सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः । अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत को नु जीवयेत ।।

sampātivacanaṃ śrutvā hanumānaṅgadādayaḥ | abdhiṃ dṛṣṭvābruvaṃste 'bdhiṃ laṅghayet ko nu jīvayet ||

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये । शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः ।।

kapīnāṃ jīvanārthāya rāmakāryaprasiddhaye | śatayojanavistīrṇaṃ pupluve 'bdhiṃ sa mārutiḥ ||

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च । लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे ।।

dṛṣṭvotthitañca mainākaṃ siṃhikāṃ vinipātya ca | laṅkāṃ dṛṣṭvā rākṣasānāṃ gṛhāṇi vanitāgṛhe ||

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः । विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो ।।

daśagrīvasya kumbhasya kumbhakarṇasya rakṣasaḥ | vibhīṣaṇasyendrajito gṛhe 'nyeṣāṃ ca rakṣaso ||

नापश्यत पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः । अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले ।।

nāpaśyat pānabhūmyādau sītāṃ cintāparāyaṇaḥ | aśokavanikāṃ gatvā dṛṣṭavāñchiṃśapātale ||

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं । रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं ।।

rākṣasīrakṣitāṃ sītāṃ bhava bhāryeti vādinaṃ | rāvaṇaṃ śiṃśapāstho 'tha neti sītāntu vādinīṃ ||

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः । गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत ।।

bhava bhāryā rāvaṇasya rākṣasīrvādinīḥ kapiḥ | gate tu rāvaṇe prāha rājā daśaratho 'bhavat ||

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ । रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात ।।

rāmo 'sya lakṣmaṇaḥ putrau vanavāsaṅgatau varau | rāmapatnī jānakī tvaṃ rāvaṇena hṛtā balāt ||

रामः सुग्रीवमित्रस त्वां मार्गयन प्रेषयच्च माम । साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै ।।

rāmaḥ sugrīvamitras tvāṃ mārgayan preṣayacca mām | sābhijñānañcāgulīyaṃ rāmadattaṃ gṛhāṇa vai ||

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ । भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम उवाच यदि जीवति ।।

sītāṅgulīyaṃ jagrāha sāpaśyanmārūtintarau | bhūyo 'gre copaviṣṭaṃ tam uvāca yadi jīvati ||

रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत कपिः । रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति ।।

rāmaḥ kathaṃ na nayati śṛṅkitāmabravīt kapiḥ | rāmaḥ sīte na jānīte jñātvā tvāṃ sa nayiṣyati ||

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच । साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ ।।

rāvaṇaṃ rākṣasaṃ hatvā sabalaṃ devi mā śuca | sābhijñānaṃ dehi me tvaṃ maṇiṃ sītādadatkapau ||

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु । काकाक्षिपातनकथाम प्रतियाहि हि शोकह ।।

uvāca māṃ yathā rāmo nayecchīghraṃ tathā kuru | kākākṣipātanakathām pratiyāhi hi śokaha ||

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः । अथवा ते त्वरा काचित पृष्ठमारुह मे शुभे ।।

maṇiṃ kathāṃ gṛhītvāha hanūmānneṣyate patiḥ | athavā te tvarā kācit pṛṣṭhamāruha me śubhe ||

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम । सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः ।।

adya tvāṃ darśayiṣyāmi sasugrīvañca rāghavam | sītābravīddhanūmantaṃ nayatāṃ māṃ hi rāghavaḥ ||

हनूमान स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत । वनं बभञ्ज तत्पालान हत्वा दन्तनखादिभिः ।।

hanūmān sa daśagrīva darśanopāyamākarot | vanaṃ babhañja tatpālān hatvā dantanakhādibhiḥ ||

हत्वातु किङ्करान सर्वान सप्त मन्त्रिसुतानपि । पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम ।।

hatvātu kiṅkarān sarvān sapta mantrisutānapi | putramakṣaṃ kumārañca śakrajicca babandha tam ||

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम । उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम ।।

nāgapāśena piṅgākṣaṃ darśayāmāsa rāvaṇam | uvāca rāvaṇaḥ kastvaṃ mārutiḥ prāha rāvaṇam ||

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि । रामबाणैर हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर ध्रुवम ।।

rāmadūto rāghavāya sītāṃ dehi mariṣyasi | rāmabāṇair hataḥ sārdhaṃ laṅkāsthai rākṣasair dhruvam ||

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः । दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः ।।

rāvaṇo hantumudyukto vibhīṣaṇanivāritaḥ | dīpayāmāsa lāṅgalaṃ dīptapucchaḥ sa mārutiḥ ||

प्रणम्य ताम । समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत ।।

praṇamya tām | samudrapāramāgamya dṛṣṭā sīteti cābravīt ||

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु । जित्वा दधिमुखादींश च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन ।।

aṅgadādīnaṅgadādyaiḥ pītvā madhuvane madhu | jitvā dadhimukhādīṃś ca dṛṣṭvā rāmañca te 'bruvan ||

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम । कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति ।।

dṛṣṭā sīteti rāmo 'pi hṛṣṭaḥ papraccha mārutim | kathaṃ dṛṣṭvā tvayā sītā kimuvāca ca māmprati ||

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम । हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः ।।

sītākathāmṛtenaiva siñca māṃ kāmavahnigam | hanūmānabravīdrāmaṃ laṅghayitvābdhimāgataḥ ||

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै । हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच ।।

sītāṃ dṛṣṭvā purīṃ dagdhvā sītāmaṇiṃ gṛhāṇa vai | hatvā tvaṃ rāvaṇaṃ sītāṃ prāpsyase rāma mā śuca ||

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः । मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम ।।

gṛhītvā taṃ maṇiṃ rāmo ruroda virahāturaḥ | maṇiṃ dṛṣṭvā jānakī me dṛṣṭā sītā nayasva mām ||

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः । समुद्रतीरं गतवान तत्र रामं विभीषणः ।।

tayā vinā na jīvāmi sugrīvādyaiḥ prabodhitaḥ | samudratīraṃ gatavān tatra rāmaṃ vibhīṣaṇaḥ ||

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना । रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान ।।

gatastiraskṛto bhrātrā rāvaṇena durātmanā | rāmāya dehi sītāṃ tva mityuktenāsahāyavān ||

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत । समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः ।।

rāmo vibhīṣaṇaṃ mitraṃ laṅkaiśvarye 'bhyaṣecayat | samudraṃ prārthayanmārgaṃ yadā nāyāttadā śaraiḥ ||

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः । नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः ।।

bhedayāmāsa rāmañca uvācābdhiḥ samāgataḥ | nalena setuṃ badhvābdhau laṅkāṃ vraja gabhīrakaḥ ||

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना । कृतेन तरुशैलाद्यैर गतः पारं महोदधेः । वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै ।।

ahaṃ tvayā kṛtaḥ pūrvaṃ rāmo 'pi nalasetunā | kṛtena taruśailādyair gataḥ pāraṃ mahodadheḥ | vānaraiḥ sa suvelasthaḥ saha laṅkāṃ dadarśa vai ||