एवमुक्तास्तु मुनयो नैमिषीया महामतिम। पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम।।

evamuktāstu munayo naimiṣīyā mahāmatim| papracchuruttaraṃ sūtaṃ pṛthivyādivinirṇayam||

एषा पुण्यतमा देवी देवगन्धर्वसेविता। नर्मदा लोकविख्याता तीर्थानामुत्तमा नदी।।

eṣā puṇyatamā devī devagandharvasevitā| narmadā lokavikhyātā tīrthānāmuttamā nadī||

तस्याः शृणुध्वं माहात्म्यं मार्कण्डेयेन भाषितम। युधिष्ठिराय तु शुभं सर्वपापप्रणाशनम।।

tasyāḥ śṛṇudhvaṃ māhātmyaṃ mārkaṇḍeyena bhāṣitam| yudhiṣṭhirāya tu śubhaṃ sarvapāpapraṇāśanam||

कथितो भवता सूत सर्गः स्वयंभुवः शुभः। इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम।।

kathito bhavatā sūta sargaḥ svayaṃbhuvaḥ śubhaḥ| idānīṃ śrotumicchāmastrilokasyāsya maṇḍalam||

यावन्तः सागरा द्वीपास्तथा वर्षाणि पर्वताः। वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च।।

yāvantaḥ sāgarā dvīpāstathā varṣāṇi parvatāḥ| vanāni saritaḥ sūryagrahāṇāṃ sthitireva ca||

श्रुतास्तु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्महामुने। माहात्म्यं च प्रयागस्य तीर्थानि विविधानि च।।

śrutāstu vividhā dharmāstvatprasādānmahāmune| māhātmyaṃ ca prayāgasya tīrthāni vividhāni ca||

नर्मदा सर्वतीर्थानां मुख्या हि भवतेरिता। तस्यास्त्विदानीं माहात्म्यं वक्तुमर्हसि सत्तम।।

narmadā sarvatīrthānāṃ mukhyā hi bhavateritā| tasyāstvidānīṃ māhātmyaṃ vaktumarhasi sattama||

यदाधारमिदं कृत्स्नं येषां पृथ्वी पुरा त्वियम। नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि।।

yadādhāramidaṃ kṛtsnaṃ yeṣāṃ pṛthvī purā tviyam| nṛpāṇāṃ tatsamāsena sūta vaktumihārhasi||

वक्ष्ये देवादिदेवाय विष्णवे प्रभविष्णवे। नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता।।

vakṣye devādidevāya viṣṇave prabhaviṣṇave| namaskṛtvāprameyāya yaduktaṃ tena dhīmatā||

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद विनिः सृता। तारयेत सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च।।

narmadā saritāṃ śreṣṭhā rudradehād viniḥ sṛtā| tārayet sarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca||

नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम। इदानीं तत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः शुभम।।

narmadāyāstu māhātmyaṃ purāṇe yanmayā śrutam| idānīṃ tatpravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ śubham||

स्वायंभुवस्य तु मनोः प्रागुक्तो यः प्रियव्रतः। पुत्रस्तस्याभवन पुत्राः प्रजापतिसमा दश।।

svāyaṃbhuvasya tu manoḥ prāgukto yaḥ priyavrataḥ| putrastasyābhavan putrāḥ prajāpatisamā daśa||

पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती। ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा।।

puṇyā kanakhale gaṅgā kurukṣetre sarasvatī| grāme vā yadi vāraṇye puṇyā sarvatra narmadā||

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान द्युतिमांस्तथा। मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च।।

agnīdhraścāgnibāhuśca vapuṣmān dyutimāṃstathā| medhā medhātithirhavyaḥ savanaḥ putra eva ca||

ज्योतिष्मान दशमस्तेषां महाबलपराक्रमः। धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः।।

jyotiṣmān daśamasteṣāṃ mahābalaparākramaḥ| dhārmiko dānanirataḥ sarvabhūtānukampakaḥ||

