रामोक्तश्चाङ्गदो गत्वा रावणं प्राह जानकी । दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिष्यसि ।।

rāmoktaścāṅgado gatvā rāvaṇaṃ prāha jānakī | dīyatāṃ rāghavāyāśu anyathā tvaṃ mariṣyasi ||

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः । रामायाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते ।।

rāvaṇo hantumudyuktaḥ saṅgrāmoddhatarākṣasaḥ | rāmāyāha daśagrīvo yuddhamekaṃ tu manyate ||

रामो युद्धाय तच छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ । वानरो हनूमान मैन्दो द्विविदो जाम्बवान्नलः ।।

rāmo yuddhāya tac chrutvā laṅkāṃ sakapirāyayau | vānaro hanūmān maindo dvivido jāmbavānnalaḥ ||

नीलस्तारोङ्गदो धूम्रः सुषेणः केशरी गयः । पनसो विनतो रम्भः शरभः क्रथनो बली ।।

nīlastāroṅgado dhūmraḥ suṣeṇaḥ keśarī gayaḥ | panaso vinato rambhaḥ śarabhaḥ krathano balī ||

गवाक्षो दधिवक्त्रश च गवयो गन्धमादनः । एते चान्ये च सुग्रीव एतैर युक्तो ह्य असङ्ख्यकैः ।।

gavākṣo dadhivaktraś ca gavayo gandhamādanaḥ | ete cānye ca sugrīva etair yukto hy asaṅkhyakaiḥ ||

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ । राक्षसा वानरान जघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः ।।

rakṣasāṃ vānarāṇāñca yuddhaṃ saṅkulamābabhau | rākṣasā vānarān jaghnuḥ śaraśaktigadādibhiḥ ||

वानरा राक्षसाञ जघ्नुर नखदन्तशिलादिभिः । हस्त्यश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतं ।।

vānarā rākṣasāñ jaghnur nakhadantaśilādibhiḥ | hastyaśvarathapādātaṃ rākṣasānāṃ balaṃ hataṃ ||

हनूमान गिरिशृङ्गेण धूम्राक्षमबधीद्रिपुम । अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आबधीत ।।

hanūmān giriśṛṅgeṇa dhūmrākṣamabadhīdripum | akampanaṃ prahastañca yudhyantaṃ nīla ābadhīt ||

इन्द्रजिच्च्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्ष्मणौ । तार्क्षसन्दर्शनाद्वाणैर जघ्नतू राक्षसं बलम ।।

indrajicccharabandhācca vimuktau rāmalakṣmaṇau | tārkṣasandarśanādvāṇair jaghnatū rākṣasaṃ balam ||

रामः शरैर जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे । रावनः कुम्भकर्णञ्च बोधयामास दुःखितः ।।

rāmaḥ śarair jarjaritaṃ rāvaṇañcākarodraṇe | rāvanaḥ kumbhakarṇañca bodhayāmāsa duḥkhitaḥ ||

कुम्भकर्णः प्रबुद्धो ऽथ पीत्वा घटसहस्रकम । मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम ।।

kumbhakarṇaḥ prabuddho 'tha pītvā ghaṭasahasrakam | madyasya mahiṣādīnāṃ bhakṣayitvāha rāvaṇam ||

सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः । अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम ।।

sītāyā haraṇaṃ pāpaṃ kṛtantvaṃ hi gururyataḥ | ato gacchāmi yuddhāya rāmaṃ hanmi savānaram ||

इत्युक्त्वा वानरान सर्वान कुम्भकर्णो ममर्द ह । गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त सः ।।

ityuktvā vānarān sarvān kumbhakarṇo mamarda ha | gṛhītastena sugrīvaḥ karṇanāsaṃ cakarta saḥ ||

कर्णनासाविहीनो ऽसौ भक्षयामास वानरान । रामो ऽथ कुम्भकर्णस्य बाहू चिच्छेद शायकैः ।।

karṇanāsāvihīno 'sau bhakṣayāmāsa vānarān | rāmo 'tha kumbhakarṇasya bāhū ciccheda śāyakaiḥ ||

ततः पादौ ततश्छित्वा शिरो भूमौ व्यपातयत । अथ कुम्भो निकुम्भश च मकराक्षश च राक्षसः ।।

tataḥ pādau tataśchitvā śiro bhūmau vyapātayat | atha kumbho nikumbhaś ca makarākṣaś ca rākṣasaḥ ||

महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्मत्तराक्षसः । प्रघसो भासकर्णश च विरूपाक्षश च संयुगे ।।

mahodaro mahāpārśvo matta unmattarākṣasaḥ | praghaso bhāsakarṇaś ca virūpākṣaś ca saṃyuge ||

देवान्तको नरान्तश च त्रिशिराश्चातिकायकः । रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः ।।

devāntako narāntaś ca triśirāścātikāyakaḥ | rāmeṇa lakṣmaṇenaite vānaraiḥ savibhīṣaṇaiḥ ||

