तिष्ठतो गमने प्रश्ने पुरुषस्य शुभाशुभं । निवेदयन्ति शकुना देशस्य नगरस्य च ।।

tiṣṭhato gamane praśne puruṣasya śubhāśubhaṃ | nivedayanti śakunā deśasya nagarasya ca ||

सर्वः पापफलो दीप्तो निर्दिष्टो दैवचिन्तिकैः । शान्तः शुभफलश चैव दैवज्ञैः समुदाहृतः ।।

sarvaḥ pāpaphalo dīpto nirdiṣṭo daivacintikaiḥ | śāntaḥ śubhaphalaś caiva daivajñaiḥ samudāhṛtaḥ ||

षट्प्रकारा विनिर्दिष्टा शकुनानाञ्च दीप्तयः । वेलादिग्देशकरणरुतजातिविभेदतः ।।

ṣaṭprakārā vinirdiṣṭā śakunānāñca dīptayaḥ | velādigdeśakaraṇarutajātivibhedataḥ ||

पूर्वा पूर्वा च विज्ञेया सा तेषां बलवत्तरा । दिवाचरो रात्रिचरस तथा रात्रौ दिवाचरः ।।

pūrvā pūrvā ca vijñeyā sā teṣāṃ balavattarā | divācaro rātricaras tathā rātrau divācaraḥ ||

क्रूरेषु दीप्ता विज्ञेया ऋक्षलग्नग्रहादिषु । धूमिता सा तु विज्ञेया याङ्गमिष्यति भास्करः ।।

krūreṣu dīptā vijñeyā ṛkṣalagnagrahādiṣu | dhūmitā sā tu vijñeyā yāṅgamiṣyati bhāskaraḥ ||

यस्यां स्थितः सा ज्वलिता मुक्ता चाङ्गारिणी मता । एतास्तिस्रः स्मृता दीप्ताः पञ्च शान्तास तथापराः ।।

yasyāṃ sthitaḥ sā jvalitā muktā cāṅgāriṇī matā | etāstisraḥ smṛtā dīptāḥ pañca śāntās tathāparāḥ ||

दीप्तायान्दिशि दिग्दीप्तं शकुनं परिकीर्तितं । ग्रामो ऽरण्या वने ग्राम्यास तथा निन्दितपादपः ।।

dīptāyāndiśi digdīptaṃ śakunaṃ parikīrtitaṃ | grāmo 'raṇyā vane grāmyās tathā ninditapādapaḥ ||

देशे चैवाशुभे ज्ञेयो देशदीप्तो द्विजोत्तमः । क्रियादीप्तो विनिर्दिष्टः स्वजात्यनुचितक्रियः ।।

deśe caivāśubhe jñeyo deśadīpto dvijottamaḥ | kriyādīpto vinirdiṣṭaḥ svajātyanucitakriyaḥ ||

रुतदीप्तश च कथितो भिन्नभैरवनिस्वनः । जातिदीप्तस तथा ज्ञेयः केवलं मांसभोजनः ।।

rutadīptaś ca kathito bhinnabhairavanisvanaḥ | jātidīptas tathā jñeyaḥ kevalaṃ māṃsabhojanaḥ ||

दीप्ताच्छान्तो विनिर्दिष्टः सर्वैर भेदैः प्रयत्नतः । मिश्रैर मिश्रो विनिर्दिष्टस्तस्य वाच्यं फलाफलं ।।

dīptācchānto vinirdiṣṭaḥ sarvair bhedaiḥ prayatnataḥ | miśrair miśro vinirdiṣṭastasya vācyaṃ phalāphalaṃ ||

गोश्वोष्ट्रगर्दभश्वानः सारिका गृहगोधिका । चटका भासकूर्माद्याः कथिता ग्रामवासिनः ।।

gośvoṣṭragardabhaśvānaḥ sārikā gṛhagodhikā | caṭakā bhāsakūrmādyāḥ kathitā grāmavāsinaḥ ||

अजाविशुकनागेन्द्राः कोलो महिषवायसौ । ग्राम्यारण्या विनिर्दिष्टाः सर्वे ऽन्ये वनगोचराः ।।

ajāviśukanāgendrāḥ kolo mahiṣavāyasau | grāmyāraṇyā vinirdiṣṭāḥ sarve 'nye vanagocarāḥ ||

