🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Chapter 2

अध्यायः 2

Kailāsa Saṃhitā, Chapter 2

Shlokas (30)

+ Add Shloka

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 1

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 1

व्यास उवाच ॥ साधु पृष्टमिदं विप्रा भवद्भिर्भाग्यवत्तमैः ॥ दुर्लभं हि शिवज्ञानं प्रणवार्थप्रकाशकम् ॥ १ ॥

vyAsa uvAca ॥ sAdhu pRSTamidaM viprA bhavadbhirbhAgyavattamaiH ॥ durlabhaM hi zivajJAnaM praNavArthaprakAzakam ॥ 1 ॥

Vyasa said. O brāhmaṇas you most fortunate ones have asked this well It is rare to know Lord Shiva which illuminates the meaning of the oṁkāra.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 2

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 2

येषां प्रसन्नो भगवान्साक्षाच्छूलवरायुधः ॥ तेषामेव शिवज्ञानं प्रणवार्थप्रकाशकम ॥ २ ॥

yeSAM prasanno bhagavAnsAkSAcchUlavarAyudhaH ॥ teSAmeva zivajJAnaM praNavArthaprakAzakama ॥ 2 ॥

The Supreme Personality of Godhead, who wields a trident and the best weapon, is pleased with them. Their very knowledge of Lord Shiva illuminates the meaning of the oṁkāra.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 3

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 3

जायते न हि सन्देहो नेतरेषामिति श्रुतिः ॥। शिवभक्तिविहीनानामिति तत्त्वार्थनिश्चयः ॥ ३ ॥

jAyate na hi sandeho netareSAmiti zrutiH ॥। zivabhaktivihInAnAmiti tattvArthanizcayaH ॥ 3 ॥

There is no doubt that it is born and not others, as the scripture says. This is the conclusion of the true meaning of those devoid of devotion to Lord Shiva.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 4

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 4

दीर्घसत्रेण युष्माभिर्भगवानम्बिकापतिः ॥ उपासित इतीदं मे दृष्टमद्य विनिश्चितम् ॥ ४॥

dIrghasatreNa yuSmAbhirbhagavAnambikApatiH ॥ upAsita itIdaM me dRSTamadya vinizcitam ॥ 4॥

Lord Śiva, consort of Ambā, has been adored by you by long sacrifices. This I see actually.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 5

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 5

तस्माद्वक्ष्यामि युष्माकमितिहासम्पुरातनम् ॥ उमामहेशसम्वादरूपमद्भुतमास्तिकाः ॥ ५॥

tasmAdvakSyAmi yuSmAkamitihAsampurAtanam ॥ umAmahezasamvAdarUpamadbhutamAstikAH ॥ 5॥

O devotees, I shall narrate to you an ancient story containing a wonderful dialogue between Umā and Śiva.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 6

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 6

पुराखिलजगन्माता सती दाक्षायणी तनुम् ॥ शिवनिन्दाप्रसङ्गेन त्यक्त्वा च जनकाध्वरे ॥ ६॥

purAkhilajaganmAtA satI dAkSAyaNI tanum ॥ zivanindAprasaGgena tyaktvA ca janakAdhvare ॥ 6॥

In the past the chaste mother of the entire universe assumed the form of Dakshayani On the occasion of blasphemy against Lord Śiva he abandoned the sacrifice of Janaka.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 7

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 7

ततः प्रभावात्सा देवी सुताऽभूद्धिमवद्गिरेः ॥ शिवार्थमतपत्सा वै नारदस्योपदेशतः ॥ ७॥

tataH prabhAvAtsA devI sutA'bhUddhimavadgireH ॥ zivArthamatapatsA vai nAradasyopadezataH ॥ 7॥

By the influence of the goddess she became the daughter of Himavat mountain She followed the advice of Narada for the sake of Lord Śiva.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 8