युध्यमानास्तया ह्य अन्ये राक्षसा भुवि पातिताः । इन्द्रजिन्मायया युध्यन रामादीन सम्बबन्ध ह ।।

yudhyamānāstayā hy anye rākṣasā bhuvi pātitāḥ | indrajinmāyayā yudhyan rāmādīn sambabandha ha ||

वरदत्तैर नागबाणैः ओषध्या तौ विशल्यकौ । विशल्ययाब्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वते ।।

varadattair nāgabāṇaiḥ oṣadhyā tau viśalyakau | viśalyayābraṇau kṛtvā mārutyānītaparvate ||

हनूमान धारयामास तत्रागं यत्र संस्थितः । निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः ।।

hanūmān dhārayāmāsa tatrāgaṃ yatra saṃsthitaḥ | nikumbhilāyāṃ homādi kurvantaṃ taṃ hi lakṣmaṇaḥ ||

शरैर इन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत । रावणः शोकसन्तप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः ।।

śarair indrajitaṃ vīraṃ yuddhe taṃ tu vyaśātayat | rāvaṇaḥ śokasantaptaḥ sītāṃ hantuṃ samudyataḥ ||

अविन्ध्यवारितो राजा रथस्थः सबलो ययौ । इन्द्रोक्तो मातली रामं रथस्थं प्रचकार तम ।।

avindhyavārito rājā rathasthaḥ sabalo yayau | indrokto mātalī rāmaṃ rathasthaṃ pracakāra tam ||

रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव । रावणो वानरान हन्ति मारुत्याद्याश च रावणम ।।

rāmarāvaṇayoryuddhaṃ rāmarāvaṇayoriva | rāvaṇo vānarān hanti mārutyādyāś ca rāvaṇam ||

रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश च ववर्ध जलदो यथा । तस्य ध्वजं स चिच्छेद रथमश्वांश च सारथिम ।।

rāmaḥ śastraistamastraiś ca vavardha jalado yathā | tasya dhvajaṃ sa ciccheda rathamaśvāṃś ca sārathim ||

धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि । पैतामहेन हृदयं भित्वा रामेण रावणः ।।

dhanurbāhūñchirāṃsyeva uttiṣṭhanti śirāṃsi hi | paitāmahena hṛdayaṃ bhitvā rāmeṇa rāvaṇaḥ ||

भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः । आश्वास्य तञ्च संस्कृत्य रामाज्ञप्तो विभीषणः ।।

bhūtale pātitaḥ sarvai rākṣasai ruruduḥ striyaḥ | āśvāsya tañca saṃskṛtya rāmājñapto vibhīṣaṇaḥ ||

हनूमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान । रामो वह्नौ प्रविष्टान्तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः ।।

hanūmatānayadrāmaḥ sītāṃ śuddhāṃ gṛhītavān | rāmo vahnau praviṣṭāntāṃ śuddhāmindrādibhiḥ stutaḥ ||

ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्णू राक्षसमर्दनः । इन्द्रोर्चितो ऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान ।।

brahmaṇā daśarathena tvaṃ viṣṇū rākṣasamardanaḥ | indrorcito 'mṛtavṛṣṭyā jīvayāmāsa vānarān ||

रामेण पूजिता जग्मुर युद्धं दृष्ट्वा दिवञ्च ते । रामो विभीषणायादाल लङ्कामभ्यर्च्य वानरान ।।

rāmeṇa pūjitā jagmur yuddhaṃ dṛṣṭvā divañca te | rāmo vibhīṣaṇāyādāl laṅkāmabhyarcya vānarān ||

ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः । दर्शयन वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः ।।

sasītaḥ puṣpake sthitvā gatamārgeṇa vai gataḥ | darśayan vanadurgāṇi sītāyai hṛṣṭamānasaḥ ||

भरद्वाजं नमस्कृत्य नन्दिग्रामं समागतः । भरतेन नतश्चागाद अयोध्यान्तत्र संस्थितः ।।

bharadvājaṃ namaskṛtya nandigrāmaṃ samāgataḥ | bharatena nataścāgād ayodhyāntatra saṃsthitaḥ ||

वसिष्ठादीन्नमस्कृत्य कौशल्याञ्चैव केकयीम । सुमित्रां प्राप्तराज्यो ऽथ द्विजादीन सो ऽभ्यपूजयत ।।

vasiṣṭhādīnnamaskṛtya kauśalyāñcaiva kekayīm | sumitrāṃ prāptarājyo 'tha dvijādīn so 'bhyapūjayat ||

वासुदेवं स्वमात्मानम अश्वमेधैर अथायजत । सर्वदानानि स ददौ पालयामास सः प्रजाः ।।

vāsudevaṃ svamātmānam aśvamedhair athāyajat | sarvadānāni sa dadau pālayāmāsa saḥ prajāḥ ||

पुत्रवद्धर्मकामादीन दुष्टनिग्रहणे रतः । सर्वधर्मपरो लोकः सर्वशस्या च मेदिनी । नाकालमरणञ्चासीद रामे राज्यं प्रशासति ।।

putravaddharmakāmādīn duṣṭanigrahaṇe rataḥ | sarvadharmaparo lokaḥ sarvaśasyā ca medinī | nākālamaraṇañcāsīd rāme rājyaṃ praśāsati ||