चतुःशतमुत्कृतिः स्यादुकृतेश चतुरस्त्यजेत । अभिसंव्या प्रत्यकृतिस्तानि छन्दांशि वै पृथक ।।

catuḥśatamutkṛtiḥ syādukṛteś caturastyajet | abhisaṃvyā pratyakṛtistāni chandāṃśi vai pṛthak ||

कृतिश्चातिघृतिवृत्तो अत्यष्टिश्चाष्टिरित्यतः । अतिशर्करी शक्करीति अतिजगती जगत्यपि ।।

kṛtiścātighṛtivṛtto atyaṣṭiścāṣṭirityataḥ | atiśarkarī śakkarīti atijagatī jagatyapi ||

छन्दो ऽत्र लौकिकं स्याच्च आर्षमात्रैष्टुभात स्मृतम । त्रिषुप्पङ्क्तिवृहती अनुष्टुवुष्णिगीरितम ।।

chando 'tra laukikaṃ syācca ārṣamātraiṣṭubhāt smṛtam | triṣuppaṅktivṛhatī anuṣṭuvuṣṇigīritam ||

गायत्री स्यात सुप्रतिष्टा प्रतिष्ठा मध्यया सह । अत्युक्तात्युक्त आदिश च एकैकाक्षरवर्जितम ।।

gāyatrī syāt supratiṣṭā pratiṣṭhā madhyayā saha | atyuktātyukta ādiś ca ekaikākṣaravarjitam ||

चतुर्भागो भवेत पादो गणच्छन्दः प्रदर्श्यते । तावन्तः समुद्रा गणा ह्य आदिमध्यान्तसर्वगाः ।।

caturbhāgo bhavet pādo gaṇacchandaḥ pradarśyate | tāvantaḥ samudrā gaṇā hy ādimadhyāntasarvagāḥ ||

चतुर्णः पञ्च च गणा आर्यालक्षनमुच्यते । स्वरार्धञ्चार्यार्धं स्यादार्यायां विषमेन जः ।।

caturṇaḥ pañca ca gaṇā āryālakṣanamucyate | svarārdhañcāryārdhaṃ syādāryāyāṃ viṣamena jaḥ ||

षष्ठो जो नलपूर्वा स्याद्द्वितीयादिपदं नले । सप्तमे ऽन्ते प्रथमा च द्वितीये पञ्चमे नले ।।

ṣaṣṭho jo nalapūrvā syāddvitīyādipadaṃ nale | saptame 'nte prathamā ca dvitīye pañcame nale ||

आर्धे पदं प्रथमादि षष्ठ एको लघुर्भवेत । त्रिषु गणेषु पादः स्यादार्या पञ्चार्धके स्मृता ।।

ārdhe padaṃ prathamādi ṣaṣṭha eko laghurbhavet | triṣu gaṇeṣu pādaḥ syādāryā pañcārdhake smṛtā ||

विपुलान्याथ चपला गुरुमध्यगतौ च जौ । द्वितीयचतुर्थौ पूर्वे च चपला मुखपूर्विका ।।

vipulānyātha capalā gurumadhyagatau ca jau | dvitīyacaturthau pūrve ca capalā mukhapūrvikā ||

द्वितीये जघनपूर्वा चपलार्या प्रकीर्तिता । उभयोर्महाचपला गीतवाद्यार्धतुल्यका ।।

dvitīye jaghanapūrvā capalāryā prakīrtitā | ubhayormahācapalā gītavādyārdhatulyakā ||

अन्त्येनार्धेनोपगीतिरुद्गीतिश्चोत्क्रमात स्मृता । अर्धे रक्षगणा आर्या गीटच्छन्दो ऽथ मात्रया ।।

antyenārdhenopagītirudgītiścotkramāt smṛtā | ardhe rakṣagaṇā āryā gīṭacchando 'tha mātrayā ||

वैतालीयं द्विस्वरा स्यादयुष्पादे समे नलः । वसवो ऽन्ते वनगाश च गोपुच्छन्दशकं भवेत ।।

vaitālīyaṃ dvisvarā syādayuṣpāde same nalaḥ | vasavo 'nte vanagāś ca gopucchandaśakaṃ bhavet ||

भगणान्ता पाटलिका शेषे परे च पूर्ववत । साकं षड्वा मिश्रायुक प्राच्यवृत्तिः प्रदर्श्यते ।।

bhagaṇāntā pāṭalikā śeṣe pare ca pūrvavat | sākaṃ ṣaḍvā miśrāyuk prācyavṛttiḥ pradarśyate ||

पञ्चमेन पूर्वसाकं तृतीयेन सहस्रयुक । उदीच्यवृत्तिर्वाच्यां स्याद युगपच्च प्रवर्तकं ।।

pañcamena pūrvasākaṃ tṛtīyena sahasrayuk | udīcyavṛttirvācyāṃ syād yugapacca pravartakaṃ ||

अयुक्चारुहासिनी स्याद्युगपच्चान्तिका भवेत //15 ।।

ayukcāruhāsinī syādyugapaccāntikā bhavet //15 ||

सप्तार्चिर्वसवश चैव मात्रासमकमीरितम । भवेन्नलवमौ लश च द्वादशो वा नवासिका ।।

saptārcirvasavaś caiva mātrāsamakamīritam | bhavennalavamau laś ca dvādaśo vā navāsikā ||

विश्वोकः पञ्चमाष्टौ मो चित्रा लवमकश चलः । परयुक्तेनोपचित्रा पादाकुलकमित्यतः ।।

viśvokaḥ pañcamāṣṭau mo citrā lavamakaś calaḥ | parayuktenopacitrā pādākulakamityataḥ ||

गीतार्या लोपश्चेत सौम्या लः पूर्वः ज्योतिरीरिता । स्याच्छिखा विपर्यास्तार्धा तूलिका समुदाहृता ।।

gītāryā lopaścet saumyā laḥ pūrvaḥ jyotirīritā | syācchikhā viparyāstārdhā tūlikā samudāhṛtā ||

एकोनत्रिंशदन्ते गः स्याज्ज्ञेजनसमावला । गु इत्य एकगुरुं संख्यावर्णाद्दशविपर्ययात ।।

ekonatriṃśadante gaḥ syājjñejanasamāvalā | gu ity ekaguruṃ saṃkhyāvarṇāddaśaviparyayāt ||