श्रीगरुडमहापुराणम- 5 श्रीकृष्ण उवाच । एवं दग्ध्वा नरं प्रेतं स्नात्वा कृत्वा तिलोदकम । अग्रतः स्त्रीजनो गच्छेद्व्रजेयुः पृष्ठतो नराः

śrīgaruḍamahāpurāṇam- 5 śrīkṛṣṇa uvāca / evaṃ dagdhvā naraṃ pretaṃ snātvā kṛtvā tilodakam / agrataḥ strījano gacchedvrajeyuḥ pṛṣṭhato narāḥ

प्राशयेन्निम्बपत्राणि रुदन्तो नामपूर्वकम । विधातव्यं चाचमनं पाषाणोपरि संस्थिते

prāśayennimbapatrāṇi rudanto nāmapūrvakam / vidhātavyaṃ cācamanaṃ pāṣāṇopari saṃsthite

ते प्रविश्य गृहं सर्वे सुताद्याश्च सपिण्डकाः । भवेयुर्दशरात्रं वै यत आशौचकं खग

te praviśya gṛhaṃ sarve sutādyāśca sapiṇḍakāḥ / bhaveyurdaśarātraṃ vai yata āśaucakaṃ khaga

क्रीतलब्धाशनाः सर्वे स्वपेयुस्ते पृथक्पृथक । अक्षारलवणान्नाः स्युर्निमज्जेयुश्च ते त्र्यहम

krītalabdhāśanāḥ sarve svapeyuste pṛthakpṛthak / akṣāralavaṇānnāḥ syurnimajjeyuśca te tryaham

अमांसभोजनाश्चाधः शयीरन्ब्रह्मचारिणः । परस्परं न संस्पृष्टा दानाध्ययनवर्जिताः

amāṃsabhojanāścādhaḥ śayīranbrahmacāriṇaḥ / parasparaṃ na saṃspṛṣṭā dānādhyayanavarjitāḥ

मलिनाश्चाधोमुखाश्च दीना भोगविवर्जिताः । अङ्गसंवाहनं केशमार्जनं वर्जयन्ति ते

malināścādhomukhāśca dīnā bhogavivarjitāḥ / aṅgasaṃvāhanaṃ keśamārjanaṃ varjayanti te

मृन्मये पत्रजे वापि भुञ्जीरंस्ते च भाजने । उवासन्तु ते कुर्युरेकाहमथ वा त्र्यहम

mṛnmaye patraje vāpi bhuñjīraṃste ca bhājane / uvāsantu te kuryurekāhamatha vā tryaham

गरुड उवाच । आशौचिन इति प्रोक्तमाशौचस्य च वै प्रभो । लक्षणं किं कियत्कालं भाव्यं वा तद्युतैर्नरैः

garuḍa uvāca / āśaucina iti proktamāśaucasya ca vai prabho / lakṣaṇaṃ kiṃ kiyatkālaṃ bhāvyaṃ vā tadyutairnaraiḥ

शृकृष्ण उवाच । अपनोद्यन्त्विदं कालादिभिराशु निषेधकृत । पिण्डाध्ययनदानादेः पुङ्गतो ऽतिशयो हि तत

śṛkṛṣṇa uvāca / apanodyantvidaṃ kālādibhirāśu niṣedhakṛt / piṇḍādhyayanadānādeḥ puṅgato 'tiśayo hi tat

दशाहं शावमाशौचं सपिण्डेषु विधीयते । जनने ऽप्येवमेव स्यान्निपुणं शुद्धिमिच्छताम

daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate / janane 'pyevameva syānnipuṇaṃ śuddhimicchatām

जन्मन्येकोदकानान्तुत्रिरात्राच्छुद्धिरिष्यते । शावस्य शेषाच्छुध्यन्ति त्र्यहादुदकदायिनः

janmanyekodakānāntutrirātrācchuddhiriṣyate / śāvasya śeṣācchudhyanti tryahādudakadāyinaḥ

आदन्तजननत्सद्य आ चौलान्नैशिकी स्मृता । त्रिरात्रमा व्रतादेशाद्दशरात्रमतः परम

ādantajananatsadya ā caulānnaiśikī smṛtā / trirātramā vratādeśāddaśarātramataḥ param

आशौचं ते समाख्यातं संक्षेपात्प्रकृतं ब्रुवे । जलं त्रिदिवमाकाशे स्थाप्यं क्षीरञ्च मृन्मये

āśaucaṃ te samākhyātaṃ saṃkṣepātprakṛtaṃ bruve / jalaṃ tridivamākāśe sthāpyaṃ kṣīrañca mṛnmaye

अत्र स्नाहि पिबात्रेति मन्त्रेणानेन काश्यप । काष्ठत्रये गुणैर्बद्धे प्रीत्यै रात्रौ चतुष्पथे

atra snāhi pibātreti mantreṇānena kāśyapa / kāṣṭhatraye guṇairbaddhe prītyai rātrau catuṣpathe

प्रथमे ऽह्नि तृतीये वा सप्तमे नवमे तथा । अस्थिसंचयनं कार्यं दिने तद्गोत्रजैः सह

prathame 'hni tṛtīye vā saptame navame tathā / asthisaṃcayanaṃ kāryaṃ dine tadgotrajaiḥ saha

तदूर्ध्वमङ्गसंस्पर्शः सपिण्डानां विधीयते । योग्याः सर्वक्रियाणां च समानसलिलास्तथा

tadūrdhvamaṅgasaṃsparśaḥ sapiṇḍānāṃ vidhīyate / yogyāḥ sarvakriyāṇāṃ ca samānasalilāstathā

प्रेतपिण्डं बहिर्दद्याद्दर्भमात्रविवर्जितम । प्रागुदीच्यां चरुं कृत्वा स्नात्वा प्रयतमानसः

pretapiṇḍaṃ bahirdadyāddarbhamātravivarjitam / prāgudīcyāṃ caruṃ kṛtvā snātvā prayatamānasaḥ

भूमावसंस्कृतानां च संस्कृतानां कुशेषु च । नवभिर्दिवसैः पिण्डान्नव दद्यात्समाहितः

bhūmāvasaṃskṛtānāṃ ca saṃskṛtānāṃ kuśeṣu ca / navabhirdivasaiḥ piṇḍānnava dadyātsamāhitaḥ

दशमं पिण्डमुत्सृज्य रात्रिशेषे शुचिर्भवेत । असगोत्रः सगोत्रो वा यदि स्त्री यति वा पुमान

daśamaṃ piṇḍamutsṛjya rātriśeṣe śucirbhavet / asagotraḥ sagotro vā yadi strī yati vā pumān

