लिङ्गादिलक्षणं वक्ष्ये कमलोद्भव तच्छृणु । दैर्घ्यार्धं वसुभिर्भक्त्वा त्यक्त्वा भागत्रयं ततः ।।

liṅgādilakṣaṇaṃ vakṣye kamalodbhava tacchṛṇu | dairghyārdhaṃ vasubhirbhaktvā tyaktvā bhāgatrayaṃ tataḥ ||

विष्कम्भं भूतभागैस्तु चतुरस्रन्तु कारयेत । आयामं मूर्तिभिर्भक्त्वा एकद्वित्रिक्रमान न्यसेत ।।

viṣkambhaṃ bhūtabhāgaistu caturasrantu kārayet | āyāmaṃ mūrtibhirbhaktvā ekadvitrikramān nyaset ||

ब्रह्मविष्णुशिवांशेषु वर्धमानोयमुच्यते । चतुरस्रेस्य वर्णार्धं गुह्यकोणेषु लाञ्छयेत ।।

brahmaviṣṇuśivāṃśeṣu vardhamānoyamucyate | caturasresya varṇārdhaṃ guhyakoṇeṣu lāñchayet ||

अष्टाग्रं वैष्णवं भागं सिध्यत्येव न संशयः । षोडशास्रं ततः कुर्याद्द्वात्रिंशास्रं ततः पुनः ।।

aṣṭāgraṃ vaiṣṇavaṃ bhāgaṃ sidhyatyeva na saṃśayaḥ | ṣoḍaśāsraṃ tataḥ kuryāddvātriṃśāsraṃ tataḥ punaḥ ||

चतुःषष्ट्यस्रकं कृत्वा वर्तुलं साधयेत्ततः । कर्तयेदथ लिङ्गस्य शिरो वै देशिकोत्तमः ।।

catuḥṣaṣṭyasrakaṃ kṛtvā vartulaṃ sādhayettataḥ | kartayedatha liṅgasya śiro vai deśikottamaḥ ||

विस्तारमथ लिङ्गस्य अष्टधा संविभाजयेत । भागार्धार्धन्तु सन्त्यज्य च्छत्राकारं शिरो भवेत ।।

vistāramatha liṅgasya aṣṭadhā saṃvibhājayet | bhāgārdhārdhantu santyajya cchatrākāraṃ śiro bhavet ||

त्रिषु भागेषु सदृशमायामं यस्य चिस्तरः । तद्विभागसमं लिङ्गं सर्वकामफलप्रदं ।।

triṣu bhāgeṣu sadṛśamāyāmaṃ yasya cistaraḥ | tadvibhāgasamaṃ liṅgaṃ sarvakāmaphalapradaṃ ||

दैर्घ्यस्य तु चतुर्थेन विष्कम्भं देवपूजिते । सर्वेषामेव लिङ्गानां लक्षणं शृणु साम्प्रतं ।।

dairghyasya tu caturthena viṣkambhaṃ devapūjite | sarveṣāmeva liṅgānāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu sāmprataṃ ||

मध्यसूत्रं समासाद्य ब्रह्मरुद्रान्तिकं बुधः । षोडशाङ्गुललिङ्गस्य षड्भागैर भाजितो यथा ।।

madhyasūtraṃ samāsādya brahmarudrāntikaṃ budhaḥ | ṣoḍaśāṅgulaliṅgasya ṣaḍbhāgair bhājito yathā ||

तद्वैयमनसूत्राभ्यां मानमन्तरमुच्यते । यवाष्टमुत्तरे कार्यं शेषाणां यवहानितः ।।

tadvaiyamanasūtrābhyāṃ mānamantaramucyate | yavāṣṭamuttare kāryaṃ śeṣāṇāṃ yavahānitaḥ ||

अधोभागं त्रिधा कृत्वा त्वर्धमेकं परित्यजेत । अष्टधा तद्द्वयं कृत्वा ऊर्ध्वभागत्र्यं त्यजेत ।।

adhobhāgaṃ tridhā kṛtvā tvardhamekaṃ parityajet | aṣṭadhā taddvayaṃ kṛtvā ūrdhvabhāgatryaṃ tyajet ||

