अत्यन्तावनतौ दृष्ट्वा मधुपिङ्गायतेक्षणः। प्रहृष्टवदनो ऽत्यर्थम अभवत्सत्यकीर्तनात।।

atyantāvanatau dṛṣṭvā madhupiṅgāyatekṣaṇaḥ| prahṛṣṭavadano 'tyartham abhavatsatyakīrtanāt||

उमापतिर्विरूपाक्षो दक्षयज्ञविनाशनः। पिनाकी खण्डपरशुः सुप्रीतस्तु त्रिलोचनः।।

umāpatirvirūpākṣo dakṣayajñavināśanaḥ| pinākī khaṇḍaparaśuḥ suprītastu trilocanaḥ||

ततः स भगवान्देवः श्रुत्वा वागमृतं तयोः। जानन्नपि महादेवः क्रीडापूर्वमथाब्रवीत।।

tataḥ sa bhagavāndevaḥ śrutvā vāgamṛtaṃ tayoḥ| jānannapi mahādevaḥ krīḍāpūrvamathābravīt||

कौ भवन्तौ महात्मानौ परस्परहितैषिणौ। समेतावंबुजाभक्षाव अस्मिन घोरे महाप्लवे।।

kau bhavantau mahātmānau parasparahitaiṣiṇau| sametāvaṃbujābhakṣāv asmin ghore mahāplave||

तावूचतुर्महात्मानौ संनिरीक्ष्य परस्परम। भगवान किं तु यत्ते ऽद्य न विज्ञानं त्वया विभो।।

tāvūcaturmahātmānau saṃnirīkṣya parasparam| bhagavān kiṃ tu yatte 'dya na vijñānaṃ tvayā vibho||

विभो रुद्र महामाय इच्छया वां कृतौ त्वया। तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा अभिनन्द्याभिमान्य च।।

vibho rudra mahāmāya icchayā vāṃ kṛtau tvayā| tayostadvacanaṃ śrutvā abhinandyābhimānya ca||

उवाच भगवान्देवो मधुरं श्लक्ष्णया गिरा। भो भो हिरण्यगर्भ त्वां त्वां च कृष्ण ब्रवीम्यहम।।

uvāca bhagavāndevo madhuraṃ ślakṣṇayā girā| bho bho hiraṇyagarbha tvāṃ tvāṃ ca kṛṣṇa bravīmyaham||

प्रीतो ऽहमनया भक्त्या शाश्वताक्षरयुक्तया। भवन्तौ हृदयस्यास्य मम हृद्यतरावुभौ।।

prīto 'hamanayā bhaktyā śāśvatākṣarayuktayā| bhavantau hṛdayasyāsya mama hṛdyatarāvubhau||

युवाभ्यां किं ददाम्यद्य वराणां वरमीप्सितम। अथोवाच महाभागो विष्णुर्भवमिदं वचः।।

yuvābhyāṃ kiṃ dadāmyadya varāṇāṃ varamīpsitam| athovāca mahābhāgo viṣṇurbhavamidaṃ vacaḥ||

सर्वं मम कृतं देव परितुष्टो ऽसि मे यदि। त्वयि मे सुप्रतिष्ठा तु भक्तिर्भवतु शङ्करः।।

sarvaṃ mama kṛtaṃ deva parituṣṭo 'si me yadi| tvayi me supratiṣṭhā tu bhaktirbhavatu śaṅkaraḥ||

एवमुक्तस्तु विज्ञाय संभावयत केशवम। प्रददौ च महादेवो भक्तिं निजपदांबुजे।।

evamuktastu vijñāya saṃbhāvayata keśavam| pradadau ca mahādevo bhaktiṃ nijapadāṃbuje||

भवान्सर्वस्य लोकस्य कर्ता त्वमधिदैवतम। तदेवं स्वस्ति ते वत्स गमिष्याम्यंबुजेक्षण।।

bhavānsarvasya lokasya kartā tvamadhidaivatam| tadevaṃ svasti te vatsa gamiṣyāmyaṃbujekṣaṇa||

एवमुक्त्वा तु भगवान ब्रह्माणं चापि शङ्करः। अनुगृह्यास्पृशद्देवो ब्रह्माणं परमेश्वरः।।

evamuktvā tu bhagavān brahmāṇaṃ cāpi śaṅkaraḥ| anugṛhyāspṛśaddevo brahmāṇaṃ parameśvaraḥ||

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च प्राह हृष्टतरः स्वयम। मत्समस्त्वं न संदेहो वत्स भक्तश च मे भवान।।

karābhyāṃ suśubhābhyāṃ ca prāha hṛṣṭataraḥ svayam| matsamastvaṃ na saṃdeho vatsa bhaktaś ca me bhavān||