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम। सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम।।

tribhiḥ sārasvataṃ toyaṃ saptāhena tu yāmunam| sadyaḥ punāti gāṅgeyaṃ darśanādeva nārmadam||

मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः। जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम।।

medhāgnibāhuputrāstu trayo yogaparāyaṇāḥ| jātismarā mahābhāgā na rājye dadhire matim||

कलिङ्गदेशपश्चार्धे पर्वते ऽमरकण्टके। पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा।।

kaliṅgadeśapaścārdhe parvate 'marakaṇṭake| puṇyā ca triṣu lokeṣu ramaṇīyā manoramā||

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद वै सप्तद्वीपेषु सप्त तान। जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः।।

priyavrato 'bhyaṣiñcad vai saptadvīpeṣu sapta tān| jambudvīpeśvaraṃ putramagnīdhramakaronnṛpaḥ||

सदेवासुरगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः। तपस्तप्त्वा तु राजेन्द्र सिद्धिं तु परमां गताः।।

sadevāsuragandharvā ṛṣayaśca tapodhanāḥ| tapastaptvā tu rājendra siddhiṃ tu paramāṃ gatāḥ||

तत्र स्नात्वा नरो राजन नियमस्थो जितेन्द्रियः। उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम।।

tatra snātvā naro rājan niyamastho jitendriyaḥ| upoṣya rajanīmekāṃ kulānāṃ tārayecchatam||

प्लक्ष्द्वीपेश्वरश्चैव तेन मेधातिथिः कृतः। शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान।।

plakṣdvīpeśvaraścaiva tena medhātithiḥ kṛtaḥ| śālmaleśaṃ vapuṣmantaṃ narendramabhiṣiktavān||

योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा। विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमायता।।

yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ śrūyate sariduttamā| vistāreṇa tu rājendra yojanadvayamāyatā||

ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान प्रभुः। द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत।।

jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavān prabhuḥ| dyutimantaṃ ca rājānaṃ krauñcadvīpe samādiśat||

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च। पर्वतस्य समन्तात तु तिष्ठन्त्यमरकण्टके।।

ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathaiva ca| parvatasya samantāt tu tiṣṭhantyamarakaṇṭake||

शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः। पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः।।

śākadvīpeśvaraṃ cāpi havyaṃ cakre priyavrataḥ| puṣkarādhipatiṃ cakre savanaṃ ca prajāpatiḥ||

पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत। धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ।।

puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto 'bhavat| dhātikiścaiva dvāvetau putrau putravatāṃ varau||

ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः। सर्वहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहिते रतः।।

brahmacārī śucirbhūtvā jitakrodho jitendriyaḥ| sarvahiṃsānivṛttastu sarvabhūtahite rataḥ||

महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः। नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते।।

mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ| nāmnā tu dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍamucyate||

एवं सर्वसमाचारो यस्तु प्राणान समुत्सृजेत। तस्य पुण्यफलं राजन शृणुष्वावहितो नृप।।

evaṃ sarvasamācāro yastu prāṇān samutsṛjet| tasya puṇyaphalaṃ rājan śṛṇuṣvāvahito nṛpa||

शतवर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव। सप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः।।

śatavarṣasahasrāṇi svarge modati pāṇḍava| sapsarogaṇasaṃkīrṇo divyastrīparivāritaḥ||

शाकद्वीपेश्वरस्याथ हव्यस्याप्यभवन सुताः। जलदश्च कुमारश्च सुकुमारो मणीचकः। कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः।।

śākadvīpeśvarasyātha havyasyāpyabhavan sutāḥ| jaladaśca kumāraśca sukumāro maṇīcakaḥ| kusumottaro 'tha modākiḥ saptamaḥ syānmahādrumaḥ||

दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्यपुष्पोपशोभितः। क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते।।

divyagandhānuliptaśca divyapuṣpopaśobhitaḥ| krīḍate devaloke tu daivataiḥ saha modate||

जलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते। कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम।।

jaladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate| kumārasya tu kaumāraṃ tṛtīyaṃ sukumārakam||

ततः स्वर्गात परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः। गृहं तु लभते ऽसौ वै नानारत्नसमन्वितम।।

tataḥ svargāt paribhraṣṭo rājā bhavati dhārmikaḥ| gṛhaṃ tu labhate 'sau vai nānāratnasamanvitam||

मणीचकं चतुर्थं तु पञ्चमं कुसुमोत्तरम। मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम।।

maṇīcakaṃ caturthaṃ tu pañcamaṃ kusumottaram| modākaṃ ṣaṣṭhamityuktaṃ saptamaṃ tu mahādrumam||

स्तम्भैर्मणिमयैर्दिव्यैर्वज्रवैदूर्यभूषितम। आलेख्यवाहनैः शुभ्रैर्दासीदाससमन्वितम।।

stambhairmaṇimayairdivyairvajravaidūryabhūṣitam| ālekhyavāhanaiḥ śubhrairdāsīdāsasamanvitam||

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि सुता द्युतिमतो ऽभवन। कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः।।

krauñcadvīpeśvarasyāpi sutā dyutimato 'bhavan| kuśalaḥ prathamasteṣāṃ dvitīyastu manoharaḥ||

उष्णस्तृतीयः संप्रोक्तश्चतुर्थः प्रवरः स्मृतः। अन्धकारो मुनिश्चैव दुन्दुभिश्चैव सप्तमः। तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः।।

uṣṇastṛtīyaḥ saṃproktaścaturthaḥ pravaraḥ smṛtaḥ| andhakāro muniścaiva dundubhiścaiva saptamaḥ| teṣāṃ svanāmabhirdeśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ||

राजराजेश्वरः श्रीमान सर्वस्त्रीजनवल्लभः। जीवेद वर्षशतं साग्रं तत्र भोगसमन्वितः।।

rājarājeśvaraḥ śrīmān sarvastrījanavallabhaḥ| jīved varṣaśataṃ sāgraṃ tatra bhogasamanvitaḥ||

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन महौजसः। उद्भेदो वेणुमांश्चैवाश्वरथो लम्बनो धृतिः। षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः।।

jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaivāsan mahaujasaḥ| udbhedo veṇumāṃścaivāśvaratho lambano dhṛtiḥ| ṣaṣṭhaḥ prabhākāraścāpi saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ||

अग्निप्रवेशे ऽथ जले अथवानशने कृते। अनिवर्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा।।

agnipraveśe 'tha jale athavānaśane kṛte| anivartikā gatistasya pavanasyāmbare yathā||

पश्चिमे पर्वततटे सर्वपापविनाशनः। ह्रदो जलेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।।

paścime parvatataṭe sarvapāpavināśanaḥ| hrado jaleśvaro nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ||

स्वनामचिह्नितान यत्र तथा वर्षाणि सुव्रताः। ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः।।

svanāmacihnitān yatra tathā varṣāṇi suvratāḥ| jñeyāni sapta tānyeṣu dvīpeṣvevaṃ na yo mataḥ||

शाल्मलद्वीपनाथस्य सुताश्चासन वपुष्मतः। श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा। वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः।।

śālmaladvīpanāthasya sutāścāsan vapuṣmataḥ| śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā| vaidyutau mānasaścaiva saptamaḥ suprabho mataḥ||

तत्र पिण्डप्रदानेन संध्योपासनकर्मणा। दशवर्षाणि पितरस्तर्पिताः स्युर्न संशयः।।

tatra piṇḍapradānena saṃdhyopāsanakarmaṇā| daśavarṣāṇi pitarastarpitāḥ syurna saṃśayaḥ||

