJAnI purANArthaprakAzakaH ॥ 4॥

तन्दृष्ट्वा सूतमायान्तम्मुनयो हृष्टचेतसः ॥ अभ्युत्थानासनार्घ्यादिपूजया समपूजयन् ॥ ५॥

tandRSTvA sUtamAyAntammunayo hRSTacetasaH ॥ abhyutthAnAsanArghyAdipUjayA samapUjayan ॥ 5॥

सोपि तान्मुनिशार्दूलानभिनन्द्य स्मितोदरम् ॥ प्रीत्या स्नात्वा जाह्नवीये जले परमपावने ॥ ६ ॥

sopi tAnmunizArdUlAnabhinandya smitodaram ॥ prItyA snAtvA jAhnavIye jale paramapAvane ॥ 6 ॥

ऋषीन्संतर्प्य च सुरान्पितॄंश्च तिलतण्डुलैः ॥ तीरमागत्य सम्प्रोक्ष्य वाससी परिधाय च ॥ ७ ॥

RSInsaMtarpya ca surAnpitRRMzca tilataNDulaiH ॥ tIramAgatya samprokSya vAsasI paridhAya ca ॥ 7 ॥

द्विराचम्य समादाय भस्म सद्यादिमंत्रतः ॥ उद्धूलनादिक्रमतो विधार्य्याऽथ मुनीश्वरः ॥ ८॥

dvirAcamya samAdAya bhasma sadyAdimaMtrataH ॥ uddhUlanAdikramato vidhAryyA'tha munIzvaraH ॥ 8॥

रुद्राक्षमालाभरणः कृतनित्यक्रियस्सुधी ॥ यथोक्तांगेषु विधिना त्रिपुण्ड्रं रचति स्म ह ॥ ९॥

rudrAkSamAlAbharaNaH kRtanityakriyassudhI ॥ yathoktAMgeSu vidhinA tripuNDraM racati sma ha ॥ 9॥

विश्वेश्वरमुमाकान्तं ससुतं सगणाधिपम् ॥ पूजयामास सद्भक्त्या ह्यस्तौ न्नत्वा मुहुर्मुहुः ॥ १० ॥

vizvezvaramumAkAntaM sasutaM sagaNAdhipam ॥ pUjayAmAsa sadbhaktyA hyastau nnatvA muhurmuhuH ॥ 10 ॥

कालभैरवनाथं च संपूज्याथ विधानतः ॥ प्रदक्षिणीकृत्य पुनस्त्रेधा नत्वा च पंचधा ॥ ११॥

kAlabhairavanAthaM ca saMpUjyAtha vidhAnataH ॥ pradakSiNIkRtya punastredhA natvA ca paMcadhA ॥ 11॥

पुनः प्रदक्षिणी कृत्य प्रणम्य भुवि दण्डवत् ॥ तुष्टाव परया स्तुत्या संस्मरंस्तत्पदाम्बुजम् ॥ १२ ॥

punaH pradakSiNI kRtya praNamya bhuvi daNDavat ॥ tuSTAva parayA stutyA saMsmaraMstatpadAmbujam ॥ 12 ॥

श्रीमत्पंचाक्षरीम्विद्यामष्टोत्तरसहस्रकम्॥ संजप्य पुरतः स्थित्वा क्षमापय्य महेश्वरम् ॥ १३॥

zrImatpaMcAkSarImvidyAmaSTottarasahasrakam॥ saMjapya purataH sthitvA kSamApayya mahezvaram ॥ 13॥

चण्डेशं सम्प्रपूज्याऽथ मुक्तिमण्डपमध्यतः ॥ निर्द्दिष्टमासनं भेजे मुनिभिर्वेदपारगैः ॥ १४ ॥

caNDezaM samprapUjyA'tha muktimaNDapamadhyataH ॥ nirddiSTamAsanaM bheje munibhirvedapAragaiH ॥ 14 ॥

एवं स्थितेषु सर्वेषु नमस्कृत्य समंत्रकम् ॥ अथ प्राह मुनीन्द्राणां भाववृद्धिकरम्वच ॥ १५ ॥

evaM sthiteSu sarveSu namaskRtya samaMtrakam ॥ atha prAha munIndrANAM bhAvavRddhikaramvaca ॥ 15 ॥

सूत कृतः ॥ धन्या यूयं महाप्राज्ञा मुनयश्शंसितव्रताः ॥ भवदर्थमिह प्राप्तोऽहन्तद्वृत्तमिदं शृणु ॥ १६॥

sUta kRtaH ॥ dhanyA yUyaM mahAprAjJA munayazzaMsitavratAH ॥ bhavadarthamiha prApto'hantadvRttamidaM zRNu ॥ 16॥