मार्जारकुक्कुटौ ग्राम्यौ तौ चैव वनगोचरौ । तयोर्भवति विज्ञानं नित्यं वै रूपभेदतः ।।

mārjārakukkuṭau grāmyau tau caiva vanagocarau | tayorbhavati vijñānaṃ nityaṃ vai rūpabhedataḥ ||

गोकर्णशिखिचक्राह्वखरहारीतवायसाः । कुलाहकुक्कुभश्येनफेरुखञ्जनवानराः ।।

gokarṇaśikhicakrāhvakharahārītavāyasāḥ | kulāhakukkubhaśyenapherukhañjanavānarāḥ ||

शतघ्नचटकश्यामचासश्येनकलिञ्जलाः । तित्तिरः शतपत्रञ्च कपोतश च तथा त्रयः ।।

śataghnacaṭakaśyāmacāsaśyenakaliñjalāḥ | tittiraḥ śatapatrañca kapotaś ca tathā trayaḥ ||

खञ्जरीटकदात्यूहशुकराजीवकुक्कुटाः । भारद्वाजश च सारङ्ग इति ज्ञेया दिवाचराः ।।

khañjarīṭakadātyūhaśukarājīvakukkuṭāḥ | bhāradvājaś ca sāraṅga iti jñeyā divācarāḥ ||

वागुर्युलूकशरभक्रौञ्चाः शशककच्छपाः । लोमासिकाः पिङ्गलिकाः कथिता रात्रिगोचराः ।।

vāguryulūkaśarabhakrauñcāḥ śaśakakacchapāḥ | lomāsikāḥ piṅgalikāḥ kathitā rātrigocarāḥ ||

हंषाश च मृगमार्जारनकुलर्क्षभुजङ्गमाः । वृकारिसिंहव्याघ्रोष्ट्रग्रामशूकरमानुषाः ।।

haṃṣāś ca mṛgamārjāranakularkṣabhujaṅgamāḥ | vṛkārisiṃhavyāghroṣṭragrāmaśūkaramānuṣāḥ ||

श्वाविद्वृषभगोमायुवृककोकिलसारसाः । तुरङ्गकौपीननरा गोधा ह्य उभयचारिणः ।।

śvāvidvṛṣabhagomāyuvṛkakokilasārasāḥ | turaṅgakaupīnanarā godhā hy ubhayacāriṇaḥ ||

बलप्रस्थानयोः सर्वे पुरस्तात्सङ्घचारिणः । जयावहा विनिर्दिष्टाः पश्चान्निधनकारिणः ।।

balaprasthānayoḥ sarve purastātsaṅghacāriṇaḥ | jayāvahā vinirdiṣṭāḥ paścānnidhanakāriṇaḥ ||

गृहाद्गम्य यदा चासो व्याहरेत पुरुतः स्थितः । नृपावमानं वदति वामः कलहभोजने ।।

gṛhādgamya yadā cāso vyāharet purutaḥ sthitaḥ | nṛpāvamānaṃ vadati vāmaḥ kalahabhojane ||

याने तद्दर्शनं शस्तं सव्यमङ्गस्य वाप्यथ । चौरैर मोषमथाख्याति मयूरो भिन्ननिस्वनः ।।

yāne taddarśanaṃ śastaṃ savyamaṅgasya vāpyatha | caurair moṣamathākhyāti mayūro bhinnanisvanaḥ ||

प्रयातस्याग्रतो राम मृगः प्राणहरो भवेत । ऋक्षाखुजम्बुकव्याघ्रसिंहमार्जारगर्दभाः ।।

prayātasyāgrato rāma mṛgaḥ prāṇaharo bhavet | ṛkṣākhujambukavyāghrasiṃhamārjāragardabhāḥ ||

प्रतिलोमास तथा राम खरश च विकृत्रस्वनः । वामः कपिञ्जलः श्रेष्ठस तथा दक्षिणसंस्थितः ।।

pratilomās tathā rāma kharaś ca vikṛtrasvanaḥ | vāmaḥ kapiñjalaḥ śreṣṭhas tathā dakṣiṇasaṃsthitaḥ ||