प्रथमे ऽहनि यो दद्यात्स दशाहं समापयेत । शालिना सक्तुभिर्वापि शाकैर्वाप्यथ निर्वपेत

prathame 'hani yo dadyātsa daśāhaṃ samāpayet / śālinā saktubhirvāpi śākairvāpyatha nirvapet

प्रथमे ऽहनि यद्द्रव्यं तदेव स्याद्दशाहिकम । यावदाशौचमेकैकस्याञ्जलेर्दानमुच्यते

prathame 'hani yaddravyaṃ tadeva syāddaśāhikam / yāvadāśaucamekaikasyāñjalerdānamucyate

यद्वा यस्मिन्दिने दानं तस्मिंस्तद्दिनसंख्यया । दशाहे ऽञ्जलयः पक्षिन्पञ्चाशदन्तिमे

yadvā yasmindine dānaṃ tasmiṃstaddinasaṃkhyayā / daśāhe 'ñjalayaḥ pakṣinpañcāśadantime

द्विवृद्ध्या वा भवेत्पक्षिन्नञ्जलीनां शतं पुनः । यदाहि त्र्यहमाशौचं तदा वाञ्जलयो दश

dvivṛddhyā vā bhavetpakṣinnañjalīnāṃ śataṃ punaḥ / yadāhi tryahamāśaucaṃ tadā vāñjalayo daśa

त्रयो ऽञ्जलय एवं तु प्रथमे ऽहनिवै तदा । चत्वारस्तु द्वितीये ऽह्नि तृतीये स्युस्त्रयस्तथा

trayo 'ñjalaya evaṃ tu prathame 'hanivai tadā / catvārastu dvitīye 'hni tṛtīye syustrayastathā

शताञ्जलि यदा पक्षिन्नाद्ये त्रिंशत्तदाहनि । चत्वारिंशद्द्वितीये ऽह्नि त्रिंशदह्नि तृतीयके

śatāñjali yadā pakṣinnādye triṃśattadāhani / catvāriṃśaddvitīye 'hni triṃśadahni tṛtīyake

एवं जलस्याञ्जलयो विभाज्याः पक्षयोर्द्वयोः । सर्वेषु पितृकार्येषु पुत्रो मुक्यो ऽधिकारवान

evaṃ jalasyāñjalayo vibhājyāḥ pakṣayordvayoḥ / sarveṣu pitṛkāryeṣu putro mukyo 'dhikāravān

पिण्डप्रसेकस्तूष्णीञ्च पुष्पधूपादिकं तथा । दशमे ऽहनि सम्प्राप्ते स्नानं ग्रामाद्वहिश्चरेत

piṇḍaprasekastūṣṇīñca puṣpadhūpādikaṃ tathā / daśame 'hani samprāpte snānaṃ grāmādvahiścaret

तत्र त्याज्यानि वासांसि केशश्मश्रुनखानि च । विप्रः शुध्यत्यपः स्पृष्ट्वा क्षत्त्रियो वाहनं तथा

tatra tyājyāni vāsāṃsi keśaśmaśrunakhāni ca / vipraḥ śudhyatyapaḥ spṛṣṭvā kṣattriyo vāhanaṃ tathā

वैश्यः प्रतोदं रश्मीन्वा शूद्रो यष्टिं कृतक्रियः । मृतादल्पवयोभिश्च सपिण्डैः परिवापनम

vaiśyaḥ pratodaṃ raśmīnvā śūdro yaṣṭiṃ kṛtakriyaḥ / mṛtādalpavayobhiśca sapiṇḍaiḥ parivāpanam

कार्यन्तु षोडशी षड्भिः पिण्डैर्दशभिरैव च । प्रथमा मलिना ह्येतैरादशाहं मृतेर्भवेत

kāryantu ṣoḍaśī ṣaḍbhiḥ piṇḍairdaśabhiraiva ca / prathamā malinā hyetairādaśāhaṃ mṛterbhavet

दिनानि दश यान्षिण्डान्कुर्वन्त्यत्र सुतादयः । प्रत्यहं ते विभज्यन्ते चतुर्भागैः खगोत्तम

dināni daśa yānṣiṇḍānkurvantyatra sutādayaḥ / pratyahaṃ te vibhajyante caturbhāgaiḥ khagottama

भागद्वयेन देहः स्यात्तृतीयेन यमानुगाः । तृप्यन्ति हि चतुर्थेन स्वयमप्युपजीवति

bhāgadvayena dehaḥ syāttṛtīyena yamānugāḥ / tṛpyanti hi caturthena svayamapyupajīvati

अहोरात्रैस्तु नवभिर्देहो निष्पत्तिमाप्नुयात । शिरस्त्वाद्येन पिण्डेन प्रेतस्य क्रियते तथा

ahorātraistu navabhirdeho niṣpattimāpnuyāt / śirastvādyena piṇḍena pretasya kriyate tathā

द्वितीयेन तु कर्णाक्षिनासिकं तु समासतः । गलांसभुजवक्षश्च तृतीयेन तथा क्रमात

dvitīyena tu karṇākṣināsikaṃ tu samāsataḥ / galāṃsabhujavakṣaśca tṛtīyena tathā kramāt

चतुर्थेन च पिण्डेन नाभिलिङ्गगुदं तथा । जानुजङ्घं तथा पादौ पञ्चमेन तु सर्वदा

caturthena ca piṇḍena nābhiliṅgagudaṃ tathā / jānujaṅghaṃ tathā pādau pañcamena tu sarvadā

सर्वमर्माणि षष्ठेन सप्तमेन तु नाडयः । दन्तलोमान्यष्टमेन वीर्यन्तु नवमेन च

sarvamarmāṇi ṣaṣṭhena saptamena tu nāḍayaḥ / dantalomānyaṣṭamena vīryantu navamena ca

दशमेन तु पूर्णत्वं तृप्तता क्षुद्विपर्ययः । मध्यमां षोडशीं वच्मि वैनतेय शृणुष्व मे

daśamena tu pūrṇatvaṃ tṛptatā kṣudviparyayaḥ / madhyamāṃ ṣoḍaśīṃ vacmi vainateya śṛṇuṣva me

विष्णवादिविष्णुपर्यन्तान्येकादश तथा खग । श्राद्धानि पञ्च देवानामित्येषां मध्यषीडशी

viṣṇavādiviṣṇuparyantānyekādaśa tathā khaga / śrāddhāni pañca devānāmityeṣāṃ madhyaṣīḍaśī