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 8

तस्मिन्भूधरवर्य्ये तु स्वयंवरविधानतः॥ देवेशे च कृतोद्वाहे पार्वती सुखमाप सा ॥ ८॥

tasminbhUdharavaryye tu svayaMvaravidhAnataH॥ deveze ca kRtodvAhe pArvatI sukhamApa sA ॥ 8॥

तस्मिन्भूधरवर्य्ये तु स्वयंवरविधानतः॥ देवेशे च कृतोद्वाहे पार्वती सुखमाप सा ॥ ८॥

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 9

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 9

तथैकस्मिन्महादेवी समये पतिना सह ॥ सूपविष्टा महाशैले गौरी देवमभाषत॥ ९॥

tathaikasminmahAdevI samaye patinA saha ॥ sUpaviSTA mahAzaile gaurI devamabhASata॥ 9॥

Once she was cosily seated with lord Śiva on that great mountain. She spoke to the lord.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 10

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 10

महादेव्युवाच ॥ भगवन्परमेशान पञ्चकृत्यविधायक ॥ सर्वज्ञ भक्तिसुलभ परमामृतविग्रह ॥ १० ॥

mahAdevyuvAca ॥ bhagavanparamezAna paJcakRtyavidhAyaka ॥ sarvajJa bhaktisulabha paramAmRtavigraha ॥ 10 ॥

Mahadevi said:- O Lord of the Supreme Lord, the five-acting creator. Omniscient, easy to devotee, the supreme nectar-form.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 11

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 11

दाक्षायणीन्तनुं त्यक्त्वा तव निन्दाप्रसंगतः ॥ आसमद्य महेशान पुत्री हिमवतो गिरेः॥ ११॥

dAkSAyaNIntanuM tyaktvA tava nindAprasaMgataH ॥ Asamadya mahezAna putrI himavato gireH॥ 11॥

I have left the body of Dakshayani in connection with your condemnation O lord of the gods the daughter of the Himalayas was born today.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 12

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 12

कृपया परमेशान मंत्रदीक्षाविधानतः ॥ मां विशुद्धात्मतत्त्वस्थां कुरु नित्यं महेश्वर ॥ १२॥

kRpayA paramezAna maMtradIkSAvidhAnataH ॥ mAM vizuddhAtmatattvasthAM kuru nityaM mahezvara ॥ 12॥

O lord, please make me merged in the principle of pure Ātman by duly initiating me in the Mantras.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 13

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 13

इति सम्प्रार्थितो देव्या देवः शीतांशु भूषणः ॥ प्रत्युवाच ततो देवीं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १३॥

iti samprArthito devyA devaH zItAMzu bhUSaNaH ॥ pratyuvAca tato devIM prahRSTenAntarAtmanA ॥ 13॥

Thus requested by the goddess the moon-crested lord replied to the goddess with a delighted mind.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 14

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 14

महादेव उवाच ॥ धन्या त्वं देवदेवशि यदि जातेदृशी मतिः ॥ कैलास शिखरं गत्वा करिष्ये त्वां च तादृशीम् ॥ १४ ॥

mahAdeva uvAca ॥ dhanyA tvaM devadevazi yadi jAtedRzI matiH ॥ kailAsa zikharaM gatvA kariSye tvAM ca tAdRzIm ॥ 14 ॥

Lord Śiva said:— If your mind is thus diverted, O goddess, you are blessed indeed. I shall initiate you so after going to the summit of Kailāsa.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 15

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 15

ततो हिमवतो गत्वा कैलासम्भूधरेश्वरम्॥ जगौ दीक्षाविधानेन प्रणवादीन्मनून् क्रमात् ॥ १५ ॥

tato himavato gatvA kailAsambhUdharezvaram॥ jagau dIkSAvidhAnena praNavAdInmanUn kramAt ॥ 15 ॥

Then after leaving Himavat and reaching Kailāsa, the lord of mountains, Śiva, recited mantras Praṇava and others in the proper order after duly initiating her.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 16