पृष्ठतो निन्दितफलस्तित्तिरिस्तु न शस्यते । एणा वराहाः पृषता वामा भूत्वा तु दक्षिणाः ।।

pṛṣṭhato ninditaphalastittiristu na śasyate | eṇā varāhāḥ pṛṣatā vāmā bhūtvā tu dakṣiṇāḥ ||

भवन्त्यर्थकरा नित्यं विपरीता विगर्हिताः । वृषाश्वजम्बुकव्याघ्राः सिंहमार्जारगर्दभाः ।।

bhavantyarthakarā nityaṃ viparītā vigarhitāḥ | vṛṣāśvajambukavyāghrāḥ siṃhamārjāragardabhāḥ ||

वाञ्छितार्थकरा ज्ञेया दक्षिणाद्वामतो गताः । शिवा श्यामाननाच्छूच्छूः पिङ्गला गृहगोधिका ।।

vāñchitārthakarā jñeyā dakṣiṇādvāmato gatāḥ | śivā śyāmānanācchūcchūḥ piṅgalā gṛhagodhikā ||

शूकरी परपुष्टा च पुन्नामानश च वामतः । स्त्रीसञ्ज्ञा भासकारूषकपिश्रीकर्णश्छित्कराः ।।

śūkarī parapuṣṭā ca punnāmānaś ca vāmataḥ | strīsañjñā bhāsakārūṣakapiśrīkarṇaśchitkarāḥ ||

कपिश्रीकर्णपिप्यीका रुरुश्येनाश च दक्षिणाः । जातीक्षाहिशशक्रोडगोधानां कीर्तनं शुभं ।।

kapiśrīkarṇapipyīkā ruruśyenāś ca dakṣiṇāḥ | jātīkṣāhiśaśakroḍagodhānāṃ kīrtanaṃ śubhaṃ ||

ततः सन्दर्शनं नेष्टं प्रतीपं वानरर्क्षयोः । कार्यकृद्बली शकुनः प्रस्थितस्य हि यो ऽन्वहं ।।

tataḥ sandarśanaṃ neṣṭaṃ pratīpaṃ vānararkṣayoḥ | kāryakṛdbalī śakunaḥ prasthitasya hi yo 'nvahaṃ ||

भवेत्तस्य फलं वाच्यं तदेव दिवसं बुधैः । मता भक्ष्यार्थिनो बाला वैरसक्तास्तथैव च ।।

bhavettasya phalaṃ vācyaṃ tadeva divasaṃ budhaiḥ | matā bhakṣyārthino bālā vairasaktāstathaiva ca ||

सीमान्तमभ्यन्तरिता विज्ञेया निष्फला द्विज । एकद्वित्रिचतुर्भिस्तु शिवा धन्या रुतैर भवेत ।।

sīmāntamabhyantaritā vijñeyā niṣphalā dvija | ekadvitricaturbhistu śivā dhanyā rutair bhavet ||

पञ्चभिश च तथा षड्भिरधन्या परिकीर्तिता । सप्तभिश च तथा धन्या निष्फला परतो भवेत ।।

pañcabhiś ca tathā ṣaḍbhiradhanyā parikīrtitā | saptabhiś ca tathā dhanyā niṣphalā parato bhavet ||

नृणां रोमाञ्चजननी वाहनानां भयप्रदा । ज्वालानला सूर्यमुखी विज्ञेया भयवर्धनी ।।

nṛṇāṃ romāñcajananī vāhanānāṃ bhayapradā | jvālānalā sūryamukhī vijñeyā bhayavardhanī ||

प्रथमं सारङ्गे दृष्टे शुभे देशे शुभं वदेत । संवत्सरं मनुष्यस्य अशुभे च शुभं तथा ।।

prathamaṃ sāraṅge dṛṣṭe śubhe deśe śubhaṃ vadet | saṃvatsaraṃ manuṣyasya aśubhe ca śubhaṃ tathā ||

तथाविधन्नरः पश्येत्सारङ्गं प्रथमे ऽहनि । आत्मनश च तथात्वेन ज्ञातव्यं वत्सरं फलं ।।

tathāvidhannaraḥ paśyetsāraṅgaṃ prathame 'hani | ātmanaś ca tathātvena jñātavyaṃ vatsaraṃ phalaṃ ||