यदाहमुपदिश्याथ भवतः प्रणवार्थकम्॥ गतस्तीर्थाटनार्थाय तद्वृत्तान्तम्ब्रवीमि वः ॥ १७ ॥

yadAhamupadizyAtha bhavataH praNavArthakam॥ gatastIrthATanArthAya tadvRttAntambravImi vaH ॥ 17 ॥

इतो निर्गत्य सम्प्राप्य तीरं दक्षपयोनिधेः ॥ स्नात्वा सम्पूज्य विधिवद्देवीं कन्यामयीं शिवाम् ॥ पुनरागत्य विप्रेन्द्रास्सुवर्णमुखरीतटम् ॥ १८ ॥

ito nirgatya samprApya tIraM dakSapayonidheH ॥ snAtvA sampUjya vidhivaddevIM kanyAmayIM zivAm ॥ punarAgatya viprendrAssuvarNamukharItaTam ॥ 18 ॥

श्रीकालहस्तिशैलाख्यनगरे परमाद्भुते ॥ सुवर्णमुखरीतोये स्नात्वा देवानृषीनपि ॥ १९ ॥

zrIkAlahastizailAkhyanagare paramAdbhute ॥ suvarNamukharItoye snAtvA devAnRSInapi ॥ 19 ॥

सन्तर्प्य विधिवद्भक्त्या समुदं गिरिशं स्मरन् ॥ समर्च्य कालहस्तीशं चन्द्रकांतसमप्रभम् ॥ २० ॥

santarpya vidhivadbhaktyA samudaM girizaM smaran ॥ samarcya kAlahastIzaM candrakAMtasamaprabham ॥ 20 ॥

पश्चिमाभिमुखम्पंचशिरसम्परमाद्भुतम् ॥ सकृद्दर्शनमात्रेण सर्वाघक्षयकारणम् ॥ २१ ॥

pazcimAbhimukhampaMcazirasamparamAdbhutam ॥ sakRddarzanamAtreNa sarvAghakSayakAraNam ॥ 21 ॥

सर्वसिद्धिप्रदम्भुक्तिमुक्तिदन्त्रिगुणेश्वरम् ॥ ततश्च परया भक्त्या तस्य दक्षिणगां शिवाम् ॥ २२ ॥

sarvasiddhipradambhuktimuktidantriguNezvaram ॥ tatazca parayA bhaktyA tasya dakSiNagAM zivAm ॥ 22 ॥

ज्ञानप्रसूनकलिकां समर्च्य हि जगत्प्रसूम् ॥ श्रीमत्पंचाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ २३ ॥

jJAnaprasUnakalikAM samarcya hi jagatprasUm ॥ zrImatpaMcAkSarIM vidyAmaSTottarasahasrakam ॥ 23 ॥

जप्त्वा प्रदक्षिणीकृत्य स्तुत्वा नत्वा मुहुर्मुहुः ॥ २४॥

japtvA pradakSiNIkRtya stutvA natvA muhurmuhuH ॥ 24॥

ततः प्रदक्षिणीकृत्य गिरिम्प्रत्यहमादरात् ॥ आमोदतीव मनसि प्रत्यहन्नियमास्थितः॥ २५॥

tataH pradakSiNIkRtya girimpratyahamAdarAt ॥ AmodatIva manasi pratyahanniyamAsthitaH॥ 25॥

अनयञ्चतुरो मासानेवन्तत्र मुनीश्वराः ॥ ज्ञानप्रसूनकलिका महादेव्याः प्रसादतः ॥ २६ ॥

anayaJcaturo mAsAnevantatra munIzvarAH ॥ jJAnaprasUnakalikA mahAdevyAH prasAdataH ॥ 26 ॥

एकदा तु समास्तीर्य चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ आसनम्परमन्तस्मिन्स्थित्वा रुद्धेन्द्रियो मुनि ॥ २७ ॥

ekadA tu samAstIrya cailAjinakuzottaram ॥ AsanamparamantasminsthitvA ruddhendriyo muni ॥ 27 ॥

समाधिमास्थाय सदा परमानंदचिद्धनः ॥ परिपूर्णश्शिवोस्मीति निर्व्यग्रहृदयोऽभवम् ॥ २८ ॥

samAdhimAsthAya sadA paramAnaMdaciddhanaH ॥ paripUrNazzivosmIti nirvyagrahRdayo'bhavam ॥ 28 ॥