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 16

उक्त्वा मंत्रांश्च तान्देवीं कृत्वा शुद्धात्मनि स्थिताम् ॥ सार्द्धं देव्या महादेवो देवोद्यानं गतोऽभवत् ॥ १६ ॥

uktvA maMtrAMzca tAndevIM kRtvA zuddhAtmani sthitAm ॥ sArddhaM devyA mahAdevo devodyAnaM gato'bhavat ॥ 16 ॥

Then making the goddess merged in the pure Ātman, lord Śiva went to his garden accompanied by the goddess.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 17

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 17

ततः सुमालिनीमुख्यैर्दैव्याः प्रियसखीजनैः॥ समाहृतैः प्रफुल्लैस्तैः पुष्पैः कल्पतरूद्भवैः॥ १७॥

tataH sumAlinImukhyairdaivyAH priyasakhIjanaiH॥ samAhRtaiH praphullaistaiH puSpaiH kalpatarUdbhavaiH॥ 17॥

Then Sumalini and other divine beloved companions accompanied her The flowers from the Kalpa trees were gathered in bloom.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 18

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 18

अलंकृत्य महादेवीं स्वांकमारोप्य शंकरः॥ प्रहृष्टवदनस्तस्थौ विलोक्य च तदाननम् ॥ १८ ॥

alaMkRtya mahAdevIM svAMkamAropya zaMkaraH॥ prahRSTavadanastasthau vilokya ca tadAnanam ॥ 18 ॥

Lord Śiva adorned the great goddess and placed her on his own. He stood there with a cheerful face and looked at her face.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 19

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 19

ततः प्रियकथा जाताः पार्वतीपरमेशयोः ॥ हिताय सर्वलोकानां साक्षाच्छ्रुत्यर्थं सम्मिता ॥ १९॥

tataH priyakathA jAtAH pArvatIparamezayoH ॥ hitAya sarvalokAnAM sAkSAcchrutyarthaM sammitA ॥ 19॥

Then ensued the delightful discourse conformable to the Vedas between Pārvatī and lord Śiva. It was meant for the welfare of the world.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 20

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 20

तदा सर्वजगन्माता भर्तुरंकं समाश्रिता ॥ विलोक्य वदनं भर्तुरिदमाहः तपोधनाः ॥ २० ॥

tadA sarvajaganmAtA bharturaMkaM samAzritA ॥ vilokya vadanaM bharturidamAhaH tapodhanAH ॥ 20 ॥

O ascetics, then the mother of the universe seated on the lap of her husband looked at the lord’s face and said.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 21

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 21

॥ श्रीदेव्युवाच ॥ उपदिष्टास्त्वया देव मंत्रास्सप्रणवा मताः ॥ तत्रादौ श्रोतुमिच्छामि प्रणवार्थं विनिश्चितम् ॥ २३॥

॥ zrIdevyuvAca ॥ upadiSTAstvayA deva maMtrAssapraNavA matAH ॥ tatrAdau zrotumicchAmi praNavArthaM vinizcitam ॥ 23॥

The goddess said:— O lord, you have discoursed on the Mantras including the Praṇava. There at the outset I wish to know the meaning of the Praṇava.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 22

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 22

कथम्प्रणव उत्पन्नः कथं प्रणव उच्यते ॥ मात्राः कति समाख्याताः कथं वेदादिरुच्यते ॥ २२॥

kathampraNava utpannaH kathaM praNava ucyate ॥ mAtrAH kati samAkhyAtAH kathaM vedAdirucyate ॥ 22॥

How did Praṇava originate? How is Praṇava mentioned? How many Mātrās have been mentioned? How is it that it is called the initial mantra of the Vedas?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 23