प्लक्षद्वीपेश्वरस्यापि सप्त मेधातिथेः सुताः। ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां शिशिरश्च सुखोदयः। आनन्दश्च शिवश्चैव क्षेमकश्च ध्रुवस्तथा।।

plakṣadvīpeśvarasyāpi sapta medhātitheḥ sutāḥ| jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ śiśiraśca sukhodayaḥ| ānandaśca śivaścaiva kṣemakaśca dhruvastathā||

दक्षिणे नर्मदाकूले कपिलाख्या महानदी। सरलार्जुनसंच्छन्ना नातिदूरे व्यवस्थिता।।

dakṣiṇe narmadākūle kapilākhyā mahānadī| saralārjunasaṃcchannā nātidūre vyavasthitā||

सा तु पुण्या महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता। तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानां तु युधिष्ठिर।।

sā tu puṇyā mahābhāgā triṣu lokeṣu viśrutā| tatra koṭiśataṃ sāgraṃ tīrthānāṃ tu yudhiṣṭhira||

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै। वर्णाश्रमविभागेन स्वधर्मो मुक्तये द्विजाः।।

plakṣadvīpādiṣu jñeyaḥ śākadvīpāntikeṣu vai| varṇāśramavibhāgena svadharmo muktaye dvijāḥ||

जम्बुद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रास्त्वासन महाबलाः। अग्नीध्रस्य द्विजश्रेष्ठास्तन्नामानि निबोधत।।

jambudvīpeśvarasyāpi putrāstvāsan mahābalāḥ| agnīdhrasya dvijaśreṣṭhāstannāmāni nibodhata||

तस्मिंस्तीर्थे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्ययात। नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम।।

tasmiṃstīrthe tu ye vṛkṣāḥ patitāḥ kālaparyayāt| narmadātoyasaṃspṛṣṭāste yānti paramāṃ gatim||

द्वितीया तु महाभागा विशल्यकरणी शुभा। तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा विशल्यो भवति क्षणात।।

dvitīyā tu mahābhāgā viśalyakaraṇī śubhā| tatra tīrthe naraḥ snātvā viśalyo bhavati kṣaṇāt||

नाभिः किंपुरुषश्चैव तथा हरिरिलावृतः। रम्यो हिरण्वांश्च कुरुर्भद्राश्वः केतुमाहलकः।।

nābhiḥ kiṃpuruṣaścaiva tathā haririlāvṛtaḥ| ramyo hiraṇvāṃśca kururbhadrāśvaḥ ketumāhalakaḥ||

कपिला च विशल्या च श्रूयते राजसत्तम। ईश्वरेण पुरा प्रोक्ता लोकानां हितकाम्यया।।

kapilā ca viśalyā ca śrūyate rājasattama| īśvareṇa purā proktā lokānāṃ hitakāmyayā||

जम्बुद्वीपेश्वरो राजा स चाग्नीध्रो महामतिः। विभज्य नवधा तेभ्यो यथान्यायं ददौ पुनः।।

jambudvīpeśvaro rājā sa cāgnīdhro mahāmatiḥ| vibhajya navadhā tebhyo yathānyāyaṃ dadau punaḥ||

अनाशकं तु यः कुर्यात तस्मिंस्तीर्थे नराधिप। सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति।।

anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa| sarvapāpaviśuddhātmā rudralokaṃ sa gacchati||

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाह्वं प्रददौ पुनः। हेमकूटं ततो वर्षं ददौ किंपुरुषाय तु।।

nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himāhvaṃ pradadau punaḥ| hemakūṭaṃ tato varṣaṃ dadau kiṃpuruṣāya tu||

तृतीयं नैषधं वर्षं हरये दत्तवान पिता। इलावृताय प्रददौ मेरुमध्यमिलावृतम।।

tṛtīyaṃ naiṣadhaṃ varṣaṃ haraye dattavān pitā| ilāvṛtāya pradadau merumadhyamilāvṛtam||

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नश्वमेधफलं लभेत। ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रलोके वसन्ति ते।।

tatra snātvā naro rājannaśvamedhaphalaṃ labhet| ye vasantyuttare kūle rudraloke vasanti te||

नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता। श्वेतं यदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते।।

nīlācalāśritaṃ varṣaṃ ramyāya pradadau pitā| śvetaṃ yaduttaraṃ varṣaṃ pitrā dattaṃ hiraṇvate||

सरस्वत्यां च गङ्गायां नर्मदायां युधिष्ठिर। समं स्नानं च दानं च यथा मे शङ्करो ऽब्रवीत।।

sarasvatyāṃ ca gaṅgāyāṃ narmadāyāṃ yudhiṣṭhira| samaṃ snānaṃ ca dānaṃ ca yathā me śaṅkaro 'bravīt||

परित्यजति यः प्रणान पर्वते ऽमरकण्टके। वर्षकोटिशतं साग्रं रुद्रलोके महीयते।।

parityajati yaḥ praṇān parvate 'marakaṇṭake| varṣakoṭiśataṃ sāgraṃ rudraloke mahīyate||

यदुत्तरं शृङ्गवतो वर्षं तत कुरुवे ददौ। मेरोः पूर्वेण यद वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत। गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान।।

yaduttaraṃ śṛṅgavato varṣaṃ tat kuruve dadau| meroḥ pūrveṇa yad varṣaṃ bhadrāśvāya nyavedayat| gandhamādanavarṣaṃ tu ketumālāya dattavān||

वर्षेष्वेतेषु तान पुत्रानभिषिच्य नराधिपः। संसारकष्टतां ज्ञात्वा तपस्तेपे वनं गतः।।

varṣeṣveteṣu tān putrānabhiṣicya narādhipaḥ| saṃsārakaṣṭatāṃ jñātvā tapastepe vanaṃ gataḥ||

नर्मदायां जलं पुण्यं फेनोर्मिसमलङ्कृतम। पवित्रं शिरसा वन्द्य सर्वपापैः प्रमुच्यते।।

narmadāyāṃ jalaṃ puṇyaṃ phenormisamalaṅkṛtam| pavitraṃ śirasā vandya sarvapāpaiḥ pramucyate||

हिमाह्वयं तु यस्यैतन्नाभेरासीन्महात्मनः। तस्यर्षभो ऽभवत पुत्रो मरुदेव्यां महाद्युतिः।।

himāhvayaṃ tu yasyaitannābherāsīnmahātmanaḥ| tasyarṣabho 'bhavat putro marudevyāṃ mahādyutiḥ||

नर्मदा सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी। अहोरात्रोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया।।

narmadā sarvataḥ puṇyā brahmahatyāpahāriṇī| ahorātropavāsena mucyate brahmahatyayā||

जालेश्वरं तीर्थवरं सर्वपापविनाशनम। तत्र गत्वा नियमवान सर्वकामांल्लभेन्नरः।।

jāleśvaraṃ tīrthavaraṃ sarvapāpavināśanam| tatra gatvā niyamavān sarvakāmāṃllabhennaraḥ||

ऋषभाद भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः। सो ऽभिषिच्यर्षभः पुत्रं भरतं पृथिवीपतिः। वानप्रस्थाश्रमं गत्वा तपस्तेपे यथाविधि।।

ṛṣabhād bharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ| so 'bhiṣicyarṣabhaḥ putraṃ bharataṃ pṛthivīpatiḥ| vānaprasthāśramaṃ gatvā tapastepe yathāvidhi||

तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं कृशो धमनिसंततः। ज्ञानयोगरतो भूत्वा महापाशुपतो ऽभवत।।

tapasā karṣito 'tyarthaṃ kṛśo dhamanisaṃtataḥ| jñānayogarato bhūtvā mahāpāśupato 'bhavat||

चन्द्रसूर्योपरागे तु गत्वा ह्यमरकण्टकम। अश्वमेधाद दशगुणं पुण्यमाप्नोति मानवः।।

candrasūryoparāge tu gatvā hyamarakaṇṭakam| aśvamedhād daśaguṇaṃ puṇyamāpnoti mānavaḥ||