निमित्तं दुर्मतिं कृत्वा यदि नारायणो बलिः । एकादशाहे कर्तव्यो वृषोत्सर्गो ऽपि तत्र वै

nimittaṃ durmatiṃ kṛtvā yadi nārāyaṇo baliḥ / ekādaśāhe kartavyo vṛṣotsargo 'pi tatra vai

एकादशाहे प्रेतस्य यस्यात्सृज्येत नो वृषः । प्रेतत्वं सुस्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि

ekādaśāhe pretasya yasyātsṛjyeta no vṛṣaḥ / pretatvaṃ susthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi

अकृत्वा यद्वृषोत्सर्गं कृतं वै पिण्डपातनम । निष्फलं सकलं विद्यात्प्रमीताय न तद्भवेत

akṛtvā yadvṛṣotsargaṃ kṛtaṃ vai piṇḍapātanam / niṣphalaṃ sakalaṃ vidyātpramītāya na tadbhavet

वृषोत्सर्गादृते नान्यत्किञ्चिदस्ति महीतले । पुत्रः पत्न्यथ दौहित्रः पिता वा दुहिताथ वा

vṛṣotsargādṛte nānyatkiñcidasti mahītale / putraḥ patnyatha dauhitraḥ pitā vā duhitātha vā

मृतादनन्तरं तस्य ध्रुवं कार्यो वृषोत्सवः । चतुर्वत्सतरीयुक्तो यस्योत्सृज्येत वा वृषः

mṛtādanantaraṃ tasya dhruvaṃ kāryo vṛṣotsavaḥ / caturvatsatarīyukto yasyotsṛjyeta vā vṛṣaḥ

अलङ्कृतो विधानेन प्रेतत्वं तस्य नो भवेत । एकादशे ऽह्नि सम्प्राप्ते वृषालाभो भवेद्यदि

alaṅkṛto vidhānena pretatvaṃ tasya no bhavet / ekādaśe 'hni samprāpte vṛṣālābho bhavedyadi

दर्भैः पिष्टैस्तु सम्पाद्य तं वृषं मोचयेद्वुधः । वृषोत्सर्जनवेलायां वृषाभाव (लाभ) कथञ्चन

darbhaiḥ piṣṭaistu sampādya taṃ vṛṣaṃ mocayedvudhaḥ / vṛṣotsarjanavelāyāṃ vṛṣābhāva (lābha) kathañcana

मृत्तिकाभिस्तु दर्भैर्वा वृषं कृत्वा विमोचयेत । यदिष्टं जीवतस्तस्य दद्यादेकादशे ऽहनि

mṛttikābhistu darbhairvā vṛṣaṃ kṛtvā vimocayet / yadiṣṭaṃ jīvatastasya dadyādekādaśe 'hani

मृतमुद्दिश्य दातव्यं शय्याधेन्वादिकं तथा । विप्रान्बहून भोजयीत प्रेतस्य क्षुद्विशान्तये

mṛtamuddiśya dātavyaṃ śayyādhenvādikaṃ tathā / viprānbahūn bhojayīta pretasya kṣudviśāntaye

तृतीयां षोडशीं वच्मि वैनतेय शृणुष्व ताम । द्वादश प्रतिमास्यानि आद्यं षाण्मासिकं तथा

tṛtīyāṃ ṣoḍaśīṃ vacmi vainateya śṛṇuṣva tām / dvādaśa pratimāsyāni ādyaṃ ṣāṇmāsikaṃ tathā

सपिण्डीकरणं चैव तृतीया षोडशी मता । द्वादशाहे त्रिपक्षे च षण्मासे मासिके ऽब्दिके

sapiṇḍīkaraṇaṃ caiva tṛtīyā ṣoḍaśī matā / dvādaśāhe tripakṣe ca ṣaṇmāse māsike 'bdike

तृतीयां षोडशीमेनां वदन्ति मतभेदतः । यस्यैता नि न दत्तानि प्रेतश्राद्धानि षोडश

tṛtīyāṃ ṣoḍaśīmenāṃ vadanti matabhedataḥ / yasyaitā ni na dattāni pretaśrāddhāni ṣoḍaśa

पिशाचत्वं स्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि । एकादशे द्वादशे वा दिने आद्यं प्रकीर्तितम

piśācatvaṃ sthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi / ekādaśe dvādaśe vā dine ādyaṃ prakīrtitam

मासादौ प्रतिमासञ्च शुद्धं मृततिथौ खग । एकेनाह्ना त्रिभिर्वापि हीनेषु विनतासुत

māsādau pratimāsañca śuddhaṃ mṛtatithau khaga / ekenāhnā tribhirvāpi hīneṣu vinatāsuta

मासषण्मासवर्षेषु त्रिपक्षेषु भवन्ति हि । श्राद्धान्यथस्यात्सापिण्ड्यं पूर्णे वर्षे तदर्धके

māsaṣaṇmāsavarṣeṣu tripakṣeṣu bhavanti hi / śrāddhānyathasyātsāpiṇḍyaṃ pūrṇe varṣe tadardhake

त्रिपक्षे ऽभ्युदये वापि द्वादशाहे ऽथ वा नृणाम । आनन्त्यात्कुलधर्माणां पुंसाञ्चैवायुषः क्षयात

tripakṣe 'bhyudaye vāpi dvādaśāhe 'tha vā nṛṇām / ānantyātkuladharmāṇāṃ puṃsāñcaivāyuṣaḥ kṣayāt

अस्थिरत्वाच्छरीरस्य द्वादशाहे प्रशस्यते । सपिण्डीकरणेष्वेवं विधिं पक्षीन्द्र मे शृणु

asthiratvāccharīrasya dvādaśāhe praśasyate / sapiṇḍīkaraṇeṣvevaṃ vidhiṃ pakṣīndra me śṛṇu

एकोद्दिष्टविधानेन कार्यं तदपि काश्यप । तिलगन्धोदकैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम

ekoddiṣṭavidhānena kāryaṃ tadapi kāśyapa / tilagandhodakairyuktaṃ kuryātpātracatuṣṭayam

पात्रं प्रेतस्य तत्रैकं पित्र्यं पात्रत्रयं तथा । सेचयेत्पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं खग त्रिषु

pātraṃ pretasya tatraikaṃ pitryaṃ pātratrayaṃ tathā / secayetpitṛpātreṣu pretapātraṃ khaga triṣu