ऊर्ध्वञ्च पञ्चमाद्भागाद भ्राम्य रेखां प्रलम्बयेत । भागमेकं परित्यज्य सङ्गं कारयेत्तयोः ।।

ūrdhvañca pañcamādbhāgād bhrāmya rekhāṃ pralambayet | bhāgamekaṃ parityajya saṅgaṃ kārayettayoḥ ||

एतत साधारणं प्रोक्तं लिङ्गानां लक्षणं मया । सर्वसाधारणं वक्ष्ये पिण्डिकान्तान्निबोध मे ।।

etat sādhāraṇaṃ proktaṃ liṅgānāṃ lakṣaṇaṃ mayā | sarvasādhāraṇaṃ vakṣye piṇḍikāntānnibodha me ||

ब्रह्मभागप्रवेशञ्च ज्ञात्वा लिङ्गस्य चोच्छ्रयं । न्यसेद ब्रह्मशिलां विद्वान सम्यक्कर्मशिलोपरि ।।

brahmabhāgapraveśañca jñātvā liṅgasya cocchrayaṃ | nyased brahmaśilāṃ vidvān samyakkarmaśilopari ||

तथा सुमुच्छ्रयं ज्ञात्वा पिण्डिकां प्रविभाजयेत । द्विभागमुच्छ्रितं पीठं विस्तारं लिङ्गसम्मितम ।।

tathā sumucchrayaṃ jñātvā piṇḍikāṃ pravibhājayet | dvibhāgamucchritaṃ pīṭhaṃ vistāraṃ liṅgasammitam ||

त्रिभागं मध्यतः खातं कृत्वा पीठं विभाजयेत । स्वमानार्धत्रिभागेण बाहुल्यं परिकल्पयेत ।।

tribhāgaṃ madhyataḥ khātaṃ kṛtvā pīṭhaṃ vibhājayet | svamānārdhatribhāgeṇa bāhulyaṃ parikalpayet ||

बाहुल्यस्य त्रिभागेण मेखलामथ कल्पयेत । खातं स्यान्मेखलातुल्यं क्रमान्निम्नन्तु कारयेत ।।

bāhulyasya tribhāgeṇa mekhalāmatha kalpayet | khātaṃ syānmekhalātulyaṃ kramānnimnantu kārayet ||

मेखलाषोडशांशेन खातं वा तत्प्रमाणज्ञः । उच्छ्रायं तस्य पीठस्य विकाराङ्गं तु कारयेत ।।

mekhalāṣoḍaśāṃśena khātaṃ vā tatpramāṇajñaḥ | ucchrāyaṃ tasya pīṭhasya vikārāṅgaṃ tu kārayet ||

भूमौ प्रविष्टमेकं तु भागैकेन पिण्डिका । कण्ठं भागैस्त्रिभिः कार्यं भागेनैकेन पट्टिका ।।

bhūmau praviṣṭamekaṃ tu bhāgaikena piṇḍikā | kaṇṭhaṃ bhāgaistribhiḥ kāryaṃ bhāgenaikena paṭṭikā ||

द्यंगेन चोर्ध्वपट्टन्तु एकांशाः शेषपट्टिका । भागं भागं प्रविष्टन्तु यावत कण्ठं ततः पुनः ।।

dyaṃgena cordhvapaṭṭantu ekāṃśāḥ śeṣapaṭṭikā | bhāgaṃ bhāgaṃ praviṣṭantu yāvat kaṇṭhaṃ tataḥ punaḥ ||

निर्गमं भागमेकं तु यावद्वै शेषपट्टिका । प्रणालस्य त्रिभागेन निर्गमस्तु त्रिभागतः ।।

nirgamaṃ bhāgamekaṃ tu yāvadvai śeṣapaṭṭikā | praṇālasya tribhāgena nirgamastu tribhāgataḥ ||

मूलेङ्गुल्यग्रविस्तारमग्रे त्र्यंशेन चार्धतः । ईषन्निम्नन्तु कुर्वीत खातं तच्चोत्तरेण वै । पिण्डिकासहितं लिङ्गमेतत साधारणं स्मृतम ।।

mūleṅgulyagravistāramagre tryaṃśena cārdhataḥ | īṣannimnantu kurvīta khātaṃ taccottareṇa vai | piṇḍikāsahitaṃ liṅgametat sādhāraṇaṃ smṛtam ||