सुमतिर्भरतस्याभूत पुत्रः परमधार्मिकः। सुमतेस्तैजसस्तस्मादिन्द्रिद्युम्नो व्यजायत।।

sumatirbharatasyābhūt putraḥ paramadhārmikaḥ| sumatestaijasastasmādindridyumno vyajāyata||

एष पुण्यो गिरिवरो देवगन्धर्वसेवितः। नानाद्रुमलताकीर्णो नानापुष्पोपशोभितः।।

eṣa puṇyo girivaro devagandharvasevitaḥ| nānādrumalatākīrṇo nānāpuṣpopaśobhitaḥ||

परमेष्ठी सुतस्तस्मात प्रतीहारस्तदन्वयः। प्रतिहर्तेति विख्यात उत्पन्नस्तस्य चात्मजः।।

parameṣṭhī sutastasmāt pratīhārastadanvayaḥ| pratiharteti vikhyāta utpannastasya cātmajaḥ||

तत्र संनिहितो राजन देव्या सह महेश्वरः। ब्रह्मा विष्णुस्तथा चेन्द्रो विद्याधरगणैः सह।।

tatra saṃnihito rājan devyā saha maheśvaraḥ| brahmā viṣṇustathā cendro vidyādharagaṇaiḥ saha||

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात पर्वतं ह्यमरकण्टकम। पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानः।।

pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāt parvataṃ hyamarakaṇṭakam| pauṇḍarīkasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānaḥ||

भवस्तस्मादथोद्गीथः प्रस्तावस्तत्सुतो ऽभवत। पृथुस्ततस्ततो रक्तो रक्तस्यापि गयः सुतः।।

bhavastasmādathodgīthaḥ prastāvastatsuto 'bhavat| pṛthustatastato rakto raktasyāpi gayaḥ sutaḥ||

नरो गयस्य तनयस्तस्य पुत्रो विराडभूत। तस्य पुत्रो महावीर्यो धीमांस्तस्मादजायत।।

naro gayasya tanayastasya putro virāḍabhūt| tasya putro mahāvīryo dhīmāṃstasmādajāyata||

कावेरी नाम विपुला नदी कल्पषनाशिनी। तत्र स्नात्वा महादेवमर्चयेद वृषभध्वजम। संगमे नर्मदायास्तु रुद्रलोके महीयते।।

kāverī nāma vipulā nadī kalpaṣanāśinī| tatra snātvā mahādevamarcayed vṛṣabhadhvajam| saṃgame narmadāyāstu rudraloke mahīyate||

महान्तो ऽपि ततश्चाभूद भौवनस्तत्सुतो ऽभवत। त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजो रजस्तस्याप्यभूत सुतः।।

mahānto 'pi tataścābhūd bhauvanastatsuto 'bhavat| tvaṣṭā tvaṣṭuśca virajo rajastasyāpyabhūt sutaḥ||

शतजिद रजसस्तस्य जज्ञे पुत्रशतं द्विजाः। तेषां प्रधानो बलवान विश्वज्योतिरिति स्मृतः।।

śatajid rajasastasya jajñe putraśataṃ dvijāḥ| teṣāṃ pradhāno balavān viśvajyotiriti smṛtaḥ||

आराध्य देवं ब्रह्माणं क्षेमकं नाम पार्थिवम। असूत पुत्रं धर्मज्ञं महाबाहुमरिन्दमम।।

ārādhya devaṃ brahmāṇaṃ kṣemakaṃ nāma pārthivam| asūta putraṃ dharmajñaṃ mahābāhumarindamam||

एते पुरस्ताद राजानो महासत्त्वा महौजसः। एषां वंशप्रसूतैश्च भुक्तेयं पृथिवी पुरा।।

ete purastād rājāno mahāsattvā mahaujasaḥ| eṣāṃ vaṃśaprasūtaiśca bhukteyaṃ pṛthivī purā||