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 23

देवताः कति च प्रोक्ताः कथं वेदादिभावना॥ क्रियाः कतिविधाः प्रोक्ता व्याप्यव्यापकता कथम्॥ २३॥

devatAH kati ca proktAH kathaM vedAdibhAvanA॥ kriyAH katividhAH proktA vyApyavyApakatA katham॥ 23॥

How many deities are mentioned? What is the concept of the Vedas thereto? What types of rites are mentioned? What is their cause and what is their result?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 24

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 24

ब्रह्माणि पंच मंत्रेऽस्मिन्कथं तिष्ठंत्यनुक्रमात्॥ कलाः कति समाख्याताः प्रपंचात्मकता कथम् ॥ २४॥

brahmANi paMca maMtre'sminkathaM tiSThaMtyanukramAt॥ kalAH kati samAkhyAtAH prapaMcAtmakatA katham ॥ 24॥

How do the five Brahmans stay in this mantra in their proper order? How many Kalās are enumerated? How is it the Ātman of the universe?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 25

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 25

वाच्यवाचकसम्बन्धस्थानानि च कथं शिव ॥ कोऽत्राधिकारी विज्ञेयो विषयः क उदाहृतः ॥ २५॥

vAcyavAcakasambandhasthAnAni ca kathaM ziva ॥ ko'trAdhikArI vijJeyo viSayaH ka udAhRtaH ॥ 25॥

O Śiva, what is the link between the syllables and their meaning? What are the places of their articulation? Who is authorised in this? What is the theme?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 26

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 26

सम्बन्धः कोत्र विज्ञेयः किंप्रयोजनमुच्यते ॥ उपासकस्तु किंरूपः किं वा स्थानमुपासनम् ॥ २६॥

sambandhaH kotra vijJeyaH kiMprayojanamucyate ॥ upAsakastu kiMrUpaH kiM vA sthAnamupAsanam ॥ 26॥

What is the link between the knower and the known and what is the purpose? What shall be the nature of the practising devotee? What shall be the place for the practice of meditation?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 27

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 27

उपास्यं वस्तु किंरूपं किं वा फलमुपासितुः ॥ अनुष्ठान विधिः कोवा पूजास्थानं च किं प्रभो ॥ २७ ॥

upAsyaM vastu kiMrUpaM kiM vA phalamupAsituH ॥ anuSThAna vidhiH kovA pUjAsthAnaM ca kiM prabho ॥ 27 ॥

Of what form is the object of devotion? What is the benefit derived from this? What is the procedure? What is the place of worship?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 28

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 28

पूजायां मण्डलं किं वा किं वा ऋष्यादिकं हर ॥ न्यासजातविधिः को वा को वा पूजाविधिक्रमः ॥ २८ ॥

pUjAyAM maNDalaM kiM vA kiM vA RSyAdikaM hara ॥ nyAsajAtavidhiH ko vA ko vA pUjAvidhikramaH ॥ 28 ॥

What is the mystic diagram of the worship? O Śiva, what are the sages and the rules regarding Nyāsa, Japa etc. What is the order of procedure in this worship?

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 29

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 29

एतत्सर्वं महेशान समाचक्ष्व विशेषतः ॥ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यद्यस्ति मयि ते कृपा ॥ २९ ॥

etatsarvaM mahezAna samAcakSva vizeSataH ॥ zrotumicchAmi tattvena yadyasti mayi te kRpA ॥ 29 ॥

O lord Śiva, please mention these all particularly, if you have mercy on me. I wish to hear everything factually.

🤖 AI Generated

Kailasa-samhita - Chapter 2 - Verse 30

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 2 · Verse 30

इति देव्या समापृष्टो भगवानिन्दुभूषणः ॥ सम्प्रशस्य महेशानीं वक्तुं समुपचक्रमे ॥ ३० ॥

iti devyA samApRSTo bhagavAnindubhUSaNaH ॥ samprazasya mahezAnIM vaktuM samupacakrame ॥ 30 ॥

Thus implored, the moon-crested lord praised the goddess and began to explain.

🤖 AI Generated