विभूतीः शिवयोर्मह्यमाचक्ष्व त्वं गणाधिप। परापरविदां श्रेष्ठ परमेश्वरभावित।।

vibhūtīḥ śivayormahyamācakṣva tvaṃ gaṇādhipa| parāparavidāṃ śreṣṭha parameśvarabhāvita||

हन्त ते कथयिष्यामि विभूतीः शिवयोरहम। सनत्कुमार योगीन्द्र ब्रह्मणस्तनयोत्तम।।

hanta te kathayiṣyāmi vibhūtīḥ śivayoraham| sanatkumāra yogīndra brahmaṇastanayottama||

परमात्मा शिवः प्रोक्तः शिवासा च प्रकीर्तिता। शिवमेवेश्वरं प्राहुर्मायां गौरीं विदुर्बुधाः।।

paramātmā śivaḥ proktaḥ śivāsā ca prakīrtitā| śivameveśvaraṃ prāhurmāyāṃ gaurīṃ vidurbudhāḥ||

पुरुषं शङ्करं प्राहुर्गौरीं च प्रकृतिं द्विजाः। अर्थः शंभुः शिवा वाणी दिवसो ऽजः शिवा निशा।।

puruṣaṃ śaṅkaraṃ prāhurgaurīṃ ca prakṛtiṃ dvijāḥ| arthaḥ śaṃbhuḥ śivā vāṇī divaso 'jaḥ śivā niśā||

सप्ततन्तुर्महादेवो रुद्राणी दक्षिणा स्मृता। आकाशं शङ्करो देवः पृथिवी शङ्करप्रिया।।

saptatanturmahādevo rudrāṇī dakṣiṇā smṛtā| ākāśaṃ śaṅkaro devaḥ pṛthivī śaṅkarapriyā||

समुद्रो भगवान रुद्रो वेला शैलेन्द्रकन्यका। वृक्षः शूलायुधो देवः शूलपाणिप्रिया लता।।

samudro bhagavān rudro velā śailendrakanyakā| vṛkṣaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā latā||

ब्रह्मा हरोपि सावित्री शङ्करार्धसरीरिणी। विष्णुर्महेश्वरो लक्ष्मीर्भवानी परमेश्वरी।।

brahmā haropi sāvitrī śaṅkarārdhasarīriṇī| viṣṇurmaheśvaro lakṣmīrbhavānī parameśvarī||

वज्रपाणिर्महादेवः शची शैलेन्द्रकन्यका। जातवेदाः स्वयं रुद्रः स्वाहा शर्वार्धकायिनी।।

vajrapāṇirmahādevaḥ śacī śailendrakanyakā| jātavedāḥ svayaṃ rudraḥ svāhā śarvārdhakāyinī||

यमस्त्रियंबको देवस्तात्प्रिया गिरिकन्यका। वरुणो भगवान रुद्रो गौरी सर्वार्थदायिनी।।

yamastriyaṃbako devastātpriyā girikanyakā| varuṇo bhagavān rudro gaurī sarvārthadāyinī||

बालेन्दुशोखरो वायुः शिवा शिवमनोरमा। चन्द्रार्धमौलिर्यक्षेन्द्रः स्वयमृद्धिः शिवा स्मृता।।

bālenduśokharo vāyuḥ śivā śivamanoramā| candrārdhamauliryakṣendraḥ svayamṛddhiḥ śivā smṛtā||

चन्द्रार्धशेखरश्चन्द्रो रोहिणी रुद्रवल्लभा। सप्तसप्तिः शिवः कान्ता उमादेवी सुवर्चला।।

candrārdhaśekharaścandro rohiṇī rudravallabhā| saptasaptiḥ śivaḥ kāntā umādevī suvarcalā||

पण्मुखस्त्रिपुरध्वंसी देवसेना हरप्रिया। उमा प्रसूतीर्वै ज्ञेया दक्षो देवो महेश्वरः।।

paṇmukhastripuradhvaṃsī devasenā harapriyā| umā prasūtīrvai jñeyā dakṣo devo maheśvaraḥ||

पुरुषाख्यो मनुः शंभुः शतरूपा शिवप्रिया। विदुर्भवानीमाकूतिं रुचिं च परमेश्वरम।।

puruṣākhyo manuḥ śaṃbhuḥ śatarūpā śivapriyā| vidurbhavānīmākūtiṃ ruciṃ ca parameśvaram||

भृगुर्भगाक्षिहा देवः ख्यातिस्त्रिनयनप्रियः। मरीचिर्भगवान्रुद्रः संभूतिर्वल्लभा विभोः।।

bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyaḥ| marīcirbhagavānrudraḥ saṃbhūtirvallabhā vibhoḥ||

