Chapter 19
कश्यपवंशवर्णनम
Agni Purana, Chapter 19: kaśyapavaṃśavarṇanam
Shlokas (28)
+ Add ShlokaChapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 1
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 1
कश्यपस्य वेदे सर्गमदित्यादिषु हे मुने । चाक्षुषे तुषिता देवास्ते ऽदित्यां कश्यपात्पुनः ।।
kaśyapasya vede sargamadityādiṣu he mune | cākṣuṣe tuṣitā devāste 'dityāṃ kaśyapātpunaḥ ||
O sage, in Kashyapa’s Veda the creations by Aditya and others: the gods were pleased in vision; again from Kashyapa they (came) to Aditya.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 2
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 2
आसन विष्णुश च शक्रश च त्वष्टा धाता तथार्यमा । पूषा विवस्वान सविता मित्रोथ वरुणो भगः ।।
āsan viṣṇuś ca śakraś ca tvaṣṭā dhātā tathāryamā | pūṣā vivasvān savitā mitrotha varuṇo bhagaḥ ||
There sat Vishnu, and Indra, and Tvaṣṭṛ, Dhāta and Aryamā; Pūṣā, Vivasvān, Savitṛ, Mitra, likewise Varuṇa and Bhaga.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 3
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 3
अंशुश च द्वादशादित्या आसन वैवस्वतेन्तरे । अरिष्टनेमिपत्रीनामपत्यानीह षोडश ।।
aṃśuś ca dvādaśādityā āsan vaivasvatentare | ariṣṭanemipatrīnāmapatyānīha ṣoḍaśa ||
Also Aṃśu and the twelve Aditiya sat among the descendants of Vaivasvata; of Arishtanemi’s line there are here sixteen sons.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 4
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 4
बहुपुत्रस्थ विदुषश चतस्रो विद्युतः सुताः । प्रत्यङ्गिरजाः श्रेष्ठाः कृशाश्वस्य सुरायुधाः ।।
bahuputrastha viduṣaś catasro vidyutaḥ sutāḥ | pratyaṅgirajāḥ śreṣṭhāḥ kṛśāśvasya surāyudhāḥ ||
There were many sons, learned ones; four bright sons like lightning. The Pratyangira (line) were noble, thin‑horsed, bearers of divine weapons.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 5
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 5
उदयास्तमने सूर्ये तद्वदेते युगे युगे । हिरण्यकशिपुर्दित्यां हिरण्याक्षश च कश्यपात ।।
udayāstamane sūrye tadvadete yuge yuge | hiraṇyakaśipurdityāṃ hiraṇyākṣaś ca kaśyapāt ||
At the sun’s rising and setting in every age thus were known: Hiranyakashipu in the Diti (line) and Hiranyaksha from Kaśyapa.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 6
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 6
सिंहिका चाभवत कन्या विप्रचित्तेः परिग्रहः । राहुप्रभृतयस्तस्यां सैंहिकेया इति श्रुताः ।।
siṃhikā cābhavat kanyā vipracitteḥ parigrahaḥ | rāhuprabhṛtayastasyāṃ saiṃhikeyā iti śrutāḥ ||
There was a she‑lioness born, a girl — the seizing by Vipracit; in that lineage came Rahu and his associates; they are called Saiṃhikeya.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 7
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 7
हिरण्यकशिपोः पुत्राश चत्वारः प्रथितौजसः । अनुह्रादश च ह्रादश च प्रह्रादश्चातिवैष्णवः ।।
hiraṇyakaśipoḥ putrāś catvāraḥ prathitaujasaḥ | anuhrādaś ca hrādaś ca prahrādaścātivaiṣṇavaḥ ||
Hiraṇyakaśipu had four famed sons of mighty vigor: Anuhrāda, Hṛāda, Prahrāda — devotees of Viṣṇu.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 8
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 8
संह्रादश च चतुर्थोभूत ह्रादपुत्रो ह्रदस तथा । ह्रदस्य पुत्र आयुष्मान शिबिर्वास्कल एव च ।।
saṃhrādaś ca caturthobhūt hrādaputro hradas tathā | hradasya putra āyuṣmān śibirvāskala eva ca ||
Saṃhrāda was the fourth; Hrād’s son was named Hradas. Hradas’s son Ayuṣmān was indeed a warrior and fierce in battle.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 9
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 9
विरोवनस्तु प्राह्रादिर्बलिर्जज्ञे विरोचनात । बलेः पुत्रशतं त्वासीद्वाणश्रेष्ठं महामुने ।।
virovanastu prāhrādirbalirjajñe virocanāt | baleḥ putraśataṃ tvāsīdvāṇaśreṣṭhaṃ mahāmune ||
From Virocana came Prahrādi, then Bali; from Virocana came a hundred sons, O great sage, the foremost of warriors.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 10
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 10
पुराकल्पे हि बाणेन प्रसाद्योमापतिं वरः । पार्श्वतो विहरिष्यामीत्येवम प्राप्तश च ईश्वरात ।।
purākalpe hi bāṇena prasādyomāpatiṃ varaḥ | pārśvato vihariṣyāmītyevam prāptaś ca īśvarāt ||
In the ancient age the excellent one pleased Oṃpati (Indra) with a bow; thus from the Lord he obtained the promise: ‘I shall dwell at your side.’