एतस्मिन्नेव समये सद्गुरुः करुणानिधिः ॥ नीलजीमूतसङ्काशो विद्युत्पिङ्गजटाधरः ॥ २९ ॥

etasminneva samaye sadguruH karuNAnidhiH ॥ nIlajImUtasaGkAzo vidyutpiGgajaTAdharaH ॥ 29 ॥

प्रांशुः कमण्डलूद्दण्डकृष्णाजिनधरस्स्वयम् ॥ भस्मावदातसर्वाङ्गस्सर्वलक्षणलक्षितः ॥ ३०॥

prAMzuH kamaNDalUddaNDakRSNAjinadharassvayam ॥ bhasmAvadAtasarvAGgassarvalakSaNalakSitaH ॥ 30॥

त्रिपुण्ड्रविलसद्भालो रुद्राक्षालङ्कृताकृतिः ॥ पद्मपत्रारुणायामविस्तीर्णनयनद्वयः ॥ ३१॥

tripuNDravilasadbhAlo rudrAkSAlaGkRtAkRtiH ॥ padmapatrAruNAyAmavistIrNanayanadvayaH ॥ 31॥

प्रादुर्भूय हृदम्भोजे तदानीमेव सत्वरम् ॥ विमोहितस्तदैवासमेतदद्भुतमास्तिकाः ॥ ३२॥

prAdurbhUya hRdambhoje tadAnImeva satvaram ॥ vimohitastadaivAsametadadbhutamAstikAH ॥ 32॥

तत उन्मील्य नयने विलापं कृतवानहम् ॥ आसीन्ममाश्रुपातश्च गिरिनिर्झरसन्निभः ॥ ३३ ॥

tata unmIlya nayane vilApaM kRtavAnaham ॥ AsInmamAzrupAtazca girinirjharasannibhaH ॥ 33 ॥

एतस्मिन्नेव समये श्रुता वागशरीरिणी ॥ व्योम्नो महाद्भुता विप्रास्तामेव शृणुतादरात् ॥ ३४ ॥

etasminneva samaye zrutA vAgazarIriNI ॥ vyomno mahAdbhutA viprAstAmeva zRNutAdarAt ॥ 34 ॥

सूतपुत्र महाभाग गच्छ वाराणसीम्पुरीम् ॥ तत्रासन्मुनयः पूर्वमुपदिष्टास्त्वयाऽधुना ॥ ३५ ॥

sUtaputra mahAbhAga gaccha vArANasImpurIm ॥ tatrAsanmunayaH pUrvamupadiSTAstvayA'dhunA ॥ 35 ॥

त्वदुपागमकल्याणं कांक्षंते विवशा भृशम् ॥ तिष्ठन्ति ते निराहारा इत्युक्त्वा विरराम सा ॥ ३६ ॥

tvadupAgamakalyANaM kAMkSaMte vivazA bhRzam ॥ tiSThanti te nirAhArA ityuktvA virarAma sA ॥ 36 ॥

तत उत्थाय तरसा देवन्देवीञ्च भक्तितः ॥ प्रदक्षिणीकृत्य पुनः प्रणम्य भुवि दण्डवत् ॥ ३७ ॥

tata utthAya tarasA devandevIJca bhaktitaH ॥ pradakSiNIkRtya punaH praNamya bhuvi daNDavat ॥ 37 ॥

द्विषड्वारं गुरोराज्ञां विज्ञाय शिवयोरथ ॥ क्षेत्रान्निर्गत्य तरसा चत्वारिंशद्दिनान्तरे ॥ ३८ ॥

dviSaDvAraM gurorAjJAM vijJAya zivayoratha ॥ kSetrAnnirgatya tarasA catvAriMzaddinAntare ॥ 38 ॥

आगतोऽस्मि मुनिश्रेष्ठा अनुगृह्णन्तु मामिह ॥ मया किमद्य वक्तव्यं भवन्तस्तद्ब्रुवन्तु मे ॥ ३९ ॥

Agato'smi munizreSThA anugRhNantu mAmiha ॥ mayA kimadya vaktavyaM bhavantastadbruvantu me ॥ 39 ॥

इति सूतवचश्श्रुत्वा ऋषयो हृष्टमानसाः ॥ अवोचन्मुनिशार्दूलं व्यासन्नत्वा मुहुर्मुहुः ॥ ४० ॥

iti sUtavacazzrutvA RSayo hRSTamAnasAH ॥ avocanmunizArdUlaM vyAsannatvA muhurmuhuH ॥ 40 ॥