चतुरो निर्वपेत्पिण्डान्पूर्वन्तेषु समापयेत । ततः प्रभृति वै प्रेतः पितृसामान्यमश्नुते

caturo nirvapetpiṇḍānpūrvanteṣu samāpayet / tataḥ prabhṛti vai pretaḥ pitṛsāmānyamaśnute

ततः पितृत्वमापन्ने तस्मिन्प्रेते खगेश्वर । श्राद्धधर्मैरशेषैस्तु तत्पूर्वानर्चयेत्पितॄन

tataḥ pitṛtvamāpanne tasminprete khageśvara / śrāddhadharmairaśeṣaistu tatpūrvānarcayetpitṝn

एकचित्यारोहणे च एकाह्नि मरणे तथा । सापिण्ड्यन्तु स्त्रिया नास्ति मृते भर्तुः स्त्रियो भवेत

ekacityārohaṇe ca ekāhni maraṇe tathā / sāpiṇḍyantu striyā nāsti mṛte bhartuḥ striyo bhavet

पाकैक्यमथ कालैक्यं कर्त्रैक्यञ्च भवेत्खग । श्राद्धादौ सह दाहे च पतिपत्न्योर्न संशयः

pākaikyamatha kālaikyaṃ kartraikyañca bhavetkhaga / śrāddhādau saha dāhe ca patipatnyorna saṃśayaḥ

भर्तुर्मृततिथेरन्यतिथौ चितिमथारुहेत । तांमृताहनि तु सम्प्राप्ते पृथक पिण्डेन योजयेत

bharturmṛtatitheranyatithau citimathāruhet / tāṃmṛtāhani tu samprāpte pṛthak piṇḍena yojayet

प्रत्यब्दञ्च युगपत्तु समापयेत

pratyabdañca yugapattu samāpayet

यस्य संवत्सरादर्वाक सपिण्डीकरणं भवेत । मासिकञ्चोदकुम्भञ्च देयं तस्यापि वत्सरम

yasya saṃvatsarādarvāk sapiṇḍīkaraṇaṃ bhavet / māsikañcodakumbhañca deyaṃ tasyāpi vatsaram

नवश्राद्धं सपिण्डत्वं श्राद्धान्यपि च षोडश । एकेनैव तु कार्याणि संविभक्तधनेष्वपि

navaśrāddhaṃ sapiṇḍatvaṃ śrāddhānyapi ca ṣoḍaśa / ekenaiva tu kāryāṇi saṃvibhaktadhaneṣvapi

पितामहीभिः सापिण्ड्यं तथा मातामहैः सह । उक्तं भर्त्रापि सापिण्ड्यं स्त्रिया वेषयभेदतः

pitāmahībhiḥ sāpiṇḍyaṃ tathā mātāmahaiḥ saha / uktaṃ bhartrāpi sāpiṇḍyaṃ striyā veṣayabhedataḥ

नवश्राद्धस्य ते कालं वक्ष्यामि शृणु काश्यप । मरणाह्नि मृतिस्थाने श्राद्धं पक्षिन्प्रकल्पयेत

navaśrāddhasya te kālaṃ vakṣyāmi śṛṇu kāśyapa / maraṇāhni mṛtisthāne śrāddhaṃ pakṣinprakalpayet

द्वितीयञ्च ततो मार्गे विश्रामो यत्र कारितः । ततः सञ्चयनस्थाने तृतीयं श्राद्धमुच्यते

dvitīyañca tato mārge viśrāmo yatra kāritaḥ / tataḥ sañcayanasthāne tṛtīyaṃ śrāddhamucyate

पञ्चमे सप्तमे तद्वदष्टमे नवमे तथा । दशमैकादशे चैव नव श्राद्धानि वै खग

pañcame saptame tadvadaṣṭame navame tathā / daśamaikādaśe caiva nava śrāddhāni vai khaga

श्राद्धानि नव चैतानि तृतीया षोडशी स्मृता । एकोद्दिष्टविधानेन कार्याणि मनुजैस्तथा

śrāddhāni nava caitāni tṛtīyā ṣoḍaśī smṛtā / ekoddiṣṭavidhānena kāryāṇi manujaistathā

प्रथमे ऽह्नि तृतीये वा पञ्चमे सप्तमे तथा । नवमैकादशे चैव नवश्राद्धं प्रकीर्तितम

prathame 'hni tṛtīye vā pañcame saptame tathā / navamaikādaśe caiva navaśrāddhaṃ prakīrtitam

उच्यन्ते षडिमानीह नव स्युरपि यागेतः । उक्तानि ते मया तानि ऋषीणां मतभेदतः

ucyante ṣaḍimānīha nava syurapi yāgetaḥ / uktāni te mayā tāni ṛṣīṇāṃ matabhedataḥ

रूढिपक्षो ममाभीष्टो योगः कैश्चिदिहेष्यते । आद्ये द्वितीये दातव्यस्तथैवैकं पवित्रकम

rūḍhipakṣo mamābhīṣṭo yogaḥ kaiścidiheṣyate / ādye dvitīye dātavyastathaivaikaṃ pavitrakam

प्रेताय पिण्डो दातव्यो भुक्तवत्सु द्विजातिषु । प्रश्रस्तत्राभिरण्येति यजमानद्विजन्मना

pretāya piṇḍo dātavyo bhuktavatsu dvijātiṣu / praśrastatrābhiraṇyeti yajamānadvijanmanā

अक्षय्यममुकस्येति वक्तव्यं विरतौ तथा । एकोद्दिष्टं मे निबोध चेत्थमावत्सरं स्मृतम

akṣayyamamukasyeti vaktavyaṃ viratau tathā / ekoddiṣṭaṃ me nibodha cetthamāvatsaraṃ smṛtam

सपिण्डीकरणादूर्ध्वं यानि श्राद्धानि षोडश । एकोद्दिष्टविधानेन चरेद्वा पार्वणादृते

sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ yāni śrāddhāni ṣoḍaśa / ekoddiṣṭavidhānena caredvā pārvaṇādṛte

प्रत्यब्दं यो यथा कुर्यात्तथा कुर्यात्स तान्यपि । एकादशे द्वादशे ऽह्नि प्रेतो भुङ्क्ते दिनद्वयम

pratyabdaṃ yo yathā kuryāttathā kuryātsa tānyapi / ekādaśe dvādaśe 'hni preto bhuṅkte dinadvayam

योषितः पुरुषस्यापि पिण्डं प्रेतेति निर्वपेत । सापिण्ड्ये तु कृते तस्य प्रेतशब्दो निवर्तते

yoṣitaḥ puruṣasyāpi piṇḍaṃ preteti nirvapet / sāpiṇḍye tu kṛte tasya pretaśabdo nivartate

दीपदानं प्रकर्तव्यमावर्षन्तु गृहाद्बहिः । अन्नं दीपो जलं वस्त्रमन्यद्वादीयते च यत

dīpadānaṃ prakartavyamāvarṣantu gṛhādbahiḥ / annaṃ dīpo jalaṃ vastramanyadvādīyate ca yat

तृप्तिदं प्रेतशब्देन सपिण्डीकरणावधि । अब्दकृत्यं मयोक्तन्ते समासाद्विनतासुत

tṛptidaṃ pretaśabdena sapiṇḍīkaraṇāvadhi / abdakṛtyaṃ mayoktante samāsādvinatāsuta

वैवस्वतगृहे यानं यथा तत्तु निबोधमेः । त्रयोदशे ऽह्नि श्रवणाकर्मणोनन्तरन्तु सः

vaivasvatagṛhe yānaṃ yathā tattu nibodhameḥ / trayodaśe 'hni śravaṇākarmaṇonantarantu saḥ

त्वग्गृहीताहिवत्तार्क्ष्य गृहीतो यमकिङ्करैः । तस्मिन्मार्गे व्रजत्येको गृहीत इव मर्कटः

tvaggṛhītāhivattārkṣya gṛhīto yamakiṅkaraiḥ / tasminmārge vrajatyeko gṛhīta iva markaṭaḥ

वाय्वग्रसारिवद्रूपं देहमन्यत्प्रपद्यते । तत्पिण्डजं पातनार्थमन्यत्तु पितृसम्भवम

vāyvagrasārivadrūpaṃ dehamanyatprapadyate / tatpiṇḍajaṃ pātanārthamanyattu pitṛsambhavam

तत्प्रमाणवयो ऽवस्थासंस्थानां प्रग्भवो यथा । षडशीति सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः

tatpramāṇavayo 'vasthāsaṃsthānāṃ pragbhavo yathā / ṣaḍaśīti sahasrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ

अध्वान्तरालिको ज्ञेयो यममानुषलोकयोः । साधिकार्धक्रोशयुतं योजनानां शतद्वयम

adhvāntarāliko jñeyo yamamānuṣalokayoḥ / sādhikārdhakrośayutaṃ yojanānāṃ śatadvayam

चत्वारिं शत्तथा सप्त प्रत्यहं याति तत्र सः । अष्टाचत्वारिंशता च त्रैंशता दिवसैरिति

catvāriṃ śattathā sapta pratyahaṃ yāti tatra saḥ / aṣṭācatvāriṃśatā ca traiṃśatā divasairiti

वैवस्वतपुरं याति कृष्यमाणो यमानुगैः । एवं क्रमेण यातब्ये मार्गे पापरतैस्तु यत

vaivasvatapuraṃ yāti kṛṣyamāṇo yamānugaiḥ / evaṃ krameṇa yātabye mārge pāparataistu yat

जायते सप्रपञ्चं तच्छृणु त्वमरुणानुज । त्रयोदशदिने दत्तः पाशैर्बद्ध्वातिदारुणैः

jāyate saprapañcaṃ tacchṛṇu tvamaruṇānuja / trayodaśadine dattaḥ pāśairbaddhvātidāruṇaiḥ

यमस्याङ्कुशहस्तो वै भृकुटीकुटिलाननः । दण्डप्रहारसम्भ्रान्तः कृष्यते दक्षिणां दिशम

yamasyāṅkuśahasto vai bhṛkuṭīkuṭilānanaḥ / daṇḍaprahārasambhrāntaḥ kṛṣyate dakṣiṇāṃ diśam

कुशकण्टकवल्मीकशङ्कुपाषाणकर्कशे । तथा प्रदीप्तज्वलने क्वचिच्छ्वभ्रशतोत्कटे

kuśakaṇṭakavalmīkaśaṅkupāṣāṇakarkaśe / tathā pradīptajvalane kvacicchvabhraśatotkaṭe

प्रदीप्तादित्यतप्ते च दह्यमानः सदंशके । कृष्यते यमदूतैश्च शिवावन्नादभीषणैः

pradīptādityatapte ca dahyamānaḥ sadaṃśake / kṛṣyate yamadūtaiśca śivāvannādabhīṣaṇaiḥ

प्रयातिः दारुणे मार्गे पापकर्मा यमालये । कलेवरे दह्यमाने महान्तं क्षयमृच्छति

prayātiḥ dāruṇe mārge pāpakarmā yamālaye / kalevare dahyamāne mahāntaṃ kṣayamṛcchati

भक्ष्यमाणे तथैवाङ्गे भिद्यमाने च दारुणम । छिद्यमाने चिरतरं जन्तुर्दुः खमवाप्नुते

bhakṣyamāṇe tathaivāṅge bhidyamāne ca dāruṇam / chidyamāne cirataraṃ janturduḥ khamavāpnute

स्वेन कर्मवि पाकेन देहान्तरगतो ऽपि सन । पुराणि षोडशामुष्मन्मार्गे तानि च मे शृणु

svena karmavi pākena dehāntaragato 'pi san / purāṇi ṣoḍaśāmuṣmanmārge tāni ca me śṛṇu

याम्यं सौरिपुरं नगेद्वभवनं गन्धर्वशैलागमौ क्रौञ्चं क्रूरपुरं विचित्रभवनं बह्वापदं दुः खदम । नानाक्रन्दपुरं सुतप्तभवनं रौद्रं पयोवर्षणं शीताढ्यं बहुभीतिषोडशपुराण्येतान्यदृष्टनि ते

yāmyaṃ sauripuraṃ nagedvabhavanaṃ gandharvaśailāgamau krauñcaṃ krūrapuraṃ vicitrabhavanaṃ bahvāpadaṃ duḥ khadam / nānākrandapuraṃ sutaptabhavanaṃ raudraṃ payovarṣaṇaṃ śītāḍhyaṃ bahubhītiṣoḍaśapurāṇyetānyadṛṣṭani te

तत्र याम्य पुरं गच्छन्पुत्रपुत्रेति च ब्रुवन । हाहेति क्रन्दते नित्यं स्वकृतं दुष्कृतं स्मरन

tatra yāmya puraṃ gacchanputraputreti ca bruvan / hāheti krandate nityaṃ svakṛtaṃ duṣkṛtaṃ smaran

अष्टादशोदिने तार्क्ष्य तत्पुर प्राप्नुयादसौ । पुष्पभद्रा नदी यत्र न्यग्रोधः प्रियदर्शनः

aṣṭādaśodine tārkṣya tatpura prāpnuyādasau / puṣpabhadrā nadī yatra nyagrodhaḥ priyadarśanaḥ

विश्रामेच्छां करोत्यत्र कारयन्ति न ते भटाः । क्षितौ दत्तं सुतैस्तस्य स्नेहाद्वा कृपया तथा

viśrāmecchāṃ karotyatra kārayanti na te bhaṭāḥ / kṣitau dattaṃ sutaistasya snehādvā kṛpayā tathā

मासिकं पिण्डमश्नाति ततः सौरिपुरं व्रजेत । व्रजन्नेवं प्रलपते मुद्गराहतिपीडितः

māsikaṃ piṇḍamaśnāti tataḥ sauripuraṃ vrajet / vrajannevaṃ pralapate mudgarāhatipīḍitaḥ

जलाशयो नैव कृतो मया तदा मनुष्यतृप्त्यै पशुपक्षितृप्तय । गोतृप्तिहेतोर्न च गोचरः कृतः शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम

jalāśayo naiva kṛto mayā tadā manuṣyatṛptyai paśupakṣitṛptaya / gotṛptihetorna ca gocaraḥ kṛtaḥ śarīra he nistara yattvayā kṛtam

तत्र नाम्ना तु राजासौ जङ्गमः कामरूपधृक । भयात तद्दर्शनाज्जाताद्भुङ्क्ते पिण्डं स शङ्कितः

tatra nāmnā tu rājāsau jaṅgamaḥ kāmarūpadhṛk / bhayāt taddarśanājjātādbhuṅkte piṇḍaṃ sa śaṅkitaḥ

त्रिपक्षे जलसंयुक्तं क्षितौ दत्तं ततो व्रजेत । व्रजन्नेवं प्रलपते खड्गाघातप्रपीडितः

tripakṣe jalasaṃyuktaṃ kṣitau dattaṃ tato vrajet / vrajannevaṃ pralapate khaḍgāghātaprapīḍitaḥ

न नित्यदानं न गवाह्निकं कृतं पुस्तं च दत्तं न हि वेदशास्त्रयोः । पुराणदृष्टो न हि सेवितो ऽध्वा शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम

na nityadānaṃ na gavāhnikaṃ kṛtaṃ pustaṃ ca dattaṃ na hi vedaśāstrayoḥ / purāṇadṛṣṭo na hi sevito 'dhvā śarīra he nistara yattvayā kṛtam

नगेन्द्रनगरं गत्वा भुक्त्वा चान्नं तथाविधम । मासि द्वितीये यद्दत्तं बान्धवैस्तु ततो व्रजेत

nagendranagaraṃ gatvā bhuktvā cānnaṃ tathāvidham / māsi dvitīye yaddattaṃ bāndhavaistu tato vrajet

व्रजन्नेवं प्रलपते कृपाणत्सरुताडितः । पराधानमभूत्सर्वंमम मूर्खशिरोमणेः

vrajannevaṃ pralapate kṛpāṇatsarutāḍitaḥ / parādhānamabhūtsarvaṃmama mūrkhaśiromaṇeḥ

महता पुण्ययोगेन मानुष्यं लब्धवानहम । तृतीये मासि सम्प्राप्ते गन्धर्वनगरे शुभम

mahatā puṇyayogena mānuṣyaṃ labdhavānaham / tṛtīye māsi samprāpte gandharvanagare śubham

तृतीयमासिकं पिण्डं तत्र भुक्त्वा ब्रजत्यसौ । व्रजन्नेवं विलपते तदग्रेणाहतः पथि

tṛtīyamāsikaṃ piṇḍaṃ tatra bhuktvā brajatyasau / vrajannevaṃ vilapate tadagreṇāhataḥ pathi

मया न दत्तं न हुतं हुताशने तपो न तप्तं हिमशैलगह्वरे । न सेवितं गाङ्गमहो महाजलं शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम

mayā na dattaṃ na hutaṃ hutāśane tapo na taptaṃ himaśailagahvare / na sevitaṃ gāṅgamaho mahājalaṃ śarīra he nistara yattvayā kṛtam

तुर्ये शैलागमं मासि प्राप्नुयात्तत्र वर्षणम । तस्योपरि भवेत्पक्षिन्पाषाणानां निरन्तरम

turye śailāgamaṃ māsi prāpnuyāttatra varṣaṇam / tasyopari bhavetpakṣinpāṣāṇānāṃ nirantaram

चतुर्थमासिकं श्राद्धं भुक्त्वा तत्र प्रसर्पति । स पतन्नेव विलपन्पाषाणाद्यतिपीडितः

caturthamāsikaṃ śrāddhaṃ bhuktvā tatra prasarpati / sa patanneva vilapanpāṣāṇādyatipīḍitaḥ

न ज्ञानमार्गो न च योगमार्गो न कर्ममार्गो न च भक्तिमार्गः । न साधुसङ्गात्किमपि श्रुतं मया शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम

na jñānamārgo na ca yogamārgo na karmamārgo na ca bhaktimārgaḥ / na sādhusaṅgātkimapi śrutaṃ mayā śarīra he nistara yattvayā kṛtam

ततः क्रूरपुर मासि पञ्चमे याति काश्यप । भुवि दत्तं पिण्डजलं भुक्त्वा क्रूरपुरं व्रजेत

tataḥ krūrapura māsi pañcame yāti kāśyapa / bhuvi dattaṃ piṇḍajalaṃ bhuktvā krūrapuraṃ vrajet

व्रजन्नेवं विलपते पट्टिशैः पातितः पथि । हा मातर्हापितर्भ्रातः सुता हा हा मम स्त्रियः

vrajannevaṃ vilapate paṭṭiśaiḥ pātitaḥ pathi / hā mātarhāpitarbhrātaḥ sutā hā hā mama striyaḥ

युष्माभिर्नोपदिष्टो ऽहमवस्थां प्राप्त ईदृशीम । एवं लालप्यमानं ते यमदूता वदन्तिहि

yuṣmābhirnopadiṣṭo 'hamavasthāṃ prāpta īdṛśīm / evaṃ lālapyamānaṃ te yamadūtā vadantihi

क्व माता क्व पिता मूढ क्व जाया क्व सुतः सुहृत । स्वकर्मोपार्जिते भुङ्क्ष्वं मूर्ख याताश्चिरं पथि

kva mātā kva pitā mūḍha kva jāyā kva sutaḥ suhṛt / svakarmopārjite bhuṅkṣvaṃ mūrkha yātāściraṃ pathi

जानासि शम्बलमलं बलमध्वगानां नो ऽशम्बलः प्रयतते परलोकगत्यै । गन्तव्यमस्ति तव निश्चितमेव तेन मार्गेण येन न भवेत क्रयविक्रयो ऽपि

jānāsi śambalamalaṃ balamadhvagānāṃ no 'śambalaḥ prayatate paralokagatyai / gantavyamasti tava niścitameva tena mārgeṇa yena na bhavet krayavikrayo 'pi

ऊनषाण्मासिके क्रौञ्चे भुक्त्वा पिण्डन्तु सोदकम । घटीमात्रन्तु विश्रम्य विचित्रनगरं व्रजेत

ūnaṣāṇmāsike krauñce bhuktvā piṇḍantu sodakam / ghaṭīmātrantu viśramya vicitranagaraṃ vrajet

व्रजन्नेवं विलपते शूलाग्रेण विदारितः

vrajannevaṃ vilapate śūlāgreṇa vidāritaḥ

कुत्र यामि न हि गामि जीवितं हा मृतस्य मरणं पुनर्न वै । इत्थमेव विलपन प्रयात्यसौ यातनार्हधृतविग्रहः पति

kutra yāmi na hi gāmi jīvitaṃ hā mṛtasya maraṇaṃ punarna vai / itthameva vilapan prayātyasau yātanārhadhṛtavigrahaḥ pati

विचित्रनगरे तत्र विचित्रो नाम पारिथिवः । तत्र षण्मासपिण्डेन तृप्तः सन व्रजते पुरः

vicitranagare tatra vicitro nāma pārithivaḥ / tatra ṣaṇmāsapiṇḍena tṛptaḥ san vrajate puraḥ

व्रजन्नेवं विलपते प्रासाग्रेण प्रपीडितः

vrajannevaṃ vilapate prāsāgreṇa prapīḍitaḥ

माता भ्राता पिता पुत्रः को ऽपि मे वर्तते न वा । यो मामुद्धरते पापं पतन्तं दुः खसागरे

mātā bhrātā pitā putraḥ ko 'pi me vartate na vā / yo māmuddharate pāpaṃ patantaṃ duḥ khasāgare

व्रजतस्तत्र मार्गे तु तत्र वैतरणी शुभा । शतयोजनविस्तीर्णा पूयशोणितसंकुला

vrajatastatra mārge tu tatra vaitaraṇī śubhā / śatayojanavistīrṇā pūyaśoṇitasaṃkulā

आयाति तत्र दृश्यन्ते नाविका धीवरादयः । ते वदन्ति प्रदत्ता गौर्यदि वैतरणी त्वया । नावमेनां समारोह सुकेनोत्तर वै नदीम

āyāti tatra dṛśyante nāvikā dhīvarādayaḥ / te vadanti pradattā gauryadi vaitaraṇī tvayā / nāvamenāṃ samāroha sukenottara vai nadīm

तत्र येन प्रदत्ता गौः स सुखेनैव तां तरेत । अदायी तत्र घृष्येत करग्राहन्तु नाविकैः

tatra yena pradattā gauḥ sa sukhenaiva tāṃ taret / adāyī tatra ghṛṣyeta karagrāhantu nāvikaiḥ

उखैः काकैर्बकोलूकैस्तीक्ष्णतुण्डैर्वितुद्यते । मनुजानां हितं दानमन्ते वैतरणी खग

ukhaiḥ kākairbakolūkaistīkṣṇatuṇḍairvitudyate / manujānāṃ hitaṃ dānamante vaitaraṇī khaga

दत्ता पापं दहेत सर्वं मम लोकन्तु सा नयेत । मप्तमे मासि सम्प्राप्ते पुरं बह्वापदं मृतः

dattā pāpaṃ dahet sarvaṃ mama lokantu sā nayet / maptame māsi samprāpte puraṃ bahvāpadaṃ mṛtaḥ

व्रजेत्तु सोदकं भुक्त्वा पिण्डं वै सप्तमासिकम । व्रजन्नेवं विलपते परिघाहतिपीडितः

vrajettu sodakaṃ bhuktvā piṇḍaṃ vai saptamāsikam / vrajannevaṃ vilapate parighāhatipīḍitaḥ

न दत्तं न हुतं तप्तं न स्नातं न कृतं हितम । यादृशं चरितं कर्म मूढात्मन भुङ्क्ष्व तादृशम

na dattaṃ na hutaṃ taptaṃ na snātaṃ na kṛtaṃ hitam / yādṛśaṃ caritaṃ karma mūḍhātman bhuṅkṣva tādṛśam

मास्यष्टमे दुः खदे तु परे भुक्त्वाथ सोदकम । पिण्डं प्रयात्सयौ तार्क्ष्य नानाक्रन्दपुरं ततः

māsyaṣṭame duḥ khade tu pare bhuktvātha sodakam / piṇḍaṃ prayātsayau tārkṣya nānākrandapuraṃ tataḥ

प्रयाणे च प्रवदते मुसलाघातपीडितः । क्व जायाचटुलैश्चाटुपटुभिर्वचनैर्मम

prayāṇe ca pravadate musalāghātapīḍitaḥ / kva jāyācaṭulaiścāṭupaṭubhirvacanairmama

भोजनं भल्लभल्लीभिर्मुसलैश्च क्व मारणम । नवमे मासि दत्तं वै नानाक्रन्दपुरे ततः

bhojanaṃ bhallabhallībhirmusalaiśca kva māraṇam / navame māsi dattaṃ vai nānākrandapure tataḥ

पिण्डमश्राति करुणं नानाक्रन्दान करोत्यपि । दशमे मासि दत्तं वै सुतप्तभवनं ततः

piṇḍamaśrāti karuṇaṃ nānākrandān karotyapi / daśame māsi dattaṃ vai sutaptabhavanaṃ tataḥ

सरन्नेवं विलपते हलाहतिहतः पथि । क्व सूनुपेशलकरैः पादसंवाहनं मम

sarannevaṃ vilapate halāhatihataḥ pathi / kva sūnupeśalakaraiḥ pādasaṃvāhanaṃ mama

क्व दूतवज्रप्रतिमकैर्मत्पदकर्षणम । दशमे मासि पिण्डादि तत्र भुक्त्वा प्रसर्पति

kva dūtavajrapratimakairmatpadakarṣaṇam / daśame māsi piṇḍādi tatra bhuktvā prasarpati

मासे चैकादशे पूर्णे पुरं रौद्रं स गच्छति । गच्छन्नेव विलपते यथा पृष्ठे प्रपीडितः

māse caikādaśe pūrṇe puraṃ raudraṃ sa gacchati / gacchanneva vilapate yathā pṛṣṭhe prapīḍitaḥ

क्वाहं सतूलीशयने परिवर्तन क्षणे क्षणे । भटहस्तभ्रष्टयष्टिकृष्टपृष्ठः क्व वा पुनः

kvāhaṃ satūlīśayane parivartan kṣaṇe kṣaṇe / bhaṭahastabhraṣṭayaṣṭikṛṣṭapṛṣṭhaḥ kva vā punaḥ

क्षितौ दत्तञ्च पिण्डादि भुक्त्वा तत्र ततो व्रजेत । पयोवर्षणमित्येतन्नामकं पुरमण्डज

kṣitau dattañca piṇḍādi bhuktvā tatra tato vrajet / payovarṣaṇamityetannāmakaṃ puramaṇḍaja

व्रजन्नेवं विलपते कुठारैर्मूर्ध्नि ताडितः । क्व भृत्यकोमलकरैर्गन्धतैलावसेचनम

vrajannevaṃ vilapate kuṭhārairmūrdhni tāḍitaḥ / kva bhṛtyakomalakarairgandhatailāvasecanam

क्व कीनाशानुगैः क्रोधात्कुठारैः शिरसि व्यथा । ऊनाब्दिकञ्च यच्छ्राद्धं तत्र भुङ्क्ते सुदुः खितः

kva kīnāśānugaiḥ krodhātkuṭhāraiḥ śirasi vyathā / ūnābdikañca yacchrāddhaṃ tatra bhuṅkte suduḥ khitaḥ

संपूर्णे तु ततो वर्षे शीताढ्यं नगरं व्रजेत । गच्छन्नेवं छुरिकया च्छिन्नजिह्वस्तु रोदिति

saṃpūrṇe tu tato varṣe śītāḍhyaṃ nagaraṃ vrajet / gacchannevaṃ churikayā cchinnajihvastu roditi

प्रियालापैः क्व च ससमधुरत्वस्य वर्णनम । उक्तमात्रे ऽसिपत्रादिजिह्वाच्छेदः क्व चैव हि

priyālāpaiḥ kva ca sasamadhuratvasya varṇanam / uktamātre 'sipatrādijihvācchedaḥ kva caiva hi

वार्षिकं पिण्डदानादि भुक्त्वा तत्र प्रसर्पति । बहुभीतिकरं तत्तत पिण्डजं देवमास्थितः

vārṣikaṃ piṇḍadānādi bhuktvā tatra prasarpati / bahubhītikaraṃ tattat piṇḍajaṃ devamāsthitaḥ

प्रकाशयति पाप्पानमात्मानञ्च विनिन्दति । योषिदप्येवमेतस्मिन मार्गे वै परिदेवति

prakāśayati pāppānamātmānañca vinindati / yoṣidapyevametasmin mārge vai paridevati

ततो याम्यं नातिदूरे नगरं स हि गच्छति । चत्वारिंशद्योजनानि चतुर्युक्तानिविस्तृतम

tato yāmyaṃ nātidūre nagaraṃ sa hi gacchati / catvāriṃśadyojanāni caturyuktānivistṛtam

त्रयोदश प्रतीहाराः श्रवणा नाम तत्र वै । श्रवणाकर्मतस्तुष्यन्त्यन्यथा क्रोधमाप्नुयुः

trayodaśa pratīhārāḥ śravaṇā nāma tatra vai / śravaṇākarmatastuṣyantyanyathā krodhamāpnuyuḥ

ततस्तत्राशु रक्ताक्षं भिन्नाञ्जनचयोपमम । मृत्युकालान्तकादीनां मध्ये पश्यति वै यमम

tatastatrāśu raktākṣaṃ bhinnāñjanacayopamam / mṛtyukālāntakādīnāṃ madhye paśyati vai yamam

दंष्ट्राकरालवदनं भृकुटीदारुणाकृतिम । विरूपैर्भोषणैर्वक्त्रैर्वृतं व्याधिशतैः प्रभुम

daṃṣṭrākarālavadanaṃ bhṛkuṭīdāruṇākṛtim / virūpairbhoṣaṇairvaktrairvṛtaṃ vyādhiśataiḥ prabhum

दण्डासक्तमहाबाहुं पाशहस्तं सुभैरवम । तन्निर्दिष्टां ततो जन्तुर्गतिं याति शुभाशुभाम

daṇḍāsaktamahābāhuṃ pāśahastaṃ subhairavam / tannirdiṣṭāṃ tato janturgatiṃ yāti śubhāśubhām

पापी पापां गतिं याति यथा ते कथितं पुरा । छत्रोपानहदातारो ये च वेश्मप्रदायकाः

pāpī pāpāṃ gatiṃ yāti yathā te kathitaṃ purā / chatropānahadātāro ye ca veśmapradāyakāḥ

ये तु पुण्यकृतस्तत्र ते पश्यन्ति यमं तदा । सौम्याकृतिं कुण्डलिनं मौलिमन्तं धृतश्रियम

ye tu puṇyakṛtastatra te paśyanti yamaṃ tadā / saumyākṛtiṃ kuṇḍalinaṃ maulimantaṃ dhṛtaśriyam

एकादशे द्वादशे हि षण्मासे आब्दिके तथा । विप्रान बहून भोजयेत तत्र यन्महती क्षुधा

ekādaśe dvādaśe hi ṣaṇmāse ābdike tathā / viprān bahūn bhojayet tatra yanmahatī kṣudhā

जीवन पुत्रकलत्रादिप्रदिष्टमितरैः खग । यो न साधयति स्वार्थमेवं पश्चाद्धिखिद्यते

jīvan putrakalatrādipradiṣṭamitaraiḥ khaga / yo na sādhayati svārthamevaṃ paścāddhikhidyate

एतत ते सर्वमाख्यातं संयमिन्यां यथागति । प्रोक्तमावर्षकृत्यं ते किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

etat te sarvamākhyātaṃ saṃyaminyāṃ yathāgati / proktamāvarṣakṛtyaṃ te kimanyacchrotumicchasi