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 11
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 11
हिरण्याक्षसुताः पञ्च शम्बरः शकुनिस्त्विति । द्विमूर्धा शङ्कुरार्यश च शतमासन दनोः सुताः ।।
hiraṇyākṣasutāḥ pañca śambaraḥ śakunistviti | dvimūrdhā śaṅkurāryaś ca śatamāsan danoḥ sutāḥ ||
Hiraṇyākṣa had five sons: Śambara, Śakuni, Dvimūrdhā, Śaṅkura, Ārya — one hundred sons of Danu were born to Daṇu.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 12
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 12
स्वर्भानोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची स्मृता । उपदानवी हयशिरा शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।।
svarbhānostu prabhā kanyā pulomnastu śacī smṛtā | upadānavī hayaśirā śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī ||
May Svarbhā and Prabhā be daughters; Pulomā and Śacī be remembered. Upadānā (Upadānāvatī), Hayashirā, Śarmiṣṭhā and Vārṣaparvaṇī.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 13
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 13
पुलोमा कालका चैव वैश्वानरसुते उभे । कश्यपस्य तु भार्ये द्वे तयोः पुत्राश च कोटयः ।।
pulomā kālakā caiva vaiśvānarasute ubhe | kaśyapasya tu bhārye dve tayoḥ putrāś ca koṭayaḥ ||
Pulomā and Kālakā — both daughters of Viśvānara’s son; Kaśyapa had two wives and their sons were countless.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 14
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 14
प्रह्रादस्य चतुष्कोट्यो निवातकवचाः कुले । ताम्रायाः षट सुताः स्युश च काकी श्वेनी च भास्यपि ।।
prahrādasya catuṣkoṭyo nivātakavacāḥ kule | tāmrāyāḥ ṣaṭ sutāḥ syuś ca kākī śvenī ca bhāsyapi ||
Prahrāda’s lineage numbered four crores; the clan had warriors clad in wind-mail. From Tāmrāyā six daughters were born: Kākī, Śvenī, Bhāsyapī.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 15
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 15
गृध्रिका शुचि सुग्रीवा ताभ्यः काकादयो ऽभवन । अश्वाश्चोष्ट्राश च ताम्राया अरुणो गरुडस तथा ।।
gṛdhrikā śuci sugrīvā tābhyaḥ kākādayo 'bhavan | aśvāścoṣṭrāś ca tāmrāyā aruṇo garuḍas tathā ||
From them were Gṛdhrikā, Śuci, Sugrīvā; among them were crows. From Tāmrāyā also horses, camels, Aruṇa and Garuḍa.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 16
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 16
विनतायाः सहस्रन्तु सर्पाश च सुरसाभवाः । काद्रवेयाः सहस्रन्तु शेषवासुकितक्षकाः ।।
vinatāyāḥ sahasrantu sarpāś ca surasābhavāḥ | kādraveyāḥ sahasrantu śeṣavāsukitakṣakāḥ ||
From Vinatā a thousand (offspring) and serpents born of Surasā. From Kādraveyā a thousand — those dwelling with Śeṣa, Vasuki, Takṣaka.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 17
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 17
दंष्ट्रिणः क्रोधवशजा धरोत्थाः पक्षिणो जले । सुरभ्यां गोमहिष्यादि इरोत्पन्नास्तृणादयः ।।
daṃṣṭriṇaḥ krodhavaśajā dharotthāḥ pakṣiṇo jale | surabhyāṃ gomahiṣyādi irotpannāstṛṇādayaḥ ||
Fish with teeth, roused by anger, rose in the water; from their scent came cows, buffaloes and other grass-eating creatures.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 18
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 18
स्वसायां यक्षरक्षांसि मुनेरश्वरसोभवन । अरिष्टायान्तु गन्धर्वाः कश्यपाद्धि स्थिरञ्चरं ।।
svasāyāṃ yakṣarakṣāṃsi muneraśvarasobhavan | ariṣṭāyāntu gandharvāḥ kaśyapāddhi sthirañcaraṃ ||
In their own abode were yakshas and rakshas, splendid with the rule of sages; let gandharvas go to Arishta, and to Kashyapa remain the moving steady one.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 19
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 19
एषां पुत्रादयो ऽसङ्ख्या देवैर वै दानवा जिताः । दितिर्विनष्टपुत्रा वै तोषयामास कश्यपं ।।
eṣāṃ putrādayo 'saṅkhyā devair vai dānavā jitāḥ | ditirvinaṣṭaputrā vai toṣayāmāsa kaśyapaṃ ||
From them countless sons and others were indeed conquered by gods and demons. Diti, bereft of her sons, appeased Kashyapa.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 20