स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि संज्ञा भवतु सुव्रत। एवमुक्त्वा तु भगवांस ततो ऽन्तर्धानमीश्वरः।।

svastyastu te gamiṣyāmi saṃjñā bhavatu suvrata| evamuktvā tu bhagavāṃs tato 'ntardhānamīśvaraḥ||

गतवान गणपो देवः सर्वदेवनमस्कृतः। अवाप्य संज्ञां गोविन्दात पद्मयोनिः पितामहः।।

gatavān gaṇapo devaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ| avāpya saṃjñāṃ govindāt padmayoniḥ pitāmahaḥ||

प्रजाः स्रष्टुमनाश्चक्रे तप उग्रं पितामहः। तस्यैवं तप्यमानस्य न किंचित समवर्तत।।

prajāḥ sraṣṭumanāścakre tapa ugraṃ pitāmahaḥ| tasyaivaṃ tapyamānasya na kiṃcit samavartata||

ततो दीर्घेण कालेन दुःखात्क्रोधो ह्यजायत। क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः।।

tato dīrgheṇa kālena duḥkhātkrodho hyajāyata| krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśrubindavaḥ||

ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो वातपित्तकफात्मकाः। महाभागा महासत्त्वाः स्वस्तिकैरप्यलंकृताः।।

tatastebhyo 'śrubindubhyo vātapittakaphātmakāḥ| mahābhāgā mahāsattvāḥ svastikairapyalaṃkṛtāḥ||

प्रकीर्णकेशाः सर्पास्ते प्रादुर्भूता महाविषाः। सर्पांस्तानग्रजान्दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानम अनिन्दयत।।

prakīrṇakeśāḥ sarpāste prādurbhūtā mahāviṣāḥ| sarpāṃstānagrajāndṛṣṭvā brahmātmānam anindayat||

अहो धिक तपसो मह्यं फलमीदृशकं यदि। लोकवैनाशिकी जज्ञे आदावेव प्रजा मम।।

aho dhik tapaso mahyaṃ phalamīdṛśakaṃ yadi| lokavaināśikī jajñe ādāveva prajā mama||

तस्य तीव्राभवन्मूर्च्छा क्रोधामर्षसमुद्भवा। मूर्च्छाभिपरितापेन जहौ प्राणान्प्रजापतिः।।

tasya tīvrābhavanmūrcchā krodhāmarṣasamudbhavā| mūrcchābhiparitāpena jahau prāṇānprajāpatiḥ||

तस्याप्रतिमवीर्यस्य देहात्कारुण्यपूर्वकम। अथैकादश ते रुद्रा रुदन्तो ऽभ्यक्रमंस तथा।।

tasyāpratimavīryasya dehātkāruṇyapūrvakam| athaikādaśa te rudrā rudanto 'bhyakramaṃs tathā||

रोदनात्खलु रुद्रत्वं तेषु वै समजायत। ये रुद्रास्ते खलु प्राणा ये प्राणास्ते तदात्मकाः।।

rodanātkhalu rudratvaṃ teṣu vai samajāyata| ye rudrāste khalu prāṇā ye prāṇāste tadātmakāḥ||

प्राणाः प्राणवतां ज्ञेयाः सर्वभूतेष्ववस्थिताः। अत्युग्रस्य महत्त्वस्य साधुराचरितस्य च।।

prāṇāḥ prāṇavatāṃ jñeyāḥ sarvabhūteṣvavasthitāḥ| atyugrasya mahattvasya sādhurācaritasya ca||

प्राणांस्तस्य ददौ भूयस त्रिशूली नीललोहितः। लब्ध्वासून भगवान्ब्रह्म देवदेवमुमापतिम।।

prāṇāṃstasya dadau bhūyas triśūlī nīlalohitaḥ| labdhvāsūn bhagavānbrahma devadevamumāpatim||

प्रणम्य संस्थितो ऽपश्यद गायत्र्या विश्वमीश्वरम। सर्वलोकमयं देवं दृष्ट्वा स्तुत्वा पितामहः।।

praṇamya saṃsthito 'paśyad gāyatryā viśvamīśvaram| sarvalokamayaṃ devaṃ dṛṣṭvā stutvā pitāmahaḥ||

ततो विस्मयमापन्नः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः। उवाच वचनं शर्वं सद्यादित्वं कथं विभो।।

tato vismayamāpannaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ| uvāca vacanaṃ śarvaṃ sadyāditvaṃ kathaṃ vibho||