व्रतं मासोपवासञ्च सर्वोत्कृष्टं वदामि ते । कृत्वा तु वैष्णवं यज्ञं गुरोराज्ञामवाप्य च ।।

vrataṃ māsopavāsañca sarvotkṛṣṭaṃ vadāmi te | kṛtvā tu vaiṣṇavaṃ yajñaṃ gurorājñāmavāpya ca ||

कृच्छ्राद्यैः स्वबलं बुद्ध्वा कुर्यान मासोपवासकं । वानप्रस्थो यतिर्वाथ नारी वा विधवा मुने ।।

kṛcchrādyaiḥ svabalaṃ buddhvā kuryān māsopavāsakaṃ | vānaprastho yatirvātha nārī vā vidhavā mune ||

आश्विनस्यामले पक्षे एकादश्यामुपोषितः । व्रतमेतत्तु गृह्णीयाद्यावत्त्रिंशद्दिनानि तु ।।

āśvinasyāmale pakṣe ekādaśyāmupoṣitaḥ | vratametattu gṛhṇīyādyāvattriṃśaddināni tu ||

अद्यप्रभृत्यहं विष्णो यावदुत्थानकन्तव । अर्चयेत्वामनश्नन हि यावत त्रिंशद्दिनानि तु ।।

adyaprabhṛtyahaṃ viṣṇo yāvadutthānakantava | arcayetvāmanaśnan hi yāvat triṃśaddināni tu ||

कार्त्तिकाश्विनयोर्विष्णोर्यावदुत्थानकन्तव । म्रिये यद्यन्तराले ऽहं व्रतभङ्गो न मे भवेत ।।

kārttikāśvinayorviṣṇoryāvadutthānakantava | mriye yadyantarāle 'haṃ vratabhaṅgo na me bhavet ||

त्रिकालं पूजयेद्विष्णुं त्रिःस्नातो गन्धपुष्पकैः । विष्णोर्गीतादिकं जप्यन्ध्यानं कुर्याद व्रती नरः ।।

trikālaṃ pūjayedviṣṇuṃ triḥsnāto gandhapuṣpakaiḥ | viṣṇorgītādikaṃ japyandhyānaṃ kuryād vratī naraḥ ||

वृथावादम्परिहरेदर्थाकाङ्क्षां विवर्जयेत । नाव्रतस्थं स्पृशेत कञ्चिद्विकर्मस्थान्न चालयेत ।।

vṛthāvādampariharedarthākāṅkṣāṃ vivarjayet | nāvratasthaṃ spṛśet kañcidvikarmasthānna cālayet ||

देवतायतने तिष्ठेद्यावत त्रिंशद्दिनानि तु । द्वादश्यां पूजयित्वा तु भोजयित्वा द्विजान्व्रती ।।

devatāyatane tiṣṭhedyāvat triṃśaddināni tu | dvādaśyāṃ pūjayitvā tu bhojayitvā dvijānvratī ||

समाप्य दक्षिणां दत्त्वा पारणन्तु समाचरेत । भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति कल्पांश चैव त्रयोदश ।।

samāpya dakṣiṇāṃ dattvā pāraṇantu samācaret | bhuktimuktimavāpnoti kalpāṃś caiva trayodaśa ||

कारयेद्वैष्णवं यज्ञं यजेद्विप्रांस्त्रयोदश । तावन्ति वस्त्रयुग्मानि भाजनान्यासनानि च ।।

kārayedvaiṣṇavaṃ yajñaṃ yajedviprāṃstrayodaśa | tāvanti vastrayugmāni bhājanānyāsanāni ca ||

छत्राणि सपवित्राणि तथोपानद्युगानि च । योगपट्टोपवीतानि दद्याद्विप्राय तैर्मतः ।।

chatrāṇi sapavitrāṇi tathopānadyugāni ca | yogapaṭṭopavītāni dadyādviprāya tairmataḥ ||

अन्यविप्राय शय्यायां हैमं विष्णुं प्रपूज्य च । आत्मनश च तथामूर्तिं वस्त्राद्यैश च प्रपूजयेत ।।

anyaviprāya śayyāyāṃ haimaṃ viṣṇuṃ prapūjya ca | ātmanaś ca tathāmūrtiṃ vastrādyaiś ca prapūjayet ||

सर्वपापविनिर्मुक्तो विप्रो विष्णुप्रसादतः । विष्णुलोकं गमिष्यामि विष्णुरेव भवाम्यहं ।।

sarvapāpavinirmukto vipro viṣṇuprasādataḥ | viṣṇulokaṃ gamiṣyāmi viṣṇureva bhavāmyahaṃ ||

व्रज व्रज देवबुद्धे विष्णोः स्थानमनामयं । विमानेनामलस्तत्र तिष्ठेद विष्णुस्वरूपधृक ।।

vraja vraja devabuddhe viṣṇoḥ sthānamanāmayaṃ | vimānenāmalastatra tiṣṭhed viṣṇusvarūpadhṛk ||

द्विजानुक्त्वाथ तां शय्यां गुरवे ऽथ निवेदयेत । कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकन्नयेद व्रती ।।

dvijānuktvātha tāṃ śayyāṃ gurave 'tha nivedayet | kulānāṃ śatamuddhṛtya viṣṇulokannayed vratī ||

मासोपवासी यद्देशे स देशो निर्मलो भवेत । किं पुनस्तत्कुलं सर्वं यत्र मासोपवासकृत ।।

māsopavāsī yaddeśe sa deśo nirmalo bhavet | kiṃ punastatkulaṃ sarvaṃ yatra māsopavāsakṛt ||

व्रतस्थं मूर्छितं दृष्ट्वा क्षीराज्यञ्चैव पाययेत । नैते व्रतं विनिघ्रन्ति हविर्विप्रानुमोदितं ।।

vratasthaṃ mūrchitaṃ dṛṣṭvā kṣīrājyañcaiva pāyayet | naite vrataṃ vinighranti havirviprānumoditaṃ ||

क्षीरं गुरोर्हितौषध्व आपो मूलफलानि च । विष्णुर्महौषधं कर्ता व्रतमस्मात समुद्धरेत ।।

kṣīraṃ gurorhitauṣadhva āpo mūlaphalāni ca | viṣṇurmahauṣadhaṃ kartā vratamasmāt samuddharet ||