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 20
पुत्रमिन्द्रप्रहर्तारमिच्छती प्राप कश्यपात । पादाप्रक्षालनात सुप्ता तस्या गर्भं जघान ह ।।
putramindraprahartāramicchatī prāpa kaśyapāt | pādāprakṣālanāt suptā tasyā garbhaṃ jaghāna ha ||
She desired a son who would strike down Indra; from Kashyapa she obtained him. Sleeping without washing her feet, she bit off the child in her womb.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 21
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 21
छिद्रमन्विष्य चेन्द्रस्तु ते देवा मरुतो ऽभवन । शक्रस्यैकोनपञ्चाशत्सहाया दीप्ततेजसः ।।
chidramanviṣya cendrastu te devā maruto 'bhavan | śakrasyaikonapañcāśatsahāyā dīptatejasaḥ ||
Finding a breach, those gods became winds. For Indra there were fifty-one helpers, blazing with radiant might.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 22
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 22
एतत्सर्वं हरिर्ब्रह्मा अभिषिच्य पृथुं नृपं । ददौ क्रमेण राज्यानि अन्येषामधिपो हरिः ।।
etatsarvaṃ harirbrahmā abhiṣicya pṛthuṃ nṛpaṃ | dadau krameṇa rājyāni anyeṣāmadhipo hariḥ ||
Hari, Brahmā, having anointed the king lavishly, bestowed all this; thereafter other rulers were granted kingdoms in order by Hari.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 23
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 23
द्विजौषधीनां चन्द्रश च अपान्तु वरुणो नृपः । राज्ञां वैश्रवणो राजा सूर्याणां विष्णोरीश्वरः ।।
dvijauṣadhīnāṃ candraś ca apāntu varuṇo nṛpaḥ | rājñāṃ vaiśravaṇo rājā sūryāṇāṃ viṣṇorīśvaraḥ ||
For the two medicinal plants the moon is the sovereign; Varuṇa is king of the shores; Vaiśravaṇa (Kubera) is king of kings; Viṣṇu is lord of the suns.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 24
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 24
वसूनां पावको राजा मरुतां वासवः प्रभुः । प्रजापतीनां दक्षो ऽथ प्रह्लादो दानवाधिपः ।।
vasūnāṃ pāvako rājā marutāṃ vāsavaḥ prabhuḥ | prajāpatīnāṃ dakṣo 'tha prahlādo dānavādhipaḥ ||
For wealth the fire is king; for the Maruts Vāsava is lord; among progenitors Dakṣa; among demons Prahlāda is their chief.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 25
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 25
पितॄणां च यमो राजा भूतादीनां हरः प्रभुः । हिमवांश चैव शैलानां नदीनां सागरः प्रभुः ।।
pitṝṇāṃ ca yamo rājā bhūtādīnāṃ haraḥ prabhuḥ | himavāṃś caiva śailānāṃ nadīnāṃ sāgaraḥ prabhuḥ ||
Among fathers Yama is king; among beings Hari is lord; among the Himalaya lineage and mountains he is chief; among rivers he is the ocean-lord.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 26
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 26
गान्धर्वाणां चित्ररथो नागानामथ वासुकिः । सर्पाणां तक्षको राजा गरुडः पक्षिणामथ ।।
gāndharvāṇāṃ citraratho nāgānāmatha vāsukiḥ | sarpāṇāṃ takṣako rājā garuḍaḥ pakṣiṇāmatha ||
Among Gandharvas Citra-ratha; among nāgas Vāsuki; among serpents Takṣaka is king; among birds Garuḍa is chief.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 27
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 27
ऐरावतो गजेन्द्राणां गोवृषोथ गवामपि । मृगणामथ शार्दूलः प्लक्षो वनस्पतीश्वरः ।।
airāvato gajendrāṇāṃ govṛṣotha gavāmapi | mṛgaṇāmatha śārdūlaḥ plakṣo vanaspatīśvaraḥ ||
Airavata is the foremost of elephants; among bovines, the leader is the bull and among cows, the chief. Among beasts the tiger; the king of trees is the plaksha.
Chapter 19 — kaśyapavaṃśavarṇanam — Verse 28
Agni Purana · Chapter 19 · Verse 28
उच्चैःश्रवास तथाश्वानां सुधन्वा पूर्वपालकः । दक्षिणस्यां शङ्खपदः केतुमान पालको जले । हिरण्यरोमकः सौम्ये प्रतिसर्गोयमीरितः ।।
uccaiḥśravās tathāśvānāṃ sudhanvā pūrvapālakaḥ | dakṣiṇasyāṃ śaṅkhapadaḥ ketumān pālako jale | hiraṇyaromakaḥ saumye pratisargoyamīritaḥ ||
Uccaiśravas is chief among horses; Sudhanva is the eastern guardian. On the south is Shankhapada; Ketuman guards the waters. Hiranyaroma is the gentle one; Saumya is the retreating current (or mild flowing).