विदुर्भवानीं रुचिरां कविं च परमेश्वरम। गङ्गाधरेगिरा ज्ञेयः स्मृतिः साक्षादुमा स्मृता।।

vidurbhavānīṃ rucirāṃ kaviṃ ca parameśvaram| gaṅgādharegirā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā||

पुलस्त्यः शशभृन्मौलिः प्रीतिः कान्ता पिनाकिनः। पुलहस्त्रिपुरध्वंसी दया कालरिपुप्रिया।।

pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāntā pinākinaḥ| pulahastripuradhvaṃsī dayā kālaripupriyā||

क्रतुर्दक्षक्रतुध्वंसी संनतिर्दायिताविभोः। त्रिनेत्रो ऽत्रिरुमा साक्षादनसूया स्मृता बुधैः।।

kraturdakṣakratudhvaṃsī saṃnatirdāyitāvibhoḥ| trinetro 'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ||

ऊर्जामाहुरुमां वृद्धां वसिष्ठं च महेश्वरम। शङ्करः पुरुषाः सर्वे स्त्रियः सर्वा महेश्वरी।।

ūrjāmāhurumāṃ vṛddhāṃ vasiṣṭhaṃ ca maheśvaram| śaṅkaraḥ puruṣāḥ sarve striyaḥ sarvā maheśvarī||

पुल्लिङ्गशब्दवाच्या ये ते च रुदाः प्रकीर्तिताः। स्त्रीलिङ्गशब्दवाच्या याः सर्वा गौर्या विभूतयः।।

pulliṅgaśabdavācyā ye te ca rudāḥ prakīrtitāḥ| strīliṅgaśabdavācyā yāḥ sarvā gauryā vibhūtayaḥ||

सर्वेस्त्रीपुरुषाः प्रोक्तास्तयोरेव विभूतयः। पदार्थशक्तयो यायास्ता गौरीति विदुर्बुधाः।।

sarvestrīpuruṣāḥ proktāstayoreva vibhūtayaḥ| padārthaśaktayo yāyāstā gaurīti vidurbudhāḥ||

सासा विश्वेश्वरी देवी स च सर्वो महेश्वरः। शक्तिमन्तः पदार्था ये स स सर्वो महेश्वरः।।

sāsā viśveśvarī devī sa ca sarvo maheśvaraḥ| śaktimantaḥ padārthā ye sa sa sarvo maheśvaraḥ||

अष्टौ प्रकृतयो देव्या मूर्तयः परिकीर्तिताः। तथा विकृतयस्तस्या देहबद्धविभूतयः।।

aṣṭau prakṛtayo devyā mūrtayaḥ parikīrtitāḥ| tathā vikṛtayastasyā dehabaddhavibhūtayaḥ||

विस्फुलिङ्गा यथा तावदग्नौ च बहुधा स्मृताः। जीवाः सर्वे तथा शर्वो द्वन्द्वसत्त्वमुपागतः।।

visphuliṅgā yathā tāvadagnau ca bahudhā smṛtāḥ| jīvāḥ sarve tathā śarvo dvandvasattvamupāgataḥ||

गौरीरूपाणि सर्वाणिशरीराणि शरीरिणाम। शरीरिणस्तथा सर्वे शङ्करांशा व्यवस्थिताः।।

gaurīrūpāṇi sarvāṇiśarīrāṇi śarīriṇām| śarīriṇastathā sarve śaṅkarāṃśā vyavasthitāḥ||

श्राव्यं सर्वमुमारूपं श्रोता देवो महेश्वरः। विषयित्वं विभुर्धत्ते विषयात्मकतामुमा।।

śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā devo maheśvaraḥ| viṣayitvaṃ vibhurdhatte viṣayātmakatāmumā||

स्रष्टव्यं वस्तुजातं तु धत्ते शङ्करवल्लभा। स्रष्टा स एव विश्वात्मा बालचन्द्रार्धशेखरः।।

sraṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṅkaravallabhā| sraṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrārdhaśekharaḥ||

दृश्यवस्तु प्रजारूपं बिभर्ति भुवनेश्वरी। द्रष्टा विश्वेश्वरो देवः शशिखण्डशिखामणिः।।

dṛśyavastu prajārūpaṃ bibharti bhuvaneśvarī| draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṇḍaśikhāmaṇiḥ||

रसजातमुमारूपं घ्रेयजातं च सर्वशः। देवो रसयिता शंभुर्घ्राता च भुवनेश्वरः।।

rasajātamumārūpaṃ ghreyajātaṃ ca sarvaśaḥ| devo rasayitā śaṃbhurghrātā ca bhuvaneśvaraḥ||

मन्तव्यवस्तुतां धत्ते महादेवी महेश्वरी। मन्ता स एव विश्वात्मा महादेवो महेश्वरः।।

mantavyavastutāṃ dhatte mahādevī maheśvarī| mantā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ||

बोद्धव्यं वस्तु रूपं च बिभर्ति भववल्लभा। देवः स एव भगवान बोद्धा बालेन्दुशेखरः।।

boddhavyaṃ vastu rūpaṃ ca bibharti bhavavallabhā| devaḥ sa eva bhagavān boddhā bālenduśekharaḥ||

पीठाकृतिरुमा देवी लिङ्गरूपश्च शङ्करः। प्रतिष्ठाप्य प्रयत्नेन पूजयन्ति सुरासुराः।।

pīṭhākṛtirumā devī liṅgarūpaśca śaṅkaraḥ| pratiṣṭhāpya prayatnena pūjayanti surāsurāḥ||

येये पदार्था लिङ्गाङ्कास्तेते शर्वविभूतयः। अर्था भगाङ्किता येये तेत गौर्या विभूतयः।।

yeye padārthā liṅgāṅkāstete śarvavibhūtayaḥ| arthā bhagāṅkitā yeye teta gauryā vibhūtayaḥ||

स्वर्गपाताललोकान्तब्रह्माण्डावरणाष्टकम। ज्ञेयं सर्वमुमारूपं ज्ञाता देवो महेश्वरः।।

svargapātālalokāntabrahmāṇḍāvaraṇāṣṭakam| jñeyaṃ sarvamumārūpaṃ jñātā devo maheśvaraḥ||

बिभर्ति क्षेत्रतां देवी त्रिपुरान्तकवल्लभा। क्षेत्रज्ञात्वमथो धत्ते भगवानन्धकान्तकः।।

bibharti kṣetratāṃ devī tripurāntakavallabhā| kṣetrajñātvamatho dhatte bhagavānandhakāntakaḥ||

शिवलिङ्गं समुत्सृज्य यजन्ते चान्यदेवताः। स नृपः सह देशेन रौरवं नरकं व्रजेत।।

śivaliṅgaṃ samutsṛjya yajante cānyadevatāḥ| sa nṛpaḥ saha deśena rauravaṃ narakaṃ vrajet||

शिवभक्तो न यो राजा भक्तो ऽन्येषु सुरेषु यः। स्वपतिं युवतिस त्यक्त्वा यथा जारेषु राजते।।

śivabhakto na yo rājā bhakto 'nyeṣu sureṣu yaḥ| svapatiṃ yuvatis tyaktvā yathā jāreṣu rājate||

ब्रह्मादयः सुराः सर्वे राजानश्च महर्द्धिकाः। मानवा मुनयश्चैव सर्वे लिङ्गं यजन्ति च।।

brahmādayaḥ surāḥ sarve rājānaśca maharddhikāḥ| mānavā munayaścaiva sarve liṅgaṃ yajanti ca||

विष्णुना रावणं हत्वा ससैन्यं ब्रह्मणः सुतम। स्थापितं विधिवद्भक्त्या लिङ्गं तीरे नदीपतेः।।

viṣṇunā rāvaṇaṃ hatvā sasainyaṃ brahmaṇaḥ sutam| sthāpitaṃ vidhivadbhaktyā liṅgaṃ tīre nadīpateḥ||

कृत्वा पापसहस्राणि हत्वा विप्रशतं तथा। भावात्समाश्रितो रुद्रं मुच्यते नात्र संशयः।।

kṛtvā pāpasahasrāṇi hatvā vipraśataṃ tathā| bhāvātsamāśrito rudraṃ mucyate nātra saṃśayaḥ||

सर्वे लिङ्गमया लोकाः सर्वे लिङ्गे प्रतिष्ठिताः। तस्मादभ्यर्चयेल्लिङ्गं यदीच्छेच्छाश्वतं पदम।।

sarve liṅgamayā lokāḥ sarve liṅge pratiṣṭhitāḥ| tasmādabhyarcayelliṅgaṃ yadīcchecchāśvataṃ padam||

सर्वाकारौ स्थितावेतौ नरैः श्रेयो ऽर्थिभिः शिवौ। पूजनीयौ नमस्कार्यौ चिन्तनीयौ च सर्वदा।।

sarvākārau sthitāvetau naraiḥ śreyo 'rthibhiḥ śivau| pūjanīyau namaskāryau cintanīyau ca sarvadā||