बालतन्त्रं प्रवक्ष्यामि बालादिग्रहमर्दनं । अथ जातदिने वत्सं ग्रही गृह्णाति पापिनी ।।

bālatantraṃ pravakṣyāmi bālādigrahamardanaṃ | atha jātadine vatsaṃ grahī gṛhṇāti pāpinī ||

गात्रोद्वेगो निराहारो नानाग्रीवाविवर्तनं । तच्चेष्टितमिदं तस्यान्मातॄणाञ्च बलं हरेत ।।

gātrodvego nirāhāro nānāgrīvāvivartanaṃ | tacceṣṭitamidaṃ tasyānmātṝṇāñca balaṃ haret ||

सत्स्यमांससुराभक्ष्यगन्धस्रग्धूपदीपकैः । लिम्पेच्च धातकीलोध्रमञ्जिष्ठातालचन्दनैः ।।

satsyamāṃsasurābhakṣyagandhasragdhūpadīpakaiḥ | limpecca dhātakīlodhramañjiṣṭhātālacandanaiḥ ||

महिषाक्षेण धूपश च द्विरात्रे भौषणी ग्रही । तच्चेष्टा कासनिश्वासौ गात्रसङ्कोचनं मुहुः ।।

mahiṣākṣeṇa dhūpaś ca dvirātre bhauṣaṇī grahī | tacceṣṭā kāsaniśvāsau gātrasaṅkocanaṃ muhuḥ ||

आजमूत्रैर लिपेत कृष्णासेव्यापामार्गचन्दनैः । गोशृङ्गदन्तकेशैश च धूपयेत पूर्ववद्बलिः ।।

ājamūtrair lipet kṛṣṇāsevyāpāmārgacandanaiḥ | gośṛṅgadantakeśaiś ca dhūpayet pūrvavadbaliḥ ||

ग्रही त्रिरात्रे घण्ठाली तच्चेष्टा क्रन्दनं मुहुः । जृम्भणं स्वनितन्त्रासो गात्रोद्वेगमरोचनं ।।

grahī trirātre ghaṇṭhālī tacceṣṭā krandanaṃ muhuḥ | jṛmbhaṇaṃ svanitantrāso gātrodvegamarocanaṃ ||

केशराञ्जनगोहस्तिदन्तं साजपयो लिपेत । नखराजीबिल्वदलैर धूपयेच्च बलिं हरेत ।।

keśarāñjanagohastidantaṃ sājapayo lipet | nakharājībilvadalair dhūpayecca baliṃ haret ||

ग्रही चतुर्थी काकोली गात्रोद्वेगप्ररोचनं । फेनोद्गारो दिशो दृष्टिः कुल्माषैः सासवैर बलिः ।।

grahī caturthī kākolī gātrodvegaprarocanaṃ | phenodgāro diśo dṛṣṭiḥ kulmāṣaiḥ sāsavair baliḥ ||

गजदन्ताहिनिर्मोकवाजिमूत्रप्रलेपनं । सराजीनिम्बपत्रेण धूतकेशेन छूपयेत ।।

gajadantāhinirmokavājimūtrapralepanaṃ | sarājīnimbapatreṇa dhūtakeśena chūpayet ||

हंसाधिका पञ्चमी स्याज्जृम्भाश्वासोर्धधारिणी । मुष्टिबन्धश च तच्चेष्टा बलिं मत्स्यादिना हरेत ।।

haṃsādhikā pañcamī syājjṛmbhāśvāsordhadhāriṇī | muṣṭibandhaś ca tacceṣṭā baliṃ matsyādinā haret ||

मेषशृङ्गबलालोध्रशिलातालैः शिशुं लिपेत । फट्कारी तु ग्रही षष्ठी भयमोहप्ररोदनं ।।

meṣaśṛṅgabalālodhraśilātālaiḥ śiśuṃ lipet | phaṭkārī tu grahī ṣaṣṭhī bhayamohaprarodanaṃ ||

निराहारो ऽङ्गविक्षेपो हरेन्मत्स्यादिना बलिं । राजीगुग्गुलुकुष्ठेभदन्ताद्यैर धूपलेपनैः ।।

nirāhāro 'ṅgavikṣepo harenmatsyādinā baliṃ | rājīguggulukuṣṭhebhadantādyair dhūpalepanaiḥ ||

सप्तमे मुक्तकेश्यार्तः पूतिगन्धो विजृम्भणं । सादः प्ररोदनङ्कासो धूपो व्याघ्रनखैर लिपेत ।।

saptame muktakeśyārtaḥ pūtigandho vijṛmbhaṇaṃ | sādaḥ prarodanaṅkāso dhūpo vyāghranakhair lipet ||

वचागोमयगोमूत्रैः श्रीदण्डी चाष्टमे ग्रही । दिशो निरीक्षणं जिह्वाचालनङ्कासरोदनं ।।

vacāgomayagomūtraiḥ śrīdaṇḍī cāṣṭame grahī | diśo nirīkṣaṇaṃ jihvācālanaṅkāsarodanaṃ ||

बलिः पूर्वैव मत्स्याद्यैर धूपलेपे च हिङ्गुला । वचासिद्धर्थलशुनैश्चोर्ध्वग्राही महाग्रही ।।

baliḥ pūrvaiva matsyādyair dhūpalepe ca hiṅgulā | vacāsiddharthalaśunaiścordhvagrāhī mahāgrahī ||

उद्वेजनोर्ध्वनिःश्वासः स्वमुष्टिद्वयखादनं । रक्तचन्दनकुष्ठाद्यैर धूपयेल्लेपयेच्छिशुं ।।

udvejanordhvaniḥśvāsaḥ svamuṣṭidvayakhādanaṃ | raktacandanakuṣṭhādyair dhūpayellepayecchiśuṃ ||

कपिरोमनखैर धूपो दशमी रोदनी ग्रही । तच्चेष्टा रोदनं शश्वत सुगन्धो नीलवर्णता ।।

kapiromanakhair dhūpo daśamī rodanī grahī | tacceṣṭā rodanaṃ śaśvat sugandho nīlavarṇatā ||

धूपो निम्बेन भूतोग्रराजीसर्जरसैर लिपेत । बलिं वहिर्हरेल्लाजकुल्माषकवकोदनम ।।

dhūpo nimbena bhūtograrājīsarjarasair lipet | baliṃ vahirharellājakulmāṣakavakodanam ||

यावत्त्रयोदशाहं स्यादेवं धूपादिका क्रिया । गृह्नाति मासिकं वत्सं पूतनासङ्कुली ग्रही ।।

yāvattrayodaśāhaṃ syādevaṃ dhūpādikā kriyā | gṛhnāti māsikaṃ vatsaṃ pūtanāsaṅkulī grahī ||

काकवद्रोदनं श्वासो मूत्रगन्धो ऽक्षिमीलनं । गोमूत्रस्नपनं तस्य गोदन्तेन च धूपनम ।।

kākavadrodanaṃ śvāso mūtragandho 'kṣimīlanaṃ | gomūtrasnapanaṃ tasya godantena ca dhūpanam ||

पीतवस्त्रं ददेद्रक्तस्रग्गन्धौ तैलदीपकः । त्रिविधं पायसम्मद्यं तिलमासञ्चतुर्विधम ।।

pītavastraṃ dadedraktasraggandhau tailadīpakaḥ | trividhaṃ pāyasammadyaṃ tilamāsañcaturvidham ||

करञ्जाधो यमदिशि सप्ताहं तैर बलिं हरेत । द्विमासिकञ्च मुकुटा वपुः शीतञ्च शीतलं ।।

karañjādho yamadiśi saptāhaṃ tair baliṃ haret | dvimāsikañca mukuṭā vapuḥ śītañca śītalaṃ ||

छर्धिः स्यान्मुखशोषादिपुष्पगन्धांशुकानि च । अपूपमोदनं दीपः कृष्णं नीरादि धूपकम ।।

chardhiḥ syānmukhaśoṣādipuṣpagandhāṃśukāni ca | apūpamodanaṃ dīpaḥ kṛṣṇaṃ nīrādi dhūpakam ||

तृतीये गोमुखी निद्रा सविन्मूत्रप्ररोदनम । यवाः प्रियङ्गुः पलनं कुल्माषं शाकमोदनम ।।

tṛtīye gomukhī nidrā savinmūtraprarodanam | yavāḥ priyaṅguḥ palanaṃ kulmāṣaṃ śākamodanam ||

क्षीरं पूर्वे ददेन्मध्ये ऽहनि धूपश च सर्पिषा । पञ्चभङ्गेन तत स्नानं चतुर्थे पिङ्गलार्तिहृत ।।

kṣīraṃ pūrve dadenmadhye 'hani dhūpaś ca sarpiṣā | pañcabhaṅgena tat snānaṃ caturthe piṅgalārtihṛt ||

तनुः शीता पूतिगन्धः शोषः स म्रियते ध्रुवम । पञ्चमी ललना गात्रसादः स्यान्मुखशोषणं ।।

tanuḥ śītā pūtigandhaḥ śoṣaḥ sa mriyate dhruvam | pañcamī lalanā gātrasādaḥ syānmukhaśoṣaṇaṃ ||

अपानः पीतवर्णश च मत्स्याद्यैर दक्षिणे बलिः । षण्मासे पङ्कजा चेष्टा रोदनं विकृतः स्वरः ।।

apānaḥ pītavarṇaś ca matsyādyair dakṣiṇe baliḥ | ṣaṇmāse paṅkajā ceṣṭā rodanaṃ vikṛtaḥ svaraḥ ||

मत्स्यमांससुराभक्तपुष्पगन्धादिभिर्बलिः । सप्रमे तु निराहारा पूतिगन्धादिदन्तरुक ।।

matsyamāṃsasurābhaktapuṣpagandhādibhirbaliḥ | saprame tu nirāhārā pūtigandhādidantaruk ||

पिष्टमांससुरामांसैर बलिः स्याद्यमुनाष्टमे । विस्फोटशोषणाद्यं स्यात तच्चिकित्सान्न कारयेत ।।

piṣṭamāṃsasurāmāṃsair baliḥ syādyamunāṣṭame | visphoṭaśoṣaṇādyaṃ syāt taccikitsānna kārayet ||

नवमे कुम्भकर्ण्यार्तो ज्वरी च्छर्दति पालकम । रोदनं मांसकुल्माषमद्याद्यैर वैश्वके बलिः ।।

navame kumbhakarṇyārto jvarī cchardati pālakam | rodanaṃ māṃsakulmāṣamadyādyair vaiśvake baliḥ ||

दशमे तापसी चेष्टा निराहारोक्षिमीलनम । घण्टा पताका पिष्टोक्ता सुरामांसबलिः समे ।।

daśame tāpasī ceṣṭā nirāhārokṣimīlanam | ghaṇṭā patākā piṣṭoktā surāmāṃsabaliḥ same ||

राक्षस्येकादशी पीडा नेत्राद्यं न चिकित्सनम । चञ्चला द्वादशे श्वासः त्रासादिकविचेष्टितम ।।

rākṣasyekādaśī pīḍā netrādyaṃ na cikitsanam | cañcalā dvādaśe śvāsaḥ trāsādikaviceṣṭitam ||

बलिः पूर्वे ऽथ मध्याह्ने कुल्मापाद्यैस्तिलादिभिः । यातना तु द्वितीये ऽब्दे यातनं रोदनादिकम ।।

baliḥ pūrve 'tha madhyāhne kulmāpādyaistilādibhiḥ | yātanā tu dvitīye 'bde yātanaṃ rodanādikam ||

तिलमांसमद्यमांसैर बलिः स्नानादि पूर्ववत । तृतीये रोदनी कम्पो रोदनं रक्तमूत्रकं ।।

tilamāṃsamadyamāṃsair baliḥ snānādi pūrvavat | tṛtīye rodanī kampo rodanaṃ raktamūtrakaṃ ||

गुडौदनं तिलापूपः प्रतिमा तिलपिष्टजा । तिलस्नानं पञ्चपत्रैर धूपो राजफलत्वचा ।।

guḍaudanaṃ tilāpūpaḥ pratimā tilapiṣṭajā | tilasnānaṃ pañcapatrair dhūpo rājaphalatvacā ||

चतुर्थे चटकाशोफो ज्वरः सर्वाङ्गसादनम । मत्स्यमांसतिलाद्यैश च बलिः स्नानञ्च धूपनम ।।

caturthe caṭakāśopho jvaraḥ sarvāṅgasādanam | matsyamāṃsatilādyaiś ca baliḥ snānañca dhūpanam ||

चञ्चला पञ्चमे ऽब्दे तु ज्वरस्त्रासो ऽङ्गसादनम । मांसौदनाद्यैश च बलिर्मेषशृङ्गेण धूपनम ।।

cañcalā pañcame 'bde tu jvarastrāso 'ṅgasādanam | māṃsaudanādyaiś ca balirmeṣaśṛṅgeṇa dhūpanam ||

पलाशोदुम्बराश्वत्थवटबिल्वदलाम्बुधृक । षष्ठे ऽब्दे धावनीशोषो वैरस्यं गात्रसादनम ।।

palāśodumbarāśvatthavaṭabilvadalāmbudhṛk | ṣaṣṭhe 'bde dhāvanīśoṣo vairasyaṃ gātrasādanam ||

सप्ताहोभिर्बलिः पूर्वैर धुपस्नानञ्च भङ्गकैः । सप्तमे यमुनाच्छर्दिरवचोहासरोदनम ।।

saptāhobhirbaliḥ pūrvair dhupasnānañca bhaṅgakaiḥ | saptame yamunācchardiravacohāsarodanam ||

मांसपाद्यसमद्याद्यैर बलिः स्नानञ्च धूपनम । अष्टमे वा जातवेदा निराहारं प्ररोदनम ।।

māṃsapādyasamadyādyair baliḥ snānañca dhūpanam | aṣṭame vā jātavedā nirāhāraṃ prarodanam ||

कृशरापूपदध्याद्यैर बलिः स्नानञ्च धूपनम । कालाब्दे नवमे वाह्वोरास्फोटो गर्जनं भयम ।।

kṛśarāpūpadadhyādyair baliḥ snānañca dhūpanam | kālābde navame vāhvorāsphoṭo garjanaṃ bhayam ||

बलिः स्यात कृशरापूपशक्तुकुल्मासपायसैः । दशमे ऽब्दे कलहंसी दाहो ऽङ्गकृशता ज्वरः ।।

baliḥ syāt kṛśarāpūpaśaktukulmāsapāyasaiḥ | daśame 'bde kalahaṃsī dāho 'ṅgakṛśatā jvaraḥ ||

पौलिकापूपदध्यन्नैः पञ्चरात्रं बलिं हरेत । निम्बधूपकुष्ठलेप एकादशमके ग्रही ।।

paulikāpūpadadhyannaiḥ pañcarātraṃ baliṃ haret | nimbadhūpakuṣṭhalepa ekādaśamake grahī ||

देवदूती निष्ठुरवाक बलिर्लेपादि पूर्ववत । बलिका द्वादशे बलिर्लेपादि पूर्ववत ।।

devadūtī niṣṭhuravāk balirlepādi pūrvavat | balikā dvādaśe balirlepādi pūrvavat ||

त्रयोदशे वायवी च मुखवाह्याङ्गसादनम । रक्तान्नगन्धमाल्याद्यैर बलिः पञ्चदलैः स्नपेत ।।

trayodaśe vāyavī ca mukhavāhyāṅgasādanam | raktānnagandhamālyādyair baliḥ pañcadalaiḥ snapet ||

राजीनिस्वदलैर धूपो यक्षिणी च चतुर्दशे । चेष्टा शूलं ज्वरो दाहो मांसभक्षादिकैर बलिः ।।

rājīnisvadalair dhūpo yakṣiṇī ca caturdaśe | ceṣṭā śūlaṃ jvaro dāho māṃsabhakṣādikair baliḥ ||

स्नानादि पूर्ववच्छान्त्यै मुण्डिकार्तिस्त्रिपञ्चके । तच्चेष्टासृक्श्रवः शश्वत्कुर्याम्मातृचिकित्सनम ।।

snānādi pūrvavacchāntyai muṇḍikārtistripañcake | tacceṣṭāsṛkśravaḥ śaśvatkuryāmmātṛcikitsanam ||

वानरी षोडशी भूमौ पतेन्निद्रा सदा ज्वरः । पायसाद्यैस्त्रिरात्रञ्च वलिः स्नानादि पूर्ववत ।।

vānarī ṣoḍaśī bhūmau patennidrā sadā jvaraḥ | pāyasādyaistrirātrañca valiḥ snānādi pūrvavat ||

गन्धवती सप्तदशे गात्रोद्वेगः प्ररोदनम । कुल्माषाद्यैर बलिः स्नानधूपलेपादि पूर्ववत ।।

gandhavatī saptadaśe gātrodvegaḥ prarodanam | kulmāṣādyair baliḥ snānadhūpalepādi pūrvavat ||

दिनेशाः पूतना नाम वर्षेशाः सुकुमारिकाः । सर्वबालग्रहेषु स्यान्मन्त्रो ऽयं सर्वकामिकः ।।

dineśāḥ pūtanā nāma varṣeśāḥ sukumārikāḥ | sarvabālagraheṣu syānmantro 'yaṃ sarvakāmikaḥ ||

बलिं गृह्ण गृह्ण जय जय वस वस । सर्वत्र बलिदाने ऽयं रक्षाकृत पठ्यते मनुः । रक्षन्तु च ज्वराभ्यान्तं मुञ्चन्तु च कुमारकम ।।

baliṃ gṛhṇa gṛhṇa jaya jaya vasa vasa | sarvatra balidāne 'yaṃ rakṣākṛt paṭhyate manuḥ | rakṣantu ca jvarābhyāntaṃ muñcantu ca